Gofal Plant sy鈥檔 Rhydd o Dreth
Gallwch gael hyd at 拢500 bob 3 mis (hyd at 拢2,000 y flwyddyn) ar gyfer pob un o鈥檆h plant, i helpu gyda chostau gofal plant. Mae hyn yn codi i 拢1,000 bob 3 mis os yw plentyn yn anabl (hyd at 拢4,000 y flwyddyn).
Os ydych wedi cofrestru鈥檔 barod, gallwch fewngofnodi i鈥檆h cyfrif gofal plant.
Os ydych yn cael Gofal Plant sy鈥檔 Rhydd o Dreth, byddwch yn creu cyfrif gofal plant ar-lein ar gyfer eich plentyn. Am bob 拢8 y byddwch yn ei dalu i鈥檙 cyfrif hwn, bydd y llywodraeth yn ychwanegu 拢2 i鈥檞 ddefnyddio i dalu鈥檆h darparwr.
Gallwch gael Gofal Plant sy鈥檔 Rhydd o Dreth ar yr un pryd 芒 15 neu 30 awr o ofal plant sy鈥檔 rhad ac am ddim os ydych yn gymwys i gael y ddau.
Mae鈥檙 canllaw hwn hefyd ar gael yn Saesneg (English).
Beth allwch ddefnyddio Gofal Plant sy鈥檔 Rhydd o Dreth ar ei gyfer
Gallwch ei ddefnyddio i dalu am ofal plant cymeradwy, er enghraifft:
-
gwarchodwyr plant, meithrinfeydd a nanis
-
clybiau ar 么l ysgol a chynlluniau chwarae
Mae鈥檔 rhaid i鈥檆h darparwr gofal plant gofrestru ar gyfer y cynllun cyn y gallwch ei dalu ac elwa o Ofal Plant sy鈥檔 Rhydd o Dreth.
Gwiriwch gyda鈥檆h darparwr i weld a yw wedi cofrestru.
Os yw鈥檆h plentyn yn anabl
Gallwch ddefnyddio鈥檙 arian Gofal Plant sy鈥檔 Rhydd o Dreth ychwanegol a gewch i helpu i dalu am oriau ychwanegol o ofal plant. Gallwch hefyd ei ddefnyddio i helpu i dalu鈥檆h darparwr gofal plant fel y gallant gael offer arbenigol ar gyfer eich plentyn fel cymhorthion symud. Siaradwch 芒 nhw am ba offer y gall eich plentyn ei gael.
Os yw鈥檆h darparwr gofal plant mewn gwlad yn yr AEE
Mae鈥檔 bosibl y byddwch yn gallu defnyddio Gofal Plant sy鈥檔 Rhydd o Dreth i dalu darparwr sydd wedi鈥檌 leoli mewn gwlad yn yr Ardal Economaidd Ewropeaidd (AEE) (yn agor tudalen Saesneg). Cysylltwch 芒 Chyllid a Thollau EF (CThEF) i wirio.
Cymhwystra
Mae eich cymhwystra yn dibynnu ar y canlynol:
-
p鈥檜n a ydych yn gweithio (yn gyflogedig, yn hunangyflogedig, neu鈥檔 gyfarwyddwr)
-
eich incwm (ac incwm eich partner, os oes gennych un)
-
oed eich plentyn a鈥檌 amgylchiadau
-
eich statws mewnfudo
Os ydych yn gweithio
Fel arfer, gallwch gael Gofal Plant sy鈥檔 Rhydd o Dreth os ydych chi (a鈥檆h partner, os oes gennych un):
-
mewn gwaith
-
ar absenoldeb salwch neu wyliau blynyddol
-
ar absenoldeb ar y cyd i rieni, absenoldeb mamolaeth, absenoldeb tadolaeth neu absenoldeb mabwysiadu a byddwch yn mynd yn 么l i鈥檙 gwaith cyn pen 31 diwrnod i鈥檙 dyddiad y gwnaethoch gais am y tro cyntaf
Os nad ydych yn gweithio ar hyn o bryd
Gallwch fod yn gymwys o hyd os yw鈥檆h partner yn gweithio a鈥檆h bod yn cael unrhyw un o鈥檙 canlynol:
- Budd-dal Analluogrwydd
- Lwfans Anabledd Difrifol
- Lwfans Gofalwr neu (dim ond yn yr Alban) Daliad Cymorth Gofalwr
- Lwfans Cyflogaeth a Chymorth ar sail cyfraniadau
Gallwch wneud cais os ydych yn dechrau neu鈥檔 ailddechrau gweithio yn ystod y 31 diwrnod nesaf.
Eich incwm
Dros y 3 mis nesaf mae鈥檔 rhaid i chi a鈥檆h partner (os oes gennych un) ddisgwyl ennill o leiaf:
- 拢2,539 os ydych yn 21 oed neu鈥檔 h欧n
- 拢2,080 os ydych yn 18 i 20 oed
- 拢1,570 os ydych o dan 18 neu鈥檔 brentis
顿测尘补鈥檙 Isafswm Cyflog Cenedlaethol neu鈥檙 Cyflog Byw Cenedlaethol am 16 awr yr wythnos ar gyfartaledd.
Gallwch ddefnyddio cyfartaledd o faint rydych yn disgwyl ei ennill dros y flwyddyn dreth bresennol os yw鈥檙 canlynol yn wir:
-
rydych yn gweithio drwy鈥檙 flwyddyn ond nid ydych yn cael eich talu鈥檔 rheolaidd
-
rydych yn hunangyflogedig a ddim yn disgwyl ennill digon yn ystod y 3 mis nesaf
Enghraifft
Rydych yn gymwys os ydych yn 21 oed neu鈥檔 h欧n ac heb incwm rheolaidd ond yn ennill 拢10,158 y flwyddyn. Mae hyn yr un fath ag ennill 拢2,539 bob 3 mis ar gyfartaledd.
Os ydych yn hunangyflogedig ac wedi dechrau鈥檆h busnes llai na 12 mis yn 么l, gallwch ennill llai a dal i fod yn gymwys i gael Gofal Plant sy鈥檔 Rhydd o Dreth.
Os oes gennych fwy nag un swydd, gallwch ddefnyddio cyfanswm eich enillion i gyfrifo a ydych yn cyrraedd y trothwy. Mae hyn yn cynnwys:
-
enillion o unrhyw gyflogaeth
-
enillion o unrhyw hunangyflogaeth
Os ydych yn gyflogedig ac yn hunangyflogedig, os hoffech, gallwch ddefnyddio鈥檆h incwm o hunangyflogaeth yn unig os byddai hynny鈥檔 eich gwneud chi鈥檔 gymwys. Er enghraifft, os ydych yn disgwyl y bydd eich enillion hunangyflogedig cyfartalog dros y flwyddyn dreth yn uwch na鈥檙 hyn y byddwch yn ei gael yn ystod y 3 mis nesaf fel cyflogai.
Ni fydd rhai mathau o incwm yn cyfrif tuag at yr isafswm y mae鈥檔 rhaid i chi ei ennill i fod yn gymwys.
Mae鈥檙 rhain yn cynnwys:
-
difidendau
-
llog
-
incwm o fuddsoddi mewn eiddo
-
taliadau pensiwn
Os oes gennych chi neu鈥檆h partner 鈥�incwm net addasedig (yn agor tudalen Saesneg)鈥� disgwyliedig o dros 拢100,000 yn y flwyddyn dreth bresennol, ni fyddwch yn gymwys.
Eich plentyn
Mae鈥檔 rhaid i鈥檆h plentyn fod yn 11 oed neu鈥檔 iau, ac fel arfer byw gyda chi. Mae plant yn stopio bod yn gymwys ar 1 Medi ar 么l eu pen-blwydd yn 11 oed.
Mae plant mabwysiedig yn gymwys, ond nid yw plant maeth.
Os yw鈥檆h plentyn yn anabl ac fel arfer yn byw gyda chi, gallech gael hyd at 拢4,000 y flwyddyn tan 1 Medi ar 么l ei ben-blwydd yn 16 oed. Mae鈥檔 gymwys am hyn os yw鈥檙 canlynol yn wir:
-
mae鈥檔 cael Lwfans Byw i鈥檙 Anabl, Taliad Annibyniaeth Personol, Taliad Annibyniaeth Personol y Lluoedd Arfog, Taliad Anabledd Plant (Yr Alban yn unig) neu Daliad Anabledd Oedolion (Yr Alban yn unig)
-
mae
Eich statws mewnfudo
I fod yn gymwys am Ofal Plant sy鈥檔 Rhydd o Dreth, mae鈥檔 rhaid i chi (neu eich partner os oes gennych un) fod 芒 rhif Yswiriant Gwladol ac o leiaf un o鈥檙 canlynol:
-
dinasyddiaeth Brydeinig neu Wyddelig
-
statws preswylydd sefydlog neu gyn-sefydlog (yn agor tudalen Saesneg), neu fod wedi gwneud cais ac yn aros am benderfyniad
-
caniat芒d i gael mynediad at arian cyhoeddus 鈥� bydd eich cerdyn preswylio yn y DU yn dweud wrthych os na allwch wneud hyn
Os oes gennych bartner, mae鈥檔 rhaid bod gan eich partner rif Yswiriant Gwladol hefyd.
Os ydych yn byw mewn gwlad yn yr UE, y Swistir, Norwy, Gwlad yr I芒 neu Liechtenstein, efallai y byddwch chi (neu鈥檆h partner os oes gennych un) yn dal i fod yn gymwys i gael Gofal Plant sy鈥檔 Rhydd o Dreth os:
-
mae鈥檆h gwaith yn y DU
-
dechreuodd y gwaith cyn 1 Ionawr 2021
-
rydych wedi gweithio yn y DU o leiaf unwaith bob 12 mis ers i chi ddechrau gweithio yma
Gelwir hyn yn 鈥榳eithiwr ffiniol鈥� (yn agor tudalen Saesneg). Mae鈥檔 rhaid i chi ddangos eich trwydded Gweithiwr Ffiniol i鈥檙 Gwasanaeth Gofal Plant pan fyddwch yn gwneud cais am Ofal Plant sy鈥檔 Rhydd o Dreth.
Os ydych yn cael credydau treth, Credyd Cynhwysol, bwrsari neu grant gofal plant, neu dalebau gofal plant
Ni allwch gael Gofal Plant sy鈥檔 Rhydd o Dreth ar yr un pryd ag yr ydych yn hawlio Credyd Treth Gwaith, Credyd Treth Plant, Credyd Cynhwysol neu dalebau gofal plant.
Mae pa gynllun sydd o鈥檙 budd mwyaf i chi yn dibynnu ar eich sefyllfa. Defnyddiwch y gyfrifiannell gofal plant i benderfynu pa fath o gymorth sydd orau i chi.
Credydau treth
Os ydych yn gwneud cais llwyddiannus am Ofal Plant sy鈥檔 Rhydd o Dreth, bydd eich Credyd Treth Gwaith neu Gredyd Treth Plant yn dod i ben ar unwaith. Ni allwch wneud cais amdanynt eto.
Talebau gofal plant
Mae鈥檔 rhaid i chi roi gwybod i鈥檆h cyflogwr i stopio鈥檆h talebau gofal plant neu ofal plant sydd wedi鈥檜 contractio鈥檔 uniongyrchol, cyn pen 90 diwrnod ar 么l gwneud cais am Ofal Plant sy鈥檔 Rhydd o Dreth.
Yna, bydd yn rhoi鈥檙 gorau i roi talebau i chi neu鈥檙 gofal plant wedi鈥檌 gontractio鈥檔 uniongyrchol.
Efallai y bydd yn rhaid i chi roi tystiolaeth i CThEF o adael y cynllun talebau gofal plant. Er enghraifft, copi o鈥檙 llythyr yn rhoi gwybod i鈥檆h cyflogwr eich bod yn gadael y cynllun talebau gofal plant.
Os oes gennych bartner sy鈥檔 cael talebau neu ofal plant wedi鈥檜 contractio鈥檔 uniongyrchol, bydd angen i鈥檆h partner roi gwybod i鈥檞 cyflogwr i stopio hyn cyn pen 90 diwrnod hefyd.
Credyd Cynhwysol
Arhoswch nes i chi gael penderfyniad ar eich cais Gofal Plant sy鈥檔 Rhydd o Dreth cyn canslo鈥檆h cais am Gredyd Cynhwysol.
Bwrsariaethau
Os ydych chi neu鈥檆h partner yn cael bwrsari neu grant gofal plant neu鈥檔 disgwyl cael cyn pen y 3 mis nesaf, ni allwch gael Gofal Plant sy鈥檔 Rhydd o Dreth.
Gwneud cais
Gwneud cais ar-lein am Ofal Plant sy鈥檔 Rhydd o Dreth
Os ydych yn gwneud cais am Ofal Plant sy鈥檔 Rhydd o Dreth a bod rhywun arall eisoes yn cael gofal plant sy鈥檔 rhad ac am ddim ar gyfer plentyn hwnnw, bydd ei 15 neu 30 awr yn dod i ben ar ddiwedd y tymor nesaf. Byddwch yn gymwys am 15 neu 30 awr o ofal plant sy鈥檔 rhad ac am ddim yn lle hynny.
Os oes gennych bartner
Mae鈥檔 rhaid i chi gynnwys eich partner yn eich cais os:
-
yn briod neu mewn partneriaeth sifil ac yn byw gyda鈥檆h gilydd
-
nad ydych yn briod neu mewn partneriaeth sifil, ond rydych yn byw gyda鈥檆h gilydd fel petaech yn gwneud hynny
Ni fydd ei gyflogaeth na鈥檌 incwm yn effeithio ar eich cymhwystra os:
-
mae neu bydd yn absennol o鈥檆h aelwyd am fwy na 6 mis
-
mae鈥檔 garcharor
Ni allwch chi a鈥檆h partner fod 芒 chyfrifon ar gyfer yr un plentyn.
Os ydych wedi gwahanu
Mae angen i chi a鈥檆h cyn-bartner benderfynu pwy ddylai wneud cais os ydych yn gyd-gyfrifol am eich plentyn.
Os na allwch chi benderfynu, bydd angen i鈥檙 ddau ohonoch wneud cais ar wah芒n a bydd CThEF yn penderfynu pwy fydd yn cael cyfrif gofal plant.