Ymddiriedolaethau a threthi
Ymddiriedolaethau ar gyfer pobl sy鈥檔 agored i niwed
Mae rhai ymddiriedolaethau ar gyfer plant neu bobl ag anabledd yn cael triniaeth treth arbennig. Gelwir y rhain yn 鈥榶mddiriedolaethau ar gyfer buddiolwyr sy鈥檔 agored i niwed鈥�.
Pwy sy鈥檔 gymwys fel buddiolwr sy鈥檔 agored i niwed
Buddiolwr sy鈥檔 agored i niwed yw rhywun sydd naill ai o dan 18 oed sydd 芒 rhiant wedi marw neu berson anabl sy鈥檔 gymwys ar gyfer unrhyw un o鈥檙 budd-daliadau canlynol (hyd yn oed os nad yw鈥檔 eu cael):
- Taliad Annibyniaeth y Lluoedd Arfog (yn agor tudalen Saesneg)
- Lwfans Gweini
- Lwfans Gweini Cyson (yn agor tudalen Saesneg)
- Lwfans Byw i鈥檙 Anabl ar gyfer oedolion听苍别耻听Lwfans Byw i鈥檙 Anabl ar gyfer plant聽(naill ai鈥檙 elfen gofal ar y gyfradd ganolig neu鈥檙 gyfradd uwch, neu鈥檙 elfen symud ar y gyfradd uwch)
- Budd-dal Anabledd Anafiadau Diwydiannol
- Taliad Annibyniaeth Personol
Gall buddiolwr sy鈥檔 agored i niwed hefyd fod yn rhywun na all reoli鈥檌 faterion ei hun oherwydd cyflwr iechyd meddwl - gwiriwch gyda gweithiwr meddygol proffesiynol ei fod wedi鈥檌 gwmpasu gan Ddeddf Iechyd Meddwl 1983.
Ymddiriedolaethau sy鈥檔 gymwys ar gyfer triniaeth treth arbennig
Nid yw ymddiriedolaeth yn gymwys ar gyfer triniaeth Treth Incwm arbennig os yw鈥檙 person sy鈥檔 ei chreu yn gallu elwa o incwm yr ymddiriedolaeth. Fodd bynnag, o 2008 i 2009 byddai鈥檔 gymwys ar gyfer triniaeth Treth Enillion Cyfalaf arbennig.
Fel arfer caiff ymddiriedolaethau ar gyfer plant sydd wedi colli rhiant eu creu yn 么l ewyllys rhiant, neu yn 么l rheolau arbennig etifeddiaeth os nad oes ewyllys.
Os yw rhywun yn marw heb ewyllys yn yr Alban, mae ymddiriedolaeth a gr毛wyd yno ar gyfer eu plant fel arfer yn cael ei thrin fel ymddiriedolaethau gwag at ddibenion treth.
Os oes mwy nag un buddiolwr
Os oes buddiolwyr sydd ddim yn agored i niwed, mae鈥檔 rhaid i鈥檙 asedion a鈥檙 incwm ar gyfer y buddiolwr sy鈥檔 agored i niwed:
- wedi eu nodi a鈥檜 cadw ar wah芒n
- eu defnyddio ar gyfer y person hwnnw yn unig
Dim ond y rhan honno o鈥檙 ymddiriedolaeth sy鈥檔 cael triniaeth treth arbennig.
Hawlio triniaeth treth arbennig
Er mwyn hawlio triniaeth arbennig ar gyfer Treth Incwm a Threth Enillion Cyfalaf, rhaid i鈥檙 ymddiriedolwyr lenwi鈥檙 ffurflen 鈥楧ewis Person sy鈥檔 Agored i Niwed鈥�.
Os oes mwy nag un buddiolwr sy鈥檔 agored i niwed, mae angen ffurflen ar wah芒n ar bob un ohonynt.
Rhaid i鈥檙 ymddiriedolwyr a鈥檙 buddiolwr lofnodi鈥檙 ffurflen.
Os yw鈥檙 person sy鈥檔 agored i niwed yn marw neu os nad yw鈥檔 agored i niwed mwyach, mae鈥檔 rhaid i鈥檙 ymddiriedolwyr roi gwybod i CThEF (yn agor tudalen Saesneg).
Treth Incwm
Mewn ymddiriedolaeth sydd 芒 buddiolwr sy鈥檔 agored i niwed, mae鈥檙 ymddiriedolwyr 芒鈥檙 hawl i gael didyniad yn eu Treth Incwm. Fe鈥檌 cyfrifir drwy鈥檙 dull canlynol:
-
Mae ymddiriedolwyr yn cyfrifo beth fyddai Treth Incwm eu hymddiriedolaeth os nad oedd hawliad am driniaeth arbennig - bydd hyn yn newid yn 么l pa fath o ymddiriedolaeth ydyw.
-
Maent wedyn yn cyfrifo鈥檙 Dreth Incwm y byddai鈥檙 person sy鈥檔 agored i niwed wedi ei thalu pe bai incwm yr ymddiriedolaeth wedi鈥檌 dalu yn uniongyrchol iddynt fel unigolyn.
-
Gallant yna hawlio鈥檙 gwahaniaeth rhwng y 2 ffigur hyn fel didyniad o鈥檜 rhwymedigaeth Treth Incwm eu hunain.
Mae hwn yn gyfrifiad cymhleth ond mae ar wefan CThEF.
Treth Enillion Cyfalaf
Mae鈥檔 bosibl y bydd Treth Enillion Cyfalaf yn ddyledus os bydd asedion yn cael eu gwerthu, eu rhoi i ffwrdd, eu cyfnewid neu eu trosglwyddo drwy ddull arall, a bod eu gwerth wedi cynyddu ers iddynt gael eu rhoi mewn ymddiriedolaeth.
Yr unig adeg y mae ymddiriedolwyr yn talu鈥檙 dreth yw pan fo gwerth yr asedion wedi cynyddu i fod dros lwfans rhydd o dreth yr ymddiriedolaeth (sef y 鈥榮wm eithriedig blynyddol鈥�).
Ar gyfer blwyddyn dreth 2024 i 2025, y lwfans rhydd o dreth ar gyfer ymddiriedolaethau yw:
-
拢3,000 ar gyfer buddiolwyr sy鈥檔 agored i niwed
-
拢1,500 ar gyfer ymddiriedolwyr eraill
Mae ymddiriedolwyr yn gyfrifol am dalu unrhyw Dreth Enillion Cyfalaf sy鈥檔 ddyledus. Os yw鈥檙 ymddiriedolaeth ar gyfer pobl sy鈥檔 agored i niwed, gall ymddiriedolwyr hawlio gostyngiad, a hynny drwy鈥檙 dull canlynol:
-
Maent yn cyfrifo鈥檙 hyn y byddent yn ei dalu pe na bai gostyngiad.
-
Maent wedyn yn cyfrifo beth byddai鈥檔 rhaid i鈥檙 buddiolwr ei dalu pe bai鈥檙 enillion wedi dod yn uniongyrchol ato.
-
Gallant hawlio鈥檙 gwahaniaeth rhwng y 2 ffigur hyn fel gostyngiad ar yr hyn y mae鈥檔 rhaid iddynt ei dalu mewn Treth Enillion Cyfalaf drwy ddefnyddio ffurflen SA905 (yn agor tudalen Saesneg).
Nid yw鈥檙 driniaeth Treth Enillion Cyfalaf arbennig hon yn berthnasol yn y flwyddyn dreth y bu farw鈥檙 buddiolwr ynddi.
Treth Etifeddiant
Dyma鈥檙 sefyllfaoedd pan mae ymddiriedolaethau ar gyfer pobl sy鈥檔 agored i niwed yn cael triniaeth Treth Etifeddiant arbennig:
- ar gyfer person anabl sydd ag ymddiriedolaeth a gr毛wyd cyn 8 Ebrill 2013 - rhaid i o leiaf hanner y taliadau o鈥檙 ymddiriedolaeth fynd at y person anabl yn ystod ei oes
- ar gyfer person anabl sydd ag ymddiriedolaeth a gr毛wyd ar 么l 8 Ebrill 2013 - rhaid i鈥檙 taliadau fynd at y person anabl, ar wah芒n i 拢3,000 y flwyddyn (neu 3% o鈥檙 asedion, os yw鈥檔 is) a all gael eu defnyddio er budd rhywun arall
- pan mae rhywun sydd 芒 chyflwr a ddisgwylir eu gwneud yn anabl yn sefydlu ymddiriedolaeth drosto鈥檌 hun
- ar gyfer plentyn dan oed a brofodd brofedigaeth - rhaid iddynt gymryd yr asedion a鈥檙 incwm i gyd pan mae鈥檔 troi鈥檔 18 oed (neu cyn troi鈥檔 18 oed)
Ni chodir Treth Etifeddiant:
- os yw鈥檙 person a wnaeth greu鈥檙 ymddiriedolaeth yn dal i fyw 7 mlynedd ar 么l y dyddiad creu
- ar drosglwyddiadau a wnaed allan o ymddiriedolaeth i fuddiolwr sy鈥檔 agored i niwed
Pan mae buddiolwr yn marw, caiff unrhyw asedion a ddelir yn yr ymddiriedolaeth ar ei ran eu trin fel rhan o鈥檙 yst芒d a gellir codi Treth Etifeddiant.
Fel arfer mae Treth Etifeddiant yn cael ei chodi bob 10 mlynedd ar ymddiriedolaethau, ond mae eithriad o ran ymddiriedolaethau sydd 芒 buddiolwyr sy鈥檔 agored i niwed.