Lwfans Byw i鈥檙 Anabl (DLA) i blant
Printable version
1. Trosolwg
Gall Lwfans Byw i鈥檙 Anabl (DLA) i blant helpu gyda chostau ychwanegol gofalu am blentyn sydd:
- o dan 16 oed
- yn cael anawsterau cerdded neu angen llawer mwy o ofal na phlentyn o鈥檙 un oed nad oes ganddynt anabledd
Bydd angen iddynt fodloni yr holl anghenion cymhwysedd.
惭补别鈥檙 gyfradd DLA rhwng 拢28.70 a 拢184.30 yr wythnos yn dibynnu ar y lefel o gymorth sydd angen ar y plentyn.
惭补别鈥檙 canllaw hwn hefyd ar gael yn Saesneg (Saesneg) ac a fformat (hawdd ei ddarllen)
Os yw鈥檆h plentyn yn byw yn yr Alban
Mae angen i chi yn lle DLA i blant.
Os yw鈥檆h plentyn yn cael DLA i blant ond ei fod wedi symud i鈥檙 Alban, bydd angen i chi roi gwybod am y newid hwn fel y gallant gael Taliad Anabledd Plant yn lle hynny.
Os bydd eich plentyn yn symud o鈥檙 Alban i Gymru neu Loegr
Os yw鈥檆h plentyn yn cael Taliad Anabledd Plant, mae鈥檔 rhaid i chi:
-
gwneud cais newydd am Lwfans Byw i鈥檙 Anabl i blant
Bydd eich Taliad Anabledd Plant yn dod i ben 13 wythnos ar 么l i鈥檆h plentyn symud 鈥� gwnewch gais am DLA cyn gynted 芒 phosibl ar 么l symud neu fe allai effeithio ar eich taliadau.
2. Cyfraddau DLA i blant
Mae Lwfans Byw i鈥檙 Anabl (DLA) i blant yn fudd-dal di-dreth sy鈥檔 cynnwys 2 elfen (rhannau). Efallai y gall y plentyn fod yn gymwys am un neu ddau o鈥檙 elfennau.
Elfen ofal
Elfen ofal | Cyfradd wythnosol |
---|---|
Isaf | 拢28.70 |
Canol | 拢72.65 |
Uwch | 拢108.55 |
Elfen symudedd
Elfen symudedd | Cyfradd wythnosol |
---|---|
Isaf | 拢28.70 |
Uwch | 拢75.75 |
Sut mae DLA i blant yn cael ei dalu
Fel rheol, telir DLA bob 4 wythnos ar ddydd Mawrth.
Os bydd eich dyddiad talu ar 诺yl banc, fel arfer cewch eich talu cyn g诺yl y banc. Ar 么l hynny byddwch yn parhau i gael eich talu fel arfer.
Mae pob budd-dal, pensiwn a lwfans yn cael eu talu i鈥檆h cyfrif banc neu gymdeithas adeiladu.
Cymorth ychwanegol
Efallai y byddwch yn gymwys i gael Lwfans Gofalwr os ydych yn treulio o leiaf 35 awr yr wythnos yn gofalu am blentyn sy鈥檔 cael y gyfradd gofal ganol neu uchaf o DLA.
3. Cymhwyster
Fel arfer byddwch yn gallu cael Lwfans Byw i鈥檙 Anabl (DLA) i blant os yw pob un o鈥檙 canlynol yn berthnasol. Rhaid i鈥檙 plentyn:
- fod o dan 16 oed - rhaid i unrhyw un dros 16 oed wneud cais am Daliad Annibyniaeth Bersonol (PIP)
- angen gofal ychwanegol neugael anawsterau cerdded
- byw yng Nghymru neu Loegr pan fyddwch yn gwneud cais (oni bai eich bod yn gymwys i hawlio o dramor)
Os yw eich plentyn yn byw yn yr Alban, yn lle. Os yw鈥檆h plentyn yn byw yng Ngogledd Iwerddon, gwnewch gais am .
Gallwch hawlio DLA i blant os ydych mewn gwaith neu鈥檔 ddi-waith.
Pryd y gallwch hawlio o dramor
Efallai y byddwch dal yn gallu cael DLA i blant os:
- yw eich plentyn yn byw yn UE, y Swistir, Norwy, Gwlad yr I芒 neu Liechtenstein 鈥� gallwch 聽ond gael help gyda thasgau byw dyddiol eich plentyn
- mae eich plentyn dramor yn derbyn triniaeth feddygol
- mae eich plentyn yn byw gyda rhiant sy鈥檔 gweithio yn y lluoedd arfog
Os ydych chi wedi symud i鈥檙 DU o dramor yn ddiweddar
I fod yn gymwys rhaid i鈥檆h plentyn:
- fod wedi byw yng Nghymru, Lloegr neu鈥檙 Alban am isafswm o gyfnod o amser
- bod yn byw naill ai yng Nghymru neu Loegr pan fyddwch yn gwneud cais
Os nad yw鈥檆h plentyn yn ddinesydd Prydeinig mae鈥檔 rhaid iddo hefyd fod 芒鈥檙 hawl i hawlio 鈥榓rian cyhoeddus鈥�. Bydd hyn yn dibynnu ar eu .
Efallai y bydd eich plentyn yn gallu cael DLA i blant heb fodloni鈥檙 gofynion hyn os oes ganddynt statws ffoadur neu amddiffyniad dyngarol, neu os ydynt yn ddibynnydd i rywun sydd 芒 statws amddiffyniad dyngarol.
Gwiriwch pa mor hir y mae鈥檔 rhaid bod eich plentyn wedi byw yng Nghymru, Lloegr neu鈥檙 Alban
Mae pa mor hir y mae鈥檔 rhaid bod eich plentyn fel arfer wedi byw yng Nghymru, Lloegr neu鈥檙 Alban yn dibynnu ar ei oed.
Oedran y plentyn | Isafswm amser a dreulir yn byw yng Nghymru, Lloegr neu鈥檙 Alban |
---|---|
Dan 6 mis oed | o leiaf 13 wythnos |
Rhwng 6 mis a 3 oed | o leiaf 26 o鈥檙 156 wythnos diwethaf |
Dros 3 oed | o leiaf 6 o鈥檙 12 mis diwethaf |
Efallai y bydd eich plentyn yn gallu cael DLA i blant yn gynt os:
- oes gweithiwr meddygol proffesiynol wedi dweud y gallai fod gan eich plentyn 12 mis neu lai i fyw
- mae eich plentyn yn byw gyda rhiant sy鈥檔 gweithio yn y lluoedd arfog
- mae鈥檆h plentyn yn dychwelyd ar 么l byw yn yr UE, y Swistir, Norwy, Gwlad yr I芒 neu Liechtenstein a鈥檌 fod wedi鈥檌 gynnwys yn y cytundeb tynnu鈥檔 么l
Anabledd neu gyflwr iechyd y plentyn
Mae rhaid i anabledd neu gyflwr iechyd y plentyn olygu bod o leiaf un o鈥檙 canlynol yn berthnasol:
- mae angen llawer mwy o ofal arnynt na phlentyn o鈥檙 un oed nad oes ganddo anabledd
- maent yn cael anhawster symud o gwmpas
Mae鈥檔 rhaid eu bod wedi cael yr anawsterau hyn am o leiaf 3 mis a disgwyl iddynt bara am o leiaf 6 mis.
Os ydy gweithiwr meddygol proffesiynol wedi dweud gall fod ganddynt 12 mis neu鈥檔 llai i fyw, nid oes angen iddynt fod wedi cael yr anawsterau hyn am 3 mis.
Elfen ofal
惭补别鈥檙 gyfradd y mae鈥檙 plentyn yn ei chael yn dibynnu ar lefel edrych ar 么l ei angen, er enghraifft:
- cyfradd isaf - help am rywfaint o鈥檙 dydd
- cyfradd ganol - cymorth aml neu oruchwyliaeth gyson yn ystod y dydd, goruchwyliaeth gyda鈥檙 nos neu rywun i helpu tra鈥檜 bod ar ddialysis
- cyfradd uwch 鈥� cymorth neu oruchwyliaeth trwy gydol y dydd a鈥檙 nos, os ydy gweithiwr meddygol proffesiynol wedi dweud gall bod ganddynt 12 mis neu鈥檔 llai i fyw.
Elfen symudedd
惭补别鈥檙 gyfradd y mae鈥檙 plentyn yn ei chael yn dibynnu ar lefel yr help y mae arno ei angen i fynd o gwmpas, er enghraifft:
- cyfradd isaf - gallant gerdded ond mae angen help a/neu oruchwyliaeth arnynt yn yr awyr agored
- cyfradd uchaf - ni allant gerdded, dim ond heb bellter difrifol y gallant gerdded, gallent fynd yn s芒l iawn os ydynt yn ceisio cerdded neu os ydynt yn ddall neu 芒 nam difrifol ar eu golwg
Mae hefyd derfynau oedran i dderbyn yr elfen symudedd:
- cyfradd isaf - mae rhaid i鈥檙 plentyn fod yn 5 oed neu鈥檔 h欧n
- cyfradd uchaf - mae rhaid i鈥檙 plentyn fod yn 3 oed neu鈥檔 h欧n
Os yw鈥檆h plentyn o dan yr oedrannau hyn a鈥檆h bod yn hawlio DLA ar eu cyfer, dylid anfon pecyn hawlio atoch 6 mis cyn iddynt droi 3 a 6 mis cyn iddynt droi鈥檔 5. Gallwch wedyn wneud cais am yr elfen symudedd os credwch eu bod yn gymwys ar ei gyfer.
Os nad ydych wedi derbyn unrhyw becynnau hawlio a鈥檆h bod yn credu y gallai fod gan eich plentyn hawl i鈥檙 gydran symudedd, cysylltwch 芒鈥檙 Ganolfan Gwasanaeth Anabledd.
4. Sut i wneud cais
I wneud cais am DLA am blentyn mae angen i chi fod yn rhiant iddynt neu鈥檔 gofalu amdanynt fel petaech yn rhiant iddynt. Mae hyn yn cynnwys llys-rieni, gwarcheidwaid, neiniau a theidiau, rhieni maeth neu frodyr neu chwiorydd h欧n.
Gallwch wneud cais drwy naill ai:
- argraffu a chwblhau鈥檙 ffurflen DLA
- ffonio鈥檙 llinell gymorth Lwfans Byw i;r Anabl a gofyn iddynt am ffurflen wedi鈥檌 hargraffu
Llinell gymorth Lwfans Byw i鈥檙 Anabl
Ff么n: 0800 121 4600
Ff么n testun: 0800 121 4523
(os na allwch glywed na siarad dros y ff么n): 18001 then 0800 121 4600
Iaith Arwyddion Prydain (BSL) os ydych ar gyfrifiadur 鈥� darganfyddwch sut i
Dydd Llun i ddydd Gwener, 9am i 5pm
Darganfyddwch am gostau galwadau
Os yw鈥檆h plentyn yn byw yng Ngogledd Iwerddon, gwnewch gais am . Os yw鈥檆h plentyn yn byw yn yr Alban, .
Os yw鈥檆h plentyn yn symud o鈥檙 Alban i Gymru neu Loegr
Bydd eich Taliad Anabledd Plant yn dod i ben 13 wythnos ar 么l i鈥檆h plentyn symud
Gwnewch gais am DLA i blant cyn gynted 芒 phosibl ar 么l symud neu gall eich taliadau cael eu heffeithio.
Pryd y byddwch yn cael eich talu
Gellir talu DLA o ddechrau eich cais. Ni ellir ei 么l-ddyddio. Bydd eich cais yn cychwyn ar y dyddiad y derbynnir y ffurflen neu鈥檙 dyddiad y byddwch yn ffonio鈥檙 llinell ymholi (os dychwelwch y pecyn hawlio cyn pen 6 wythnos).
Ar 么l i chi wneud cais, fe gewch lythyr o fewn 3 wythnos sy鈥檔 esbonio pa mor hir y bydd yn ei gymryd i gael penderfyniad. Ar 么l i鈥檙 penderfyniad gael ei wneud, fe gewch lythyr arall a fydd yn dweud wrthych pryd y byddwch yn cael eich taliad cyntaf.
Os gallai fod gan y plentyn 12 mis neu鈥檔 llai i fyw
Mae rheolau arbennig os ydy gweithiwr meddygol proffesiynol wedi dweud gall fod gan y plentyn 12 mis neu鈥檔 llai i fyw, felly gallant gael DLA yn gyflymach.
Ffoniwch linell gymorth y Lwfans Byw i鈥檙 Anabl i gychwyn eich cais. Gofynnwch i feddyg neu weithiwr meddygol proffesiynol arall am ffurflen SR1. Byddant naill ai鈥檔 ei llenwi ac yn rhoi鈥檙 ffurflen i chi neu鈥檔 ei hanfon yn uniongyrchol i鈥檙 Adran Gwaith a Phensiynau (DWP).
Os ydych yn anghytuno 芒 phenderfyniad
Gallwch herio penderfyniad ynghylch eich cais. Gelwir hyn yn gofyn am ailystyriaeth orfodol.
5. Newidiadau y mae angen i chi roi gwybod amdanynt
Rhaid i chi gysylltu 芒 llinell gymorth y Lwfans Byw i鈥檙 Anabl (DLA) os:
- yw manylion personol eich plentyn yn newid, er enghraifft eu henw, cyfeiriad neu feddyg
- yw lefel yr help sydd ei angen arnynt neu eu cyflwr yn newid
- yw eu cyflwr wedi gwaethygu ac nid oes disgwyl iddynt fyw mwy na 12 mis
- ydynt yn mynd i鈥檙 ysbyty neu gartref gofal
- ydynt yn bwriadu mynd dramor am fwy na 4 wythnos
- ydynt yn cael eu carcharu neu eu cadw yn y ddalfa
- yw eu statws mewnfudo wedi newid, os nad ydynt yn ddinesydd Prydeinig
Gallech gael eich cludo i鈥檙 llys neu orfod talu cosb os ydych yn rhoi gwybodaeth anghywir neu os nad ydych yn rhoi gwybod am newid mewn amgylchiadau eich plentyn .
Gall newid effeithio ar faint o DLA y mae eich plentyn yn ei gael. Ni fydd hyn fel arfer yn effeithio ar eu DLA os ydynt yn mynd:
- i mewn i gartref gofal awdurdod lleol am lai na 28 diwrnod
- i mewn i ysbyty
- dramor am lai na 13 wythnos
- dramor am lai na 26 wythnos i gael triniaeth feddygol ar gyfer cyflwr a ddechreuodd cyn iddynt adael
Os bydd eich plentyn yn symud i鈥檙 Alban
Os yw鈥檆h plentyn yn cael DLA a鈥檌 fod yn symud i鈥檙 Alban, rhaid i chi roi gwybod am hyn drwy ffonio鈥檙 llinell gymorth DLA.
Byddant yn trefnu i鈥檆h plentyn gael yn lle hynny. Nid oes angen i chi wneud cais newydd am Daliad Anabledd Plant.
Bydd eich DLA yn stopio 13 wythnos ar 么l i鈥檆h plentyn symud - rhowch wybod amdanynt yn symud cyn gynted 芒 phosibl ar 么l symud neu gall eich taliadau cael eu heffeithio.
Ffoniwch y llinell gymorth DLA
Ff么n: 0800 121 4600
Ff么n testun: 0800 121 4523
(os na allwch glywed neu siarad ar y ff么n): 18001 yna 0800 121 4600
Iaith Arwyddion Prydain (BSL) os ydych ar gyfrifiadur - darganfyddwch sut i
Dydd Llun i ddydd Gwener, 9am i 5pm
Cael gwybod am daliadau galwadau
6. Pan mae eich plentyn yn cyrraedd 16
Bydd angen i鈥檆h plentyn wneud cais am Daliad Annibyniaeth Bersonol (PIP) pan fyddant yn 16 oed.
Pan fyddant yn gwneud cais am PIP
Bydd eich plentyn yn cael llythyr yn eu gwahodd i wneud cais am PIP. Anfonir y llythyr:
- ychydig ar 么l eu pen-blwydd yn 16 oed
- pan fyddant yn gadael yr ysbyty, pe byddent yn yr ysbyty ar eu pen-blwydd yn 16 oed
- tua 20 wythnos cyn i鈥檞 dyfarniad DLA ddod i ben, pe byddent yn cael DLA o dan y rheolau ar gyfer pobl sydd efallai gyda 12 mis neu鈥檔 llai i fyw
Bydd taliadau DLA eich plentyn yn dod i ben oni bai eu bod yn gwneud cais am PIP erbyn y dyddiad a roddir yn y llythyr.
Os byddant yn gwneud cais erbyn y dyddiad a roddir yn y llythyr, byddant yn parhau i dderbyn DLA nes bod eu cais yn cael ei asesu.