Cyfrifon Cynilo Unigol (ISAs)

Printable version

1. Trosolwg

Gallwch gynilo鈥檔 ddi-dreth gyda Chyfrifon Cynilo Unigol (ISAs).

Yn y flwyddyn dreth 2024 i 2025, 拢20,000 yw鈥檙 mwyaf gallwch ei gynilo mewn ISA

Mae 4 fath o ISA:

Mae鈥檙 canllaw hwn hefyd ar gael yn Saesneg (English).

Pwy sy鈥檔 cael agor ISA

Mae鈥檔 rhaid i chi fod yn 18 oed neu鈥檔 h欧n i agor ISA. Os ydych yn agor ISA Gydol Oes, mae鈥檔 rhaid i chi fod o dan 40 oed.

Os cawsoch eich geni rhwng 6 Ebrill 2006 a 5 Ebrill 2008, gallwch agor un ISA arian parod cyn i chi droi鈥檔 18 oed.

Mae鈥檔 rhaid i chi hefyd fod naill ai:

  • yn preswylio yn y DU
  • yn aelod o鈥檙 lluoedd arfog neu un o weision y Goron (er enghraifft gwasanaeth sifil diplomyddol neu dramor) neu鈥檔 briod neu鈥檔 bartner sifil i鈥檙 unigolyn hwnnw os nad ydych yn byw yn y DU

Does dim modd i chi ddal ISA ar ran rhywun arall.

Gallwch gael ISA ar gyfer Plant Iau (yn agor tudalen Saesneg) ar gyfer plant dan 18 oed.

Agor a rheoli ISA ar ran rhywun sydd heb y galluedd meddyliol i wneud hyn drosto鈥檌 hun

Gallwch wneud cais am ISA a鈥檌 reoli ar ran rhywun os yw鈥檙 canlynol yn wir:

I wneud cais i fod yn ddirprwy materion ariannol:

2. Sut mae ISAs yn gweithio

Mae 4 math o Gyfrifon Cynilo Unigol (ISA):

Nid ydych yn talu treth ar:

  • llog ar arian mewn ISA
  • incwm neu enillion cyfalaf o fuddsoddiadau mewn ISA

Os byddwch yn llenwi ffurflen dreth, nid oes angen i chi ddatgan unrhyw log, incwm nac enillion cyfalaf ar yr ISA.

Rhoi arian mewn ISA

Bob blwyddyn dreth, gallwch gynilo hyd at 拢20,000 mewn un cyfrif neu rannu鈥檙 lwfans ar draws sawl cyfrif. Mae鈥檙 flwyddyn dreth yn rhedeg o 6 Ebrill i 5 Ebrill.

Dim ond mewn un ISA Gydol Oes y gallwch ei dalu mewn blwyddyn dreth. Yr uchafswm y gallwch ei dalu yw 拢4,000.

Enghraifft
Gallech gynilo 拢15,000 mewn ISA arian parod, 拢2,000 mewn ISA stociau a chyfranddaliadau a 拢3,000 mewn ISA cyllid arloesol mewn un flwyddyn dreth.

Enghraifft
Gallech gynilo 拢11,000 mewn ISA arian parod, 拢2,000 mewn ISA stociau a chyfranddaliadau, 拢3,000 mewn ISA cyllid arloesol a 拢4,000 mewn ISA Gydol Oes mewn un flwyddyn dreth.

Enghraifft
Gallech gynilo 拢10,000 mewn un ISA arian parod, 拢3,000 mewn ISA arian parod arall a 拢7,000 mewn stociau ISA a chyfranddaliadau mewn un flwyddyn dreth.

Ni fydd eich ISAs yn cau pan fydd y flwyddyn dreth yn dod i ben. Byddwch yn cadw鈥檆h cynilion ar sail ddi-dreth cyhyd 芒鈥檆h bod yn cadw鈥檙 arian yn eich cyfrifon.

Beth allwch ei gynnwys yn eich ISAs

Gall ISAs arian parod gynnwys:

Gall ISAs stociau a chyfranddaliadau gynnwys:

  • cyfranddaliadau mewn cwmn茂au
  • ymddiriedolaethau unedol a chronfeydd buddsoddi
  • bondiau corfforaethol
  • bondiau鈥檙 llywodraeth

Chewch chi ddim trosglwyddo unrhyw gyfranddaliadau nad ydynt yn rhan o ISA rydych chi eisoes yn berchen arnynt i ISA oni eu bod yn dod o gynllun cyfranddaliadau gweithiwr (yn agor tudalen Saesneg).

Gall ISAs Gydol Oes gynnwys naill ai:

  • arian parod
  • stociau a chyfranddaliadau

Gall ISAs cyllid arloesol gynnwys:

  • benthyciadau cymar-i-gymar - benthyciadau sy鈥檔 cael eu rhoi i bobl neu i fusnesau eraill heb ddefnyddio banc
  • 鈥榙yledebau cyllido torfol鈥� - buddsoddi mewn busnes drwy brynu ei ddyled
  • cronfeydd lle mae鈥檙 cyfnod rhybudd neu adbrynu yn golygu na ellir eu dal mewn ISA stociau a chyfranddaliadau

Ni allwch drosglwyddo unrhyw drefniadau yr ydych eisoes wedi鈥檜 gwneud neu fuddsoddiadau sydd gennych eisoes mewn ISA cyllid arloesol.

Os oes gennych gwestiynau am y rheolau treth ar gyfer ISAs, gallwch ffonio Llinell Gymorth ISA (yn agor tudalen Saesneg).

3. Sut mae agor ISA

Gallwch gael Cyfrif Cynilo Unigol (ISA) gan:

  • banciau
  • cymdeithasau adeiladu
  • undebau credyd
  • cymdeithasau cyfeillgar
  • broceriaid stoc
  • gwasanaethau benthyca cymar-i-gymar
  • cwmn茂au cyllido torfol
  • sefydliadau ariannol eraill

Cysylltwch 芒鈥檆h darparwr yn uniongyrchol i gael rhagor o wybodaeth am sut mae agor ISA gyda nhw.

4. Tynnu鈥檆h arian allan

Gallwch dynnu eich arian o Gyfrif Cynilo Unigol (ISA) unrhyw bryd, heb golli unrhyw fuddion treth. Edrychwch ar delerau eich ISA i weld a oes unrhyw reolau neu daliadau am dynnu arian allan.

Mae rheolau gwahanol ar gyfer tynnu eich arian allan o ISA Gydol Oes (yn agor tudalen Saesneg).

Os yw eich ISA yn 鈥榟yblyg鈥�, gallwch dynnu arian allan ac yna ei roi yn 么l i mewn yn ystod yr un flwyddyn dreth heb leihau eich lwfans blwyddyn gyfredol. Bydd eich darparwr yn gallu dweud wrthych a yw eich ISA yn hyblyg.

Enghraifft
拢20,000 yw eich lwfans ac rydych yn rhoi 拢10,000 mewn ISA yn ystod blwyddyn dreth 2024 i 2025. Rydych chi wedyn yn tynnu 拢3,000 allan.

Dyma faint gallwch ei roi i mewn yn ystod yr un flwyddyn dreth:

  • 拢13,000 os yw eich ISA yn hyblyg (y lwfans sy鈥檔 weddill sef 拢10,000 a鈥檙 拢3,000 roeddech wedi鈥檌 dynnu allan)
  • 拢10,000 os nad yw eich ISA yn hyblyg (dim ond y lwfans sy鈥檔 weddill)

5. Trosglwyddo eich ISA

Gallwch drosglwyddo鈥檙 holl arian yn eich Cyfrif Cynilo Unigol (ISA), neu ran ohono, o un darparwr i un arall unrhyw bryd. Gallai hyn fod i fath gwahanol o ISA neu i鈥檙 un math o ISA. Gall y buddsoddiad fod wedi cael ei wneud eleni neu yn ystod y blynyddoedd blaenorol.

Mae cyfyngiadau ar y trosglwyddiadau y gallwch eu gwneud os oes gennych ISA gydol oes (yn agor tudalen Saesneg) neu ISA Iau (yn agor tudalen Saesneg).

Cyfyngiadau ar yr hyn y gallwch ei drosglwyddo

Gallwch drosglwyddo arian o鈥檆h ISA cyllid arloesol i ddarparwr arall - ond efallai na fyddwch yn gallu trosglwyddo buddsoddiadau eraill ohono.

Holwch eich darparwr am unrhyw gyfyngiadau sydd ganddo ar drosglwyddo ISAs. Efallai y bydd hefyd yn codi ffi arnoch.

Sut mae trosglwyddo eich ISA

I newid darparwr, cysylltwch 芒鈥檙 darparwr ISA rydych am symud ato a llenwi ffurflen drosglwyddo ISA i symud eich cyfrif. Os byddwch yn tynnu鈥檙 arian allan heb wneud hyn, ni fyddwch yn cael ail-fuddsoddi鈥檙 rhan honno o鈥檆h lwfans sy鈥檔 rhydd o dreth eto.

Dyddiadau cau a chwynion

Ni ddylai trosglwyddo ISA gymryd mwy na:

  • 15 diwrnod gwaith ar gyfer trosglwyddiadau rhwng ISAs arian
  • 30 diwrnod calendr ar gyfer mathau eraill o drosglwyddo

Os ydych eisiau trosglwyddo buddsoddiadau sy鈥檔 cael eu dal mewn ISA cyllid arloesol, holwch eich darparwr faint o amser bydd hynny鈥檔 ei gymryd.

Os bydd y trosglwyddo鈥檔 cymryd mwy o amser nag y dylai, cysylltwch 芒鈥檆h darparwr ISA.

Os ydych yn anhapus gyda鈥檙 ymateb, gallwch godi鈥檙 mater gyda Gwasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol.

Gwasanaeth yr Ombwdsmon Ariannol
Ff么n (ar gyfer llinellau tir): 0800 023 4567
Ff么n (ar gyfer ffonau symudol): 0300 123 9123
Dydd Llun 鈥� Dydd Gwener, 08:00 i 20:00
Dydd Sadwrn, 09:00 i 13:00
Dysgwch am gostau galwadau

6. Os byddwch yn symud dramor

Os byddwch yn agor Cyfrif Cynilo Unigol (ISA) yn y DU ac yna鈥檔 symud dramor ac yn dod yn breswylydd y tu allan i鈥檙 DU, chewch chi ddim rhoi arian ynddo (oni bai eich bod yn un o weithwyr y Goron sy鈥檔 gweithio dramor neu鈥檔 briod neu bartner sifil i unigolyn o鈥檙 fath).

Mae鈥檔 rhaid i chi roi gwybod i ddarparwr eich ISA cyn gynted ag y byddwch yn rhoi鈥檙 gorau i breswylio yn y DU.

Fodd bynnag, gallwch gadw鈥檆h ISA ar agor a byddwch yn dal i gael rhyddhad treth y DU ar yr arian a鈥檙 buddsoddiadau sy鈥檔 cael eu dal ynddo.

Gallwch drosglwyddo ISA i ddarparwr arall hyd yn oed os nad ydych yn byw yn y DU.

Gallwch dalu arian i鈥檆h ISA eto os byddwch yn dychwelyd ac yn breswylydd yn y DU (yn amodol ar y lwfans ISA blynyddol).

7. Os byddwch yn marw

Bydd eich ISA yn dod i ben pan fydd naill ai:

  • eich ysgutor yn ei gau
  • y gwaith o weinyddu eich ystad wedi鈥檌 gwblhau

Fel arall, bydd eich darparwr ISA yn cau eich ISA 3 blynedd ac 1 diwrnod ar 么l i chi farw.

Fydd dim angen talu unrhyw Dreth Incwm na Threth Enillion Cyfalaf hyd at y dyddiad hwnnw, ond bydd buddsoddiadau ISA yn rhan o鈥檆h ystad at ddibenion Treth Etifeddiaeth.

ISAs stociau a chyfranddaliadau

Gellir cyfarwyddo eich darparwr ISA i naill ai:

  • gwerthu鈥檙 buddsoddiadau a thalu鈥檙 elw i weinyddwr neu fuddiolwr eich ystad
  • trosglwyddo鈥檙 buddsoddiadau i ISA eich priod neu bartner sifil sy鈥檔 fyw - dim ond os oes ganddynt yr un darparwr ISA 芒 chi y mae hyn yn bosibl

Edrychwch ar delerau ac amodau eich ISA i gael y manylion.

8. Etifeddu ISA gan eich priod neu bartner sifil

Os bydd eich priod neu鈥檆h partner sifil yn marw gallwch etifeddu eu lwfans ISA.

Yn ogystal 芒鈥檆h lwfans ISA arferol, gallwch ychwanegu swm di-dreth hyd at naill ai:

  • y gwerth a oedd ganddynt yn eu ISA pan fuont farw
  • gwerth eu ISA pan fydd yn cael ei gau

Cysylltwch 芒鈥檆h darparwr ISA neu ddarparwr ISA eich priod neu bartner sifil i gael y manylion.

Os bu farw鈥檆h priod neu bartner sifil rhwng 3 Rhagfyr 2014 a 5 Ebrill 2018

Daeth ei ISA i ben ar ddyddiad ei marwolaeth. Bydd buddsoddiadau ISAs yn ffurfio rhan o鈥檌 yst芒d/hyst芒d at ddibenion Treth Etifeddiant.

Gellir cyfarwyddo ei ddarparwr ISA i werthu鈥檙 buddsoddiadau a naill ai:

  • talu鈥檙 elw i weinyddwr neu fuddiolwr ei yst芒d
  • trosglwyddo鈥檙 buddsoddiadau鈥檔 uniongyrchol iddyn nhw

Gallwch etifeddu ei lwfans ISA. Yn ogystal 芒鈥檆h lwfans ISA arferol, gallwch ychwanegu swm di-dreth hyd at y gwerth a oedd ganddynt yn ei ISA pan fu farw.

Cysylltwch 芒鈥檆h darparwr ISA neu ddarparwr ISA eich priod neu bartner sifil i gael y manylion.