Apelio i'r tribiwnlys treth
Trosolwg
Gallwch apelio i鈥檙 Tribiwnlys Haen Gyntaf (Treth) os ydych am herio rhai penderfyniadau gan:
- Gyllid a Thollau EF (CThEF)
- Llu鈥檙 Ffiniau
- Yr Asiantaeth Troseddu Cenedlaethol (NCA)
- Awdurdod Cyllid Cymru (WRA)
- Y Comisiwn Hapchwarae (dim ond
Mae鈥檙 tribiwnlys yn annibynnol ar y llywodraeth, CThEF, Llu鈥檙 Ffiniau, NCA, WRA a鈥檙 Comisiwn Hapchwarae. Bydd yn gwrando ar ddwy ochr y ddadl cyn gwneud penderfyniad.
Mae鈥檙 canllaw hwn hefyd ar gael yn Saesneg (English).
Apelio yn erbyn penderfyniad CThEF
Gallwch apelio yn erbyn y rhan fwyaf o benderfyniadau ynghylch 鈥榯reth uniongyrchol鈥� a 鈥榯hreth anuniongyrchol鈥�.
Mae treth uniongyrchol yn cynnwys:
- Treth Incwm
- Treth Talu Wrth Ennill
- Treth Gorfforaeth
- Treth Enillion Cyfalaf
- Cyfraniadau Yswiriant Gwladol
- Treth Etifeddiant
Mae treth anuniongyrchol yn cynnwys:
- Treth ar Werth
- Toll Gartref
- Toll Dramor
Mae sut i apelio yn erbyn penderfyniad yn dibynnu ar p鈥檜n a yw鈥檔 ymwneud 芒 threth uniongyrchol neu dreth anuniongyrchol.
Mae鈥檔 rhaid i chi apelio yn erbyn penderfyniadau ynghylch treth uniongyrchol i CThEF cyn y gallwch apelio i鈥檙 tribiwnlys.
Gan amlaf, gallwch apelio yn erbyn penderfyniadau treth anuniongyrchol yn syth i鈥檙 tribiwnlys. Cyn apelio i鈥檙 tribiwnlys, gallwch wneud cais am adolygiad statudol. Gall hyn fod yn gynt ac yn rhatach na mynd at y tribiwnlys. Gallwch apelio i鈥檙 tribiwnlys o hyd os nad ydych yn cytuno 芒鈥檙 canlyniad.
Mae鈥檔 rhaid i chi apelio cyn pen y terfyn amser - fel arfer, bydd wedi鈥檌 nodi ar unrhyw lythyr o benderfyniad a gewch.
Os ydych wedi apelio i鈥檙 tribiwnlys a bod eich ap锚l wedi鈥檌 derbyn, gallwch wneud cais i CThEF am ddull amgen o ddatrys anghydfod (ADR).
Mae yna ffordd wahanol i apelio yn erbyn penderfyniadau ynghylch credydau treth a Treth y Cyngor.
Os na allwch dalu
Fel arfer mae鈥檔 rhaid i chi dalu unrhyw dreth anuniongyrchol y mae CThEF yn dweud sy鈥檔 ddyledus gennych ar unwaith. Gwnewch gais caledi os na allwch wneud hynny. Gwnewch ap锚l i鈥檙 tribiwnlys os na fydd CThEF yn gadael i chi oedi cyn talu.
Gan amlaf, gallwch oedi cyn talu unrhyw dreth uniongyrchol tan ar 么l i鈥檙 ap锚l gael ei phenderfynu. Gwnewch ap锚l i鈥檙 tribiwnlys os na fydd CThEF yn gadael i chi oedi cyn talu.
Nid oes rhaid i chi dalu ar unwaith os ydych chi鈥檔 apelio yn erbyn cosb.
Ap锚l am nwyddau wedi鈥檜 hatafaelu
Rhaid i chi ofyn i Lu鈥檙 Ffiniau neu CThEF fynd 芒鈥檆h achos i鈥檙 llys ynadon (gelwir hyn yn dechrau 鈥榓chos condemnio鈥�) os credwch na ddylent fod wedi cymryd (neu 鈥榓tafaelu鈥�) eich nwyddau.
Efallai y gallwch apelio i鈥檙 tribiwnlys os yw Llu鈥檙 Ffiniau neu CThEF:
- yn gwrthod dychwelyd eich nwyddau wedi鈥檜 hatafaelu
- yn dweud bod angen i chi dalu i gael eich nwyddau wedi鈥檜 hatafaelu yn 么l
Cyn y gallwch apelio yn erbyn gwrthod dychwelyd eich nwyddau wedi鈥檜 hatafaelu, rhaid i chi ofyn i naill ai Llu鈥檙 Ffiniau neu CThEF adolygu eu penderfyniad. Os ydych wedi methu鈥檙 terfyn amser ar gyfer adolygiad, gallwch wneud cais i鈥檙 tribiwnlys i gael caniat芒d i ofyn am adolygiad hwyr.
Os gofynnwyd i chi dalu toll neu gosb
Efallai y gallwch apelio os yw CThEF:
- yn anfon asesiad atoch ar gyfer toll
- yn gosod cosb arnoch
Cyn i chi apelio, fel arfer bydd yn rhaid i chi dalu am asesiad toll. Os na allwch, gallwch wneud cais i CThEF i ohirio ei dalu tan ar 么l i鈥檙 ap锚l ddod i ben.
Nid oes angen i chi dalu cosb cyn i chi apelio.
Ceisiadau cau
Gallwch wneud cais am 鈥榟ysbysiad cau鈥� os yw CThEF yn agor ymholiad i wirio鈥檆h ffurflen dreth am 鈥榙reth uniongyrchol鈥� ac rydych chi am iddo gael ei gau.
Bydd y tribiwnlys yn penderfynu pryd y dylai CThEF gau鈥檙 ymchwiliad.
Ni allwch wneud cais am hysbysiad cau os yw鈥檆h ffurflen dreth yn cael ei gwirio am dreth anuniongyrchol.
Apelio yn erbyn penderfyniad gan yr Asiantaeth Troseddu Cenedlaethol (NCA)
Gall NCA wirio鈥檆h ffurflen dreth yn lle CThEF mewn rhai achosion.
Gallwch wneud ap锚l os nad ydych yn cytuno 芒鈥檙 penderfyniad trwy ysgrifennu at NCA. Mae鈥檔 rhaid i chi apelio i鈥檙 NCA cyn y gallwch apelio i鈥檙 tribiwnlys.
Yr Asiantaeth Troseddu Cenedlaethol / National Crime Agency
Units 1 - 6 Citadel Place
Tinworth Street
Llundain
SE11 5EF
Apelio yn erbyn penderfyniad gan Awdurdod Cyllid Cymru (WRA)
Gallwch apelio yn erbyn rhai penderfyniadau a wnaed gan WRA ynghylch y Dreth Trafodiadau Tir a鈥檙 Dreth Gwarediadau Tirlenwi.
Gallwch hefyd wneud cais i gau ymholiad i鈥檆h ffurflen dreth.
Rhaid i chi apelio o fewn y terfyn amser - nodir hwn fel arfer ar eich llythyr penderfyniad.
Fel arfer mae鈥檔 rhaid i chi dalu鈥檙 hyn y mae WRA yn ei ddweud sy鈥檔 ddyledus gennych ymlaen llaw. Gallwch ofyn am gael talu ar 么l i chi gael penderfyniad am eich ap锚l. Os byddwch yn oedi cyn talu, efallai y codir llog arnoch ar y swm sy鈥檔 ddyledus gennych.
Cyn i chi apelio, gallwch .
Cymorth y gallwch ei gael
Efallai y byddwch am gael cymorth a chyngor cyn i chi apelio. Efallai y gall cyfrifydd, cynghorydd treth neu gynghorydd cyfreithiol eich helpu chi.
Gallwch gael cyngor am ddim gan:
- , os ydych chi dros 60 oed
Darllenwch wybodaeth fwy manwl ynghylch apelio i鈥檙 tribiwnlys.