Gweithredu safle tollau Porthladd Rhydd yn y DU
Dysgwch beth yw cyfrifoldebau gweithredwr safle tollau porthladd rhydd yn y DU.
Wrth gyfeirio at 鈥楤orthladd Rhydd鈥� ar y dudalen hon, mae hyn hefyd yn cynnwys 鈥楶orthladdoedd Rhydd Gwyrdd yn yr Alban鈥�, oni nodir yn wahanol.
Er mwyn gweithredu safle tollau porthladd rhydd (a elwir hefyd yn 鈥榖arth rhydd鈥� neu鈥檔 鈥榝ree zone鈥�) mae鈥檔 rhaid i chi ddangos y gallwch ddilyn amodau 鈥榞orchymyn dynodi鈥�. Mae鈥檙 gorchymyn dynodi yn nodi pwy yw gweithredwr y safle tollau porthladd rhydd a鈥檙 amodau hynny, gan gynnwys safonau diogelwch y mae鈥檔 rhaid iddynt gydymffurfio 芒 nhw. Bydd angen i chi hefyd wneud cais i CThEF.
Dysgwch sut mae porthladdoedd rhydd yn gweithredu yn Lloegr (yn Saesneg).
Cydymffurfio 芒鈥檙 amodau
Gall amodau鈥檙 gorchymyn dynodi, y mae鈥檔 rhaid i chi ddilyn, gynnwys:
- sicrhau bod y safle wedi ei amg谩u, ac y caniateir mynd a dod mewn mannau penodol yn unig
- darparu cyfleusterau lle gellir archwilio cofnodion sy鈥檔 ymwneud 芒鈥檙 safle tollau porthladd rhydd, naill ai鈥檔 bersonol neu o bell
- cydymffurfio 芒鈥檙 gofynion o ran cadw cofnodion electronig
- rhoi gwybodaeth i swyddogion awdurdodedig
- darparu a chynnal, mewn cyflwr da ac yn rhad ac am ddim, y cyfleusterau angenrheidiol ar gyfer swyddogion awdurdodedig gan gynnwys tir ac adeiladau ar gyfer archwilio neu chwilio am nwyddau
- sicrhau nad oes neb yn gweithredu ar y safle os:
- na roddwyd hysbysiad priodol
- gwaherddir y gweithgarwch
- byddai鈥檙 gweithgarwch yn torri cyfyngiad a osodir gan CThEF
- sicrhau bod gofynion iechyd a diogelwch a osodir gan awdurdod cymwys yn cael eu bodloni a bod yr amodau gwaith ar gyfer swyddogion awdurdodedig yn ddiogel
- sicrhau nad yw nwyddau sydd wedi鈥檜 rhestru gan CThEF fel rhai sydd wedi鈥檜 gwahardd o safle tollau porthladd rhydd yn cael eu cadw yn y safle tollau porthladd rhydd
- cael caniat芒d CThEF cyn codi adeiladau newydd ar y safle a sicrhau y dilynir unrhyw amod cymeradwyo
- rhoi gwybod i CThEF am unrhyw:
- achos o dorri rheolau tollau gan unrhyw un ar y safle neu sy鈥檔 gysylltiedig 芒鈥檙 safle tollau porthladd rhydd
- newidiadau sylweddol sy鈥檔 effeithio ar eich r么l fel gweithredwr safle
- methiant i fodloni unrhyw ofynion yn y gorchymyn dynodi, neu awdurdodiad eich gweithredwr
- gwrthod caniat芒d i symud nwyddau o safle tollau porthladd rhydd ac eithrio mewn amgylchiadau a ganiateir
- cydymffurfio 芒 chyfarwyddiadau a roddir o dan ddeddfwriaeth porthladdoedd rhydd gan swyddog awdurdodedig
Busnesau sy鈥檔 cyflawni gweithgarwch yn eich safle tollau porthladd rhydd
Mae鈥檔 rhaid i chi neu鈥檙 busnes roi gwybod i CThEF os ydych chi鈥檔 bwriadu cynnal gweithgaredd yn eich safle tollau Porthladdoedd Rhydd sy鈥檔 gofyn am awdurdodiad (gan gynnwys unrhyw un o鈥檙 canlynol):
- diwydiannol
- masnachol
- gwasanaeth
Mae鈥檔 rhaid i chi gymryd camau rhesymol i sicrhau nad oes unrhyw berson yn cyflawni unrhyw weithgarwch o鈥檙 fath lle nad yw鈥檙 hysbysiad gofynnol wedi鈥檌 wneud.
Y mesurau diogelwch y byddwch yn gyfrifol amdanynt
Mae angen i chi fod 芒 gweithdrefnau ar waith i ddiogelu eich busnes a鈥檙 gadwyn gyflenwi rhag unrhyw risg. Bydd angen i chi wneud yn si诺r bod eich gweithdrefnau鈥檔 gadarn ac yn briodol i faint a natur eich busnes. Er enghraifft, mae鈥檔 bosibl na fydd angen staff diogelwch amser llawn ar fusnes bach sydd 芒 ffens allanol ddiogel ac intercom.
Mae angen i chi fod 芒 thystiolaeth eich bod:
- wedi rhoi asesiad risg diogelwch a sicrwydd ar waith
- wedi sicrhau ffiniau allanol gyda gweithdrefnau wedi鈥檜 dogfennu i reoli mynediad i鈥檆h safle
- wedi rhoi mesurau ar waith i archwilio a diogelu eich unedau cargo
- yn atal mynediad anawdurdodedig at ardaloedd cludo, dociau llwytho a mannau cargo
- yn cytuno ar fesurau diogelwch a sicrwydd priodol gyda鈥檆h cyflenwyr
- yn cynnal prosesau sgrinio a gweithdrefnau diogelwch ar gyfer darpar gyflogeion a phart茂on dan gontract
- yn rhoi hyfforddiant i鈥檆h staff ynghylch y gofynion diogelwch a sicrwydd
- wedi trefnu contractau ar gyfer staff dros dro
- yn meddu ar fanylion pwy sy鈥檔 berchen ar unedau cargo ar eich safle
- wedi trefnu bod gofynion o ran diogelwch y safle a鈥檙 person茅l ym mhob contract allanoli (gan gynnwys glanhau, diogelwch, cynnal a chadw ac unrhyw gontractau eraill)
- yn gwirio ac yn adolygu鈥檆h prosesau鈥檔 rheolaidd, a chadw cofnodion o hyn
Gallwch hefyd gadw tystiolaeth bod gennych dystysgrif diogelwch a sicrwydd gan un o鈥檙 canlynol:
- confensiwn rhyngwladol
- un o safonau rhyngwladol y Sefydliad Safoni Rhyngwladol
Dylai fod gennych bolisi recriwtio cryf sy鈥檔 gadarn yn wyneb craffu.
Dylech fod 芒 gwiriadau cyn cyflogi ar waith ar gyfer yr holl staff. Dylai hyn gwmpasu鈥檙 3 blynedd flaenorol o leiaf. Bydd angen tystiolaeth o hyn arnoch.
Dylai asiant neu anfonydd hysbys gael archwiliad o鈥檌 hanes cyflogaeth sy鈥檔 cwmpasu 5 mlynedd.
Os yw gweithiwr mewn sefyllfa sy鈥檔 sensitif o ran diogelwch neu mewn ardal risg uchel, rhaid iddo fod wedi cael ei sgrinio am ddiogelwch. Mae鈥檙 un lefel o archwiliadau cefndir yn berthnasol i weithwyr asiantaeth rydych chi neu eich isgontractwyr yn eu cyflogi.
Cofnodion y bydd angen i chi eu cadw
Mae鈥檔 rhaid i chi gadw cofnodion am 5 mlynedd er mwyn dilyn gofynion o ran cadw cofnodion electronig. Mae鈥檔 rhaid i chi allu rhoi鈥檙 cofnodion hyn, ar gais, i swyddogion CThEF neu Lu鈥檙 Ffiniau.
Nwyddau sy鈥檔 cyrraedd eich safle tollau porthladd rhydd
Ar gyfer pob llwyth, bydd angen i chi gadw鈥檙 canlynol:
- y rhif y bil teithrestr awyr neu鈥檙 rhif cludiant
- y weithdrefn tollau y gosodwyd y nwyddau ynddi
- dyddiad a manylion unrhyw drefniadau tollau ffurfiol
- manylion unrhyw ddatganiadau mewnforio neu allforio electronig
- y dyddiad a鈥檙 amser y cyrhaeddodd y nwyddau y busnes yn y safle
- cyfeirnodau adnabod masnachol unigryw
- y nifer a math o becynnau
- nifer a disgrifiad technegol neu fasnachol arferol o鈥檙 nwyddau
- marciau adnabod y cynhwysydd i adnabod y nwyddau a鈥檙 pwysau (gros a net)
- rhif cofrestru cerbydau sy鈥檔 cludo鈥檙 nwyddau i鈥檙 safle tollau porthladd rhydd
- manylion y busnes yn y safle tollau porthladd rhydd lle mae nwyddau wedi cael eu derbyn
Rhaid i鈥檙 sawl sy鈥檔 derbyn y nwyddau roi gwybod i chi fod y nwyddau wedi cyrraedd, os ydynt:
- yn dod i safle tollau porthladd rhydd i gael eu datgan drwy ymddygiad i weithdrefn arbennig y tollau ar gyfer porthladdoedd rhydd
- o dan weithdrefn arbennig y tollau ar gyfer porthladdoedd rhydd, ac wedi cael eu trosglwyddo i fusnes arall yn yr un safle tollau porthladd rhydd
Bydd angen i鈥檆h cofnodion ddangos bod yr hysbysiad hwn wedi digwydd, a bydd angen i chi gadw copi o鈥檙 wybodaeth a anfonwyd yn yr hysbysiad hwnnw, a鈥檙 amser a鈥檙 dyddiad y cafodd ei dderbyn.
Gallwch ganiat谩u i fusnes sy鈥檔 gweithredu o fewn y safle tollau Porthladd Rhydd gael mynediad uniongyrchol at eich cofnodion a鈥檜 diweddaru.
Hawddfraint cadw cofnodion dewisol ar gyfer rhai nwyddau domestig
Mae rhai nwyddau鈥檔 cael eu cludo i鈥檙 safle tollau i gefnogi gweithlu neu weinyddiaeth y busnes yn unig. Felly, gellir lleddfu鈥檙 gofyniad i chi gasglu gwybodaeth am rai nwyddau sy鈥檔 mynd i mewn i鈥檙 safle tollau pan fyddant yn bodloni鈥檙 holl feini prawf canlynol:
- maent yn nwyddau domestig
- nid ydynt yn nwyddau a restrir yn y llythyr awdurdodi busnes safle鈥檙 tollau
- nid oes ganddynt gysylltiad uniongyrchol 芒 gweithgarwch safle鈥檙 tollau yn y busnes neu鈥檙 nwyddau y mae eu hawdurdod Porthladd Rhydd yn ymwneud 芒 nhw
- nid ydynt yn cael eu trin na鈥檜 cofnodi yng nghofnodion masnachol y busnesau fel stoc mewn masnach neu eitemau cyfalaf
- maent yn nwyddau sy鈥檔 cael eu defnyddio neu eu defnyddio wrth redeg y busnes o ddydd i ddydd a gellir dangos eu bod wedi bod felly
Mae enghreifftiau鈥檔 cynnwys:
- bwyd a diod ar gyfer y ffreutur
- deunydd ysgrifennu a phapur a ddefnyddir mewn gweinyddiaeth
Bydd angen i gofnodion masnachol ar gyfer busnesau ar y safle fod yn ddigonol i nodi nwyddau domestig sy鈥檔 cael eu cludo i鈥檙 safle tollau a gwmpesir gan yr hawddfraint hon a鈥檙 hyn a ddigwyddodd iddynt.
Mae gofynion cadw cofnodion ar gyfer nwyddau a ddatganwyd i鈥檙 weithdrefn parth rhydd yn aros yr un fath.
Nwyddau sy鈥檔 gadael eich safle tollau porthladd rhydd
Mae鈥檔 rhaid i鈥檆h cofnodion gynnwys manylion am unrhyw nwyddau sy鈥檔 gadael eich safle tollau Porthladd Rhydd.
Mae鈥檔 rhaid i chi beidio 芒 chaniat谩u i nwyddau adael eich safle tollau porthladd rhydd oni bai eich bod wedi cael hysbysiad a thystiolaeth i ddangos bod y nwyddau鈥檔 bodloni鈥檙 amodau canlynol:
- maent wedi cael eu datgan ar gyfer:
- prosesu mewnol
- defnydd awdurdodedig
- cludiant
- mynediad dros dro
- warysu鈥檙 tollau ac wedi鈥檜 symud i le y tu allan i safle tollau porthladd rhydd (lle mae鈥檔 dod o dan awdurdodiad gweithdrefn arbennig y tollau)
- maent wedi鈥檜 datgan i weithdrefn arbennig y tollau ar gyfer porthladdoedd rhydd ond byddant yn symud yn uniongyrchol i:
- man o ble y byddant yn cael eu hallforio
- swyddfa dollau at ddiben eu rhyddhau rhag gweithdrefn arbennig y tollau ar gyfer porthladdoedd rhydd
- lleoliad yng Ngogledd Iwerddon
- busnes awdurdodedig mewn safle tollau porthladd rhydd arall
- maent yn ddomestig (gan gynnwys lle mae CThEF wedi derbyn datganiad sy鈥檔 dweud bod y nwyddau wedi symud i gylchrediad rhydd hyd yn oed os yw鈥檙 nwyddau ar y safle tollau porthladd rhydd)
- gellir eu symud yn unol ag awdurdodiad gan CThEF a byddant yn cael eu symud yn unol 芒鈥檙 awdurdodiad hwnnw
Gall y dystiolaeth gynnwys:
- copi gwreiddiol o nodyn symud wedi鈥檌 ddilysu, a fydd yn un o鈥檙 canlynol:
- C130
- neges/neu nodyn rhyddhau a gynhyrchwyd gan y system
- datganiad ar fformat neges electronig arall sydd wedi鈥檌 gymeradwyo (er enghraifft neges destun SMS)
- gwaith papur perthnasol y tollau (gan gynnwys pethau fel prawf o ddatganiadau wedi鈥檜 clirio ac awdurdodiadau gweithdrefn arbennig y tollau)
- dogfennau masnachol perthnasol sy鈥檔 ymwneud 芒鈥檙 canlynol:
- cyrchfan y nwyddau
- y rheswm dros symud y nwyddau y tu allan i鈥檙 safle tollau porthladd rhydd
Mae鈥檔 rhaid i鈥檙 hysbysiad gael ei wneud gan fusnes sydd wedi鈥檌 awdurdodi i weithredu ar safle tollau porthladd rhydd, neu gan rywun sy鈥檔 gweithredu ar ei ran.
Bydd angen i鈥檆h cofnodion gynnwys y canlynol:
- yr hysbysiad a鈥檙 dystiolaeth a roddwyd i chi
- amser a dyddiad yr hysbysiad
- manylion y busnes perthnasol
Os oes rhywun yn delio 芒鈥檙 tollau ar ei ran, rhaid i chi gynnwys manylion yr unigolyn hwnnw yn eich cofnodion hefyd.
Updates to this page
-
We have updated 'Records you'll need to keep' to make clear how long you need to keep records.
-
This guidance has been updated to include the records you need to keep for goods that arrive or leave your customs site.
-
First published.