Cael budd-daliadau os ydych yn nes谩u at ddiwedd oes
Gallwch gael arian i鈥檆h helpu gyda chostau byw os ydych yn nes谩u at ddiwedd oes o ganlyniad i salwch.
Os yw eich meddyg neu weithiwr meddygol proffesiynol wedi dweud y gallai fod gennych 12 mis neu lai i fyw, efallai y gallwch:
- gael budd-daliadau ar gyfradd uwch neu gael arian ychwanegol
- ddechrau cael taliadau yn gyflymach na鈥檙 arfer
Weithiau gelwir hyn yn 鈥榬heolau arbennig ar gyfer diwedd oes鈥�.
Os cewch reolau arbennig am 3 blynedd, caiff eich cais ei adolygu.
Mae鈥檙 canllaw hwn hefyd ar gael yn Saesneg (English).
Gwneud eich cais
Gallwch wneud cais am fudd-daliadau ar unwaith.
Dylech hefyd ofyn i weithiwr meddygol proffesiynol lenwi ffurflen SR1 fel y gallwch gael y budd-dal rydych wedi gwneud cais amdano o dan reolau arbennig. Bydd ganddynt y ffurflen.
Mae gweithwyr meddygol proffesiynol yn cynnwys:
- meddygon teulu
- meddygon mewn ysbytai
- nyrsys cofrestredig (er enghraifft, nyrsys Macmillan neu nyrsys arbenigol)
Byddant yn anfon y ffurflen i鈥檙 Adran Gwaith a Phensiynau (DWP) i gefnogi eich cais am fudd-dal, neu gallwch ei anfon eich hun. Mae鈥檙 cyfeiriad ar y ffurflen.
Dim ond un ffurflen SR1 y byddwch ei hangen, hyd yn oed os ydych yn gwneud cais am fwy nag un budd-dal.
Gwneud cais ar ran rhywun arall
Bydd angen i chi ddod yn benodai i wneud cais ar ran rhywun arall, oni bai eich bod yn gwneud cais am:
- Lwfans Gweini
- Taliad Annibyniaeth Personol (PIP)
- Lwfans Byw i鈥檙 Anabl (DLA) ar gyfer plant
Os ydych wedi cyrraedd oedran Pensiwn y Wladwriaeth
Gallwch wneud cais am Lwfans Gweini. Nid oes rhaid i chi gael rhywun yn gofalu amdanoch i fod yn gymwys ar gyfer Lwfans Gweini.
Gallwch wneud cais eich hun neu gall rhywun arall ei wneud ar eich rhan. Darganfyddwch sut i wneud cais am Lwfans Gweini.
Os ydych yn cael Lwfans Gweini neu Lwfans Byw i鈥檙 Anabl (DLA) i oedolion yn barod ond mae eich cyflwr wedi gwaethygu ac nid oes disgwyl i chi fyw mwy na 12 mis, cysylltwch 芒鈥檙 Ganolfan Gwasanaeth Anabledd.
Os ydych o dan oedran Pensiwn y Wladwriaeth
Os ydych yn 16 oed neu drosodd ac heb gyrraedd oedran Pensiwn y Wladwriaeth, gwiriwch a ydych yn gymwys i gael y budd-daliadau hyn
- Lwfans Cyflogaeth a Chymorth (ESA)
- Credyd Cynhwysol
- Taliad Annibyniaeth Personol (PIP)
Efallai y byddwch yn gymwys i gael 2 neu 3 o鈥檙 budd-daliadau hyn ar yr un pryd, yn dibynnu ar eich amgylchiadau.
Lwfans Cyflogaeth a Chymorth (ESA)
Gallwch wneud cais am ESA er mwyn derbyn help gyda chostau os ydych chi鈥檔 s芒l neu鈥檔 anabl ac yn methu gweithio. Darganfyddwch sut i hawlio ESA.
Mae angen i chi roi gwybod am newid mewn amgylchiadau os ydych eisoes yn cael ESA ond mae eich cyflwr wedi gwaethygu ac nid oes disgwyl i chi fyw am fwy na 12 mis.
Credyd Cynhwysol
Gallwch wneud cais am Gredyd Cynhwysol I鈥檆h helpu gyda chostau byw os ydych chi ar incwm isel neu allan o waith. Darganfyddwch sut i wneud cais am Gredyd Cynhwysol os ydych yn gymwys.
Mae angen i chi roi gwybod am newid mewn amgylchiadau os ydych eisoes yn cael Credyd Cynhwysol ond mae eich cyflwr wedi gwaethygu ac nid oes disgwyl i chi fyw am fwy na 12 mis.
Taliad Annibyniaeth Personol (PIP)
Darganfyddwch sut i wneud cais am PIP os gallai fod gennych 12 mis neu lai i fyw.
Mae angen i chi roi gwybod am newid mewn amgylchiadau os ydych eisoes yn cael PIP ond bod eich cyflwr wedi gwaethygu ac nad oes disgwyl i chi fyw mwy na 12 mis.
Os ydych eisoes yn cael DLA i oedolion
Mae DLA i oedolion wedi鈥檌 ddisodli gan PIP. Os ydych eisoes yn cael DLA i oedolion ond bod eich cyflwr wedi gwaethygu ac nad oes disgwyl i chi fyw mwy na 12 mis, gallwch gysylltu 芒鈥檙 Ganolfan Gwasanaeth Anabledd i roi gwybod am newid mewn amgylchiadau.
Os gallai fod gan eich plentyn 12 mis neu lai i fyw
Lwfans Byw i鈥檙 Anabl (DLA) ar gyfer plant
Mae DLA ar gyfer plant yn helpu gyda chostau ychwanegol os yw鈥檆h plentyn o dan 16 oed ac yn cael anhawster cerdded neu angen gofal ychwanegol. Os yw鈥檆h plentyn yn 16 oed neu鈥檔 h欧n gallwch wneud cais am PIP yn lle hynny.
Darganfyddwch sut i wneud cais am DLA ar gyfer plant.
Mae angen i chi roi gwybod am newid mewn amgylchiadau os ydych eisoes yn cael DLA i blant ond bod cyflwr y plentyn wedi gwaethygu ac nad oes disgwyl iddynt fyw mwy na 12 mis.
Os ydych yn gymwys, fe allech gael Credyd Cynhwysol neu Lwfans Cyflogaeth a Chymorth ar yr un pryd 芒鈥檙 DLA ar gyfer plant.
Os ydych yn gofalu am rywun
Efallai y byddwch yn gymwys i gael cymorth ariannol os ydych yn gofalu am rywun sy鈥檔 nes谩u at ddiwedd oes.
Os ydych yn gofalu am rywun am o leiaf 35 awr yr wythnos gwiriwch os gallwch gael Lwfans Gofalwr.
Os ydych yn gofalu am rywun am o leiaf 20 awr yr wythnos a鈥檆h bod chi o dan oedran Pensiwn y Wladwriaeth, gwiriwch os gallwch gael Credyd Gofalwr.
Help a Chymorth
Os oes angen cymorth arnoch ar 么l eich diagnosis neu wrth wneud cais am fudd-daliadau gallwch gael help gan y canlynol:
- - gofal a chefnogaeth ar ddiwedd oes
- - cefnogaeth i blant sy鈥檔 ddifrifol wael a鈥檜 teuluoedd
- - cefnogaeth i deuluoedd 芒 phlant sy鈥檔 ddifrifol wael
- - cefnogaeth ymarferol ac emosiynol ar ddiwedd oes
- - cefnogaeth a chyngor i ofalwyr
- - cefnogaeth a chyngor i ofalwyr
- - am gyngor a chefnogaeth ariannol
- - cyngor ar arian a budd-daliadau