Gweithio i chi鈥檆h hun

Os dechreuwch weithio i chi鈥檆h hun, fe鈥檆h ystyrir yn unig fasnachwr. Mae hyn yn golygu eich bod yn hunangyflogedig 鈥� hyd yn oed os nad ydych wedi rhoi gwybod i Gyllid a Thollau EF (CThEF) eto.

Mae鈥檙 canllaw hwn hefyd ar gael yn Saesneg.

Rhedeg busnes

Mae鈥檔 debygol eich bod yn hunangyflogedig os yw鈥檙 canlynol yn berthnasol:

  • rydych yn rhedeg eich busnes drosoch chi eich hun ac yn cymryd cyfrifoldeb am ei lwyddiant neu ei fethiant

  • mae gennych sawl cwsmer ar yr un pryd

  • rydych yn gallu penderfynu sut, ble a phryd rydych yn gwneud eich gwaith

  • rydych yn gallu cyflogi pobl eraill ar eich traul eich hun i鈥檆h helpu neu i wneud y gwaith ar eich rhan

  • rydych yn darparu鈥檙 prif eitemau o offer i wneud eich gwaith

  • rydych yn gyfrifol am orffen unrhyw waith anfoddhaol yn eich amser eich hun

  • rydych yn codi pris sefydlog y cytunwyd arno am eich gwaith

  • rydych yn gwerthu nwyddau neu wasanaethau i wneud elw

Mae llawer o鈥檙 rhain hefyd yn berthnasol os ydych yn berchen ar gwmni cyfyngedig ond nad ydych yn cael eich ystyried yn hunangyflogedig gan CThEF. Yn hytrach, rydych yn berchennog ac yn gyflogai i鈥檆h cwmni.

Gallwch fod yn gyflogedig ac yn hunangyflogedig ar yr un pryd 鈥� er enghraifft, os ydych yn gweithio i gyflogwr yn ystod y dydd ac yn rhedeg eich busnes eich hun gyda鈥檙 hwyr.

Gallwch wirio a ydych yn hunangyflogedig:

Gwerthu nwyddau neu wasanaethau

Gallech gael eich ystyried yn fasnachwr os ydych yn gwerthu nwyddau neu wasanaethau. Os ydych yn masnachu, rydych yn hunangyflogedig.

Rydych yn debygol o fod yn masnachu os ydych yn:

  • gwerthu鈥檔 rheolaidd i wneud elw

  • gwneud eitemau i鈥檞 gwerthu am elw

  • gwerthu eitemau鈥檔 rheolaidd, naill ai ar-lein, mewn arwerthiannau cist car neu drwy f芒n hysbysebion

  • ennill comisiwn o werthu nwyddau ar ran pobl eraill

  • cael eich talu am wasanaeth rydych yn ei ddarparu

Os mai dim ond yn achlysurol y byddwch yn gwerthu eitemau neu鈥檔 rhoi eiddo ar osod (er enghraifft drwy wefannau arwerthu neu apiau rhentu tymor byr), gwiriwch a oes angen i chi roi gwybod i CThEF am yr incwm hwn.

Cysylltwch 芒 CThEF am gyngor os nad ydych yn si诺r a ydych yn masnachu.

Cofrestru fel unigolyn hunangyflogedig

Os ydych yn hunangyflogedig, mae鈥檔 bosibl y bydd angen i chi sefydlu fel unig fasnachwr (yn Saesneg).

Ffyrdd eraill o weithio i chi鈥檆h hun

Mae strwythurau busnes eraill heblaw am fod yn unig fasnachwr. Er enghraifft, gallwch:

Cael help gyda鈥檆h busnes

Gallwch gael help gyda sefydlu neu dyfu鈥檆h busnes (yn Saesneg), er enghraifft gydag ariannu鈥檆h syniad.