Pensiynau personol
Printable version
1. Trosolwg
Mae pensiynau personol yn bensiynau rydych yn eu trefnu i chi鈥檆h hun. Weithiau fe鈥檜 gelwir yn bensiynau cyfraniadau diffiniedig (yn agor tudalen Saesneg) neu bensiynau 鈥榩ryniannau arian鈥�. Fel arfer, byddwch yn cael pensiwn sy鈥檔 seiliedig ar faint a dalwyd i mewn.
Mae rhai cyflogwyr yn cynnig pensiynau personol fel pensiynau gweithle (yn agor tudalen Saesneg).
Mae鈥檙 arian rydych yn ei dalu i mewn i bensiwn personol yn cael ei roi mewn buddsoddiadau (fel cyfranddaliadau) gan y darparwr pensiwn.聽 Mae鈥檙 arian a gewch o bensiwn personol fel arfer yn dibynnu ar y canlynol:
-
faint sydd wedi鈥檌 dalu i mewn iddo
-
sut mae buddsoddiadau鈥檙 gronfa wedi perfformio - gallant fynd i fyny neu i lawr
-
sut rydych yn penderfynu cymryd eich arian
Mae鈥檙 canllaw hwn hefyd ar gael yn Saesneg.
Mathau o bensiwn personol
Mae gwahanol fathau o bensiwn personol. Maent yn cynnwys:
-
- mae鈥檔 rhaid i鈥檙 rhain fodloni gofynion penodol y llywodraeth, er enghraifft cyfyngiadau ar daliadau
-
- mae鈥檙 rhain yn caniat谩u i chi reoli鈥檙 buddsoddiadau penodol sy鈥檔 rhan o鈥檆h cronfa bensiwn
Dylech wirio bod eich darparwr wedi鈥檌 gofrestru gyda鈥檙 苍别耻鈥檙 os yw鈥檔 bensiwn rhanddeiliaid.
Talu i mewn i bensiwn personol
Gallwch naill ai wneud taliadau cyfandaliad rheolaidd neu unigol i ddarparwr pensiwn. Byddant yn anfon datganiadau blynyddol atoch, gan roi gwybod i chi faint yw gwerth eich cronfa.
Fel arfer byddwch yn cael gostyngiad treth ar arian rydych yn ei dalu i mewn i bensiwn (yn agor tudalen Saesneg). Gwiriwch 芒鈥檆h darparwr bod eich cynllun pensiwn wedi鈥檌 gofrestru gyda Chyllid a Thollau EF (CThEF) - os nad yw wedi鈥檌 gofrestru, ni fyddwch yn cael rhyddhad treth.
2. Dewis pensiwn personol
Mae Cyngor ar Bopeth yn cynnwys gwybodaeth am .
Talu am gyngor ariannol
Gallwch ddod o hyd i ymgynghorydd ariannol:
-
ar y
-
gan y
3. Sut y gallwch gymryd eich pensiwn
Mae鈥檙 rhan fwyaf o bensiynau personol yn pennu oedran pan allwch ddechrau cymryd arian ganddynt. Nid yw fel arfer cyn 55. Cysylltwch 芒鈥檆h darparwr pensiwn os nad ydych yn si诺r pryd y gallwch gymryd eich pensiwn.
Fel arfer, gallwch gymryd hyd at 25% o鈥檙 swm a gronnwyd mewn unrhyw bensiwn fel cyfandaliad rhydd o dreth. Y mwyaf y gallwch ei gymryd yw 拢268,275.
Os oes gennych lwfans wedi鈥檌 ddiogelu (yn agor tudalen Saesneg), gall hyn gynyddu swm y cyfandaliad rhydd o dreth y gallwch ei gymryd o鈥檆h pensiynau.
Yna, bydd gennych 6 mis i ddechrau cymryd y 75% sy鈥檔 weddill, a byddwch fel arfer yn talu treth 补谤苍辞.听
Mae鈥檙 opsiynau sydd gennych ar gyfer cymryd gweddill eich cronfa bensiwn yn cynnwys:
-
cymryd y cyfan neu rywfaint ohono fel arian parod
-
prynu cynnyrch sy鈥檔 rhoi incwm gwarantedig i chi (a elwir weithiau鈥檔 鈥榖lwydd-dal鈥�) am oes
-
buddsoddi ynddo i gael incwm rheolaidd, addasadwy (a elwir weithiau鈥檔 鈥榗yrchu鈥檔 hyblyg鈥�)
Gofynnwch i鈥檆h darparwr pensiwn pa opsiynau y maent yn eu cynnig (mae鈥檔 bosibl na fyddant yn cynnig nhw i gyd). Os nad ydych am gymryd unrhyw un o鈥檜 hopsiynau, gallwch drosglwyddo鈥檆h cronfa bensiwn (yn agor tudalen Saesneg) i ddarparwr gwahanol.
Trethi a thaliadau
Bydd eich darparwr pensiwn yn dileu unrhyw dreth sy鈥檔 ddyledus gennych cyn i chi gael arian o鈥檆h cronfa bensiwn.
Mae鈥檔 bosibl y bydd yn rhaid i chi dalu cyfradd uwch o dreth os cymerwch symiau mawr o鈥檆h cronfa bensiwn. Mae hefyd yn bosibl y bydd arnoch dreth ychwanegol ar ddiwedd y flwyddyn dreth.
Mae鈥檔 bosibl y bydd eich darparwr pensiwn yn codi t芒l arnoch am dynnu arian o鈥檆h cronfa bensiwn yn 么l - gwiriwch 芒 nhw am hyn.
Cael taliadau rheolaidd o flwydd-dal
Mae鈥檔 bosibl y byddwch yn gallu prynu blwydd-dal gan gwmni yswiriant sy鈥檔 rhoi taliadau rheolaidd am oes i chi. Gallwch ofyn i鈥檆h darparwr pensiwn dalu amdano allan o鈥檆h cronfa bensiwn.
Gall y swm a gewch amrywio. Mae鈥檔 dibynnu ar ba mor hir mae鈥檙 cwmni yswiriant yn disgwyl i chi fyw a faint o flynyddoedd y bydd yn rhaid iddynt eich talu. Pan fyddant yn cyfrifo鈥檙 swm y dylent ei ystyried:
-
eich oedran a鈥檆h rhywedd
-
maint eich cronfa bensiwn
-
cyfraddau llog
-
eich iechyd (weithiau)
Mae yna wahanol fathau o flwydd-daliadau. Mae rhai am gyfnod penodol (er enghraifft, taliadau am 10 mlynedd yn lle eich oes) ac mae rhai鈥檔 parhau i dalu鈥檆h priod neu鈥檆h partner ar 么l i chi farw.
Nid oes rhaid i chi brynu鈥檆h blwydd-dal oddi wrth eich darparwr pensiwn.
Buddsoddi鈥檙 arian mewn cronfa
Mae鈥檔 bosibl y gallwch ofyn i鈥檆h darparwr pensiwn fuddsoddi鈥檆h cronfa bensiwn mewn cronfa a gyrchir yn hyblyg.
O gronfa a gyrchir yn hyblyg, gallwch wneud y canlynol:
-
tynnu arian yn 么l
-
prynu blwydd-dal tymor byr - bydd hyn yn rhoi taliadau rheolaidd i chi am hyd at 5 mlynedd
-
talu i mewn - ond byddwch yn talu treth ar gyfraniadau dros y lwfans blynyddol pryniannau arian (yn agor tudalen Saesneg)
Cadw鈥檆h cronfa wedi鈥檌 chapio
Os oes gennych ac eisiau ei chadw, bydd eich arian yn parhau i gael ei fuddsoddi.
Gallwch ddal ati i dynnu鈥檔 么l a thalu i mewn. Mae鈥檆h darparwr pensiwn yn pennu uchafswm y gallwch ei gymryd bob blwyddyn. Bydd y terfyn hwn yn cael ei adolygu bob 3 blynedd nes i chi gyrraedd 75 oed, yna bob blwyddyn ar 么l hynny.
Tynnu arian allan o鈥檆h cronfa bensiwn
Mae鈥檔 bosibl y gallwch gymryd arian parod yn uniongyrchol o鈥檆h cronfa bensiwn. Gallwch wneud y canlynol:
-
tynnu eich cronfa bensiwn gyfan yn 么l
-
tynnu symiau arian parod llai allan
-
talu i mewn - ond byddwch yn talu treth ar gyfraniadau dros y lwfans blynyddol pryniannau arian (yn agor tudalen Saesneg)
4. Dod o hyd i help
Cysylltwch 芒鈥檆h darparwr pensiwn yn gyntaf os oes angen help arnoch gyda phensiwn personol.
Os na allant helpu, gallwch gael gwybodaeth yn rhad ac am ddim a diduedd gan . Nid yw MoneyHelper yn darparu cyngor ariannol.
Cyngor ariannol
Gallwch os ydych eisiau cyngor. Fel arfer, bydd yn rhaid i chi dalu am eu gwasanaethau.
Os ydych dros 50 oed
Mae gan gwybodaeth am eich opsiynau pensiwn. Os ydych dros 50 oed, gallwch drefnu apwyntiad yn rhad ac am ddim i siarad am eich opsiynau. Nid yw Pension Wise yn cynnwys Pensiwn y Wladwriaeth, pensiwn 鈥榗yflog terfynol鈥� na phensiynau 鈥榗yfartaledd gyrfa鈥�.
Pensiwn y Wladwriaeth
I gael help gyda鈥檆h Pensiwn y Wladwriaeth cysylltwch 芒鈥檙 Gwasanaeth Pensiwn (yn agor tudalen Saesneg).
5. Cwynion
Os oes gennych g诺yn yngl欧n 芒 sut mae鈥檆h cynllun pensiwn yn cael ei redeg, siaradwch 芒鈥檆h darparwr pensiwn yn gyntaf. Mae鈥檔 rhaid iddynt ymateb cyn pen 8 wythnos.
Gallwch hefyd gysylltu os ydych yn poeni am sut mae cynllun pensiwn yn cael ei redeg.
Cwyno am farchnata
Cwyno i鈥檙 cwmni y gwnaethoch brynu鈥檙 pensiwn oddi wrtho, fel y darparwr neu gynghorydd ariannol.
Os nad ydych yn hapus gyda sut maent yn delio 芒鈥檆h cwyn, cysylltwch 芒 .
Os yw鈥檆h darparwr wedi torri鈥檙 gyfraith
Os ydych yn credu bod eich darparwr pensiwn wedi torri鈥檙 gyfraith, gallwch gwyno i鈥檙 canlynol:
-
y ar gyfer pensiynau gweithle
-
yr ar gyfer pensiynau personol a rhanddeiliaid聽
Os yw鈥檆h darparwr yn mynd i鈥檙 wal
Os awdurdodwyd y darparwr pensiwn gan yr Awdurdod Ymddygiad Ariannol ac na allwch dalu, gallech gael iawndal gan y