Arian ac eiddo pan fyddwch yn ysgaru neu'n gwahanu

Printable version

1. Cael cytundeb ariannol

Pan fyddwch yn ysgaru neu鈥檔 dod 芒 phartneriaeth sifil i ben mae angen i chi a鈥檆h cyn-bartner gytuno sut i rannu鈥檆h arian.

Mae hyn yn cynnwys penderfynu sut rydych yn mynd i rannu:

  • pensiynau
  • eiddo
  • cynilion
  • buddsoddiadau

Efallai y byddwch yn cael pethau fel:

  • cyfran o bensiwn eich partner - gan gynnwys Pensiwn y Wladwriaeth neu
  • taliadau cynhaliaeth rheolaidd i helpu gyda phlant neu gostau byw

Fel arfer, gallwch osgoi mynd i wrandawiadau llys os ydych yn cytuno ar sut i rannu eich arian ac eiddo.

Mae鈥檙 rheolau鈥檔 wahanol . Bydd yn rhaid i chi dal gytuno ar daliadau cynhaliaeth plant ar gyfer unrhyw blant.

Mae yna ac .

Mae鈥檙 canllaw hwn hefyd ar gael yn Saesneg (English).

Gwneud cytundeb yn rhwymol gyfreithiol

Os ydych chi a鈥檆h cyn-bartner yn cytuno ar sut i rannu arian ac eiddo, mae angen i chi wneud cais am orchymyn cydsynio i鈥檞 wneud yn rhwymol gyfreithiol.

Cael cymorth i gytuno

Gallwch ddefnyddio cyfryngwr neu gael help arall i ddatrys problemau y tu allan i鈥檙 llys.

Cael y llys i benderfynu

Os na allwch gytuno ar bopeth, gallwch ofyn i鈥檙 llys wneud gorchymyn ariannol.

2. Os ydych yn cytuno

Fel arfer, mae鈥檔 symlach ac yn costio llai os ydych yn cytuno sut i rannu eich arian a鈥檆h eiddo.聽Cael cymorth i gytuno ar faterion.

Gwneud eich cytundeb yn rhwymol yn gyfreithiol

Er mwyn gwneud eich cytundeb yn rhwymol yn gyfreithiol mae angen i chi ddrafftio gorchymyn cydsynio a gofyn i lys ei gymeradwyo.

Os nad yw eich cytundeb yn rhwymol gyfreithiol, ni all llys ei orfodi os bydd unrhyw faterion yn codi yn ddiweddarach.

Mae gorchymyn cydsynio yn ddogfen gyfreithiol sy鈥檔 cadarnhau eich cytundeb. Mae鈥檔 esbonio sut rydych chi鈥檔 mynd i rannu asedau fel:

  • pensiynau
  • eiddo
  • cynilion
  • buddsoddiadau

Gall hefyd gynnwys trefniadau ar gyfer taliadau cynhaliaeth, gan gynnwys cynhaliaeth plant.

Gallwch geisio cyngor cyfreithiol neu gallwch ofyn i gyfreithiwr neu arbenigwr ysgariadau ddrafftio gorchymyn cydsynio ar eich cyfer.

Pryd i ofyn i鈥檙 llys am gymeradwyaeth

Gallwch ofyn i鈥檙 llys gymeradwyo eich gorchymyn cydsynio drafft pan fyddwch yn gwneud cais am eich ysgariad neu ddiddymiad, neu unrhyw bryd ar 么l hynny.

Fel arfer mae鈥檔 haws gofyn am gymeradwyaeth:

  • ar 么l i chi gael eich gorchymyn amodol neu ddyfarniad nisi 鈥� ni all y llys gymeradwyo gorchymyn cydsynio cyn hyn
  • cyn i chi gael eich gorchymyn terfynol neu ddyfarniad absoliwt 鈥� os gofynnwch ar 么l hyn, efallai y bydd canlyniadau ariannol, yn enwedig ar gyfer pensiynau

Dim ond ar 么l i chi gael eich gorchymyn terfynol neu ddyfarniad absoliwt y bydd y gorchymyn cydsynio yn dod i rym.

Sut i ofyn i鈥檙 llys am gymeradwyaeth

Rhaid i chi a鈥檆h cyn-bartner:

  • ddrafftio gorchymyn cydsynio
  • llofnodi鈥檙 gorchymyn cydsynio drafft - mae angen 2 lungopi o鈥檙 copi gwreiddiol wedi鈥檌 lofnodi hefyd
  • 濒濒别苍飞颈听ffurflen datganiad o wybodaeth

Mae angen i un ohonoch hefyd lenwi聽hysbysiad o gais am orchymyn ariannol.

Os ydych yn dod 芒 phartneriaeth sifil i ben neu鈥檔 gwahanu鈥檔 gyfreithiol, anfonwch y ffurflenni wedi鈥檜 llofnodi a chop茂au ynghyd 芒鈥檙 ffi o 拢58 i鈥檙聽聽sy鈥檔 delio 芒鈥檆h gwaith papur. Cadwch eich cop茂au eich hun.

Os ydych yn ysgaru, anfonwch y ffurflenni wedi鈥檜 llofnodi a chop茂au ynghyd 芒鈥檙 ffi o 拢58 i:

HMCTS Financial Remedy
PO Box 12746
Harlow
CM20 9QZ

Efallai y gallwch gael help i dalu ffioedd llys os ydych yn cael budd-daliadau neu os ydych ar incwm isel.

Fel arfer nid oes gwrandawiad llys. Bydd barnwr yn cymeradwyo eich gorchymyn cydsynio i鈥檞 wneud yn rhwymol yn gyfreithiol os yw鈥檔 meddwl ei fod yn deg.

Os nad yw鈥檔 meddwl ei fod yn deg, gallai ofyn i chi ei newid.

Faint mae鈥檔 ei gostio

Ffi鈥檙 llys yw 拢58.

Mae ffioedd cynghorydd cyfreithiol yn amrywio yn dibynnu ar eu profiad a鈥檜 lleoliad.

3. Cael cymorth i ddod i gytundeb

Gall cyfryngwr eich helpu chi a鈥檆h cyn-bartner i gytuno ar sut i rannu arian ac eiddo, heb gymryd ochr.

Nid yw cyfryngu yr un peth 芒 chwnsela. Gall eich helpu i gytuno ar sut rydych yn rhannu eich asedau, gan gynnwys:

  • pensiynau
  • eiddo
  • cynilion
  • buddsoddiadau

Gall cyfryngu fod yn gyflymach ac yn rhatach na gofyn i lys benderfynu ar eich rhan.

Bydd angen i chi fynychu cyfarfod asesu a gwybodaeth am gyfryngu (MIAM) cyn i chi ddechrau cyfryngu.

.

Gall y cyfryngwr benderfynu nad yw cyfryngu yn iawn i chi (er enghraifft, os bu cam-drin domestig a bod angen i chi fynd i鈥檙 llys聽yn lle).

Faint mae鈥檔 ei gostio

Fel arfer mae MIAM yn costio tua 拢120. Os oes angen mwy o sesiynau cyfryngu arnoch maen nhw鈥檔 costio mwy ac mae鈥檙 ffioedd yn amrywio yn dibynnu ar ble rydych chi鈥檔 byw.

Gwiriwch a ydych yn gymwys i gael cymorth cyfreithiol聽ar gyfer cyfryngu.

Gwneud eich cytundeb yn rhwymol yn gyfreithiol

Ar ddiwedd y broses cyfryngu byddwch yn cael dogfen yn dangos yr hyn y gwnaethoch gytuno arno. Nid yw鈥檙 cytundeb hwn yn rhwymol yn gyfreithiol.

Os ydych chi eisiau cytundeb sy鈥檔 rhwymol yn gyfreithiol mae angen i chi聽ddrafftio gorchymyn cydsynio a chael llys i鈥檞 gymeradwyo. Gall y gorchymyn cydsynio fod yn seiliedig ar yr hyn y cytunwyd arno wrth gyfryngu.

Os oes arnoch angen mwy o help i ddod i gytundeb

Gallwch wneud y canlynol:

  • gofyn i聽gynghorydd cyfreithiol聽am ffyrdd eraill o ddatrys materion y tu allan i鈥檙 llys (fel cyflafareddu teuluol neu gyfraith gydweithredol)
  • cael gwybodaeth a chyngor gan聽
  • darllen cyfarwyddyd i鈥檆h helpu i聽
  • gweithio allan eich arian gyda聽

Os nad ydych yn cytuno ar bopeth

骋补濒濒飞肠丑听ofyn i lys benderfynu聽ar unrhyw beth nad ydych wedi cytuno arno.

4. Cael y llys i benderfynu

Os na allwch chi a鈥檆h cyn-bartner gytuno ar sut i rannu鈥檆h arian, gallwch ofyn i lys wneud gorchymyn ariannol (a elwir hefyd yn llwybr 鈥榮y鈥檔 cael ei herio鈥� neu 鈥榦rchymyn llareiddiad ategol鈥�).

Mae hyn yn golygu y bydd y llys yn penderfynu sut y caiff asedau eu rhannu. Mae cael y llys i benderfynu fel arfer yn cymryd mwy o amser ac mae鈥檔 costio mwy nag聽os byddwch chi a鈥檆h cyn-bartner yn dod i gytundeb.

Rhaid i chi fynychu聽cyfarfod am gyfryngu聽cyn y gallwch wneud cais i鈥檙 llys i benderfynu - ac eithrio mewn achosion penodol (os bu cam-drin domestig, er enghraifft).

Bydd gorchymyn ariannol yn disgrifio sut rydych yn mynd i rannu asedau fel:

  • pensiynau
  • eiddo
  • cynilion
  • buddsoddiadau

Gall hefyd gynnwys trefniadau ar gyfer taliadau cynhaliaeth, gan gynnwys cynhaliaeth plant.

Pryd i wneud cais am orchymyn ariannol

Gallwch wneud cais am orchymyn ariannol pan fyddwch yn gwneud cais am eich ysgariad neu ddiddymiad, neu unrhyw bryd ar 么l hynny.

Fel arfer mae鈥檔 haws gwneud cais:

  • ar 么l i chi gael eich gorchymyn amodol neu ddyfarniad nisi 鈥� fel arfer, ni all y llys wneud gorchymyn ariannol cyn hyn
  • cyn i chi gael eich gorchymyn terfynol neu ddyfarniad absoliwt 鈥� os byddwch yn gwneud cais ar 么l hyn, efallai y bydd canlyniadau ariannol, yn enwedig ar gyfer pensiynau

Dim ond ar 么l i chi gael eich gorchymyn terfynol neu ddyfarniad absoliwt y bydd y gorchymyn ariannol yn dod i rym.

Sut i wneud cais

Mae angen i chi lenwi聽ffurflen gais gorchymyn ariannol (Ffurflen A).

Ar 么l ei llenwi, anfonwch y ffurflen i鈥檆h聽llys rhwymedi ariannol lleol. Cadwch gopi i chi鈥檆h hun.

Os oes angen i chi anfon rhagor o ddogfennau ar 么l cyflwyno eich ffurflen gais am orchymyn ariannol (Ffurflen A), postiwch nhw i:

HMCTS Financial Remedy
PO Box 12746
Harlow
CM20 9QZ

骋补濒濒飞肠丑听dalu cynghorydd cyfreithiol i鈥檆h helpu i wneud cais am orchymyn ariannol gan y llys.

Ar 么l i chi wneud cais

Mae yna dri cham:

  • yr apwyntiad cyntaf - gwrandawiad byr gyda鈥檙 barnwr i drafod eich cais
  • apwyntiad datrys anghydfod ariannol (FDR) - i鈥檆h helpu i ddod i gytundeb heb fod angen gwrandawiad terfynol (efallai y bydd angen mwy nag un apwyntiad arnoch)
  • gwrandawiad terfynol - os na allwch ddod i gytundeb, dyma pryd y bydd barnwr yn penderfynu sut mae鈥檔 rhaid i chi rannu eich arian

Bydd y llys yn anfon manylion atoch chi a鈥檆h cyn-bartner pan fydd yr apwyntiad cyntaf wedi鈥檌 drefnu. Mae hyn fel arfer 12 i 14 wythnos ar 么l i chi wneud cais.

Cyn yr apwyntiad cyntaf

Mae angen i chi a鈥檆h cyn-bartner lenwi聽datganiad ariannol ar gyfer gorchymyn ariannol (Ffurflen E)聽i ddangos dadansoddiad o鈥檆h eiddo a鈥檆h dyledion. Mae hyn yn cynnwys rhoi amcangyfrif o鈥檆h costau byw yn y dyfodol.

Bydd angen i chi hefyd gasglu dogfennau am eich arian, er enghraifft:

  • cytundebau rhent neu forgais
  • dogfennau pensiwn
  • cytundebau benthyciadau
  • prawf o鈥檆h incwm cyflog, er enghraifft P60 neu slipiau cyflog diweddar
  • manylion eiddo personol gwerth mwy na 拢500, er enghraifft car neu gynnwys t欧

Pa mor hir mae鈥檔 ei gymryd

Mae鈥檔 dibynnu ar:

  • faint o apwyntiadau datrys anghydfod ariannol sydd eu hangen arnoch
  • os oes angen gwrandawiad terfynol arnoch

Gall fod sawl mis rhwng yr apwyntiadau.

Sut mae鈥檙 llys yn penderfynu

Os na allwch ddod i gytundeb, bydd barnwr yn penderfynu sut y caiff asedau eu rhannu. Byddant yn seilio eu penderfyniad ar ba mor hir yr ydych wedi bod yn briod neu mewn partneriaeth sifil, yn ogystal 芒鈥檆h:

  • oedran
  • gallu i ennill
  • eiddo ac arian
  • costau byw
  • safon byw
  • anghenion a chyfrifoldebau ariannol
  • eich r么l o ran gofalu am y teulu, er enghraifft os mai chi oedd y prif enillydd neu鈥檔 gofalu am y teulu neu鈥檙 cartref
  • anabledd neu gyflwr iechyd, os oes gennych rai

Bydd y barnwr yn penderfynu ar y ffordd decaf i rannu鈥檙 asedau os oes digon i ddiwallu anghenion pawb. Byddant yn gwneud trefniadau ar gyfer unrhyw blant yn gyntaf - yn enwedig eu trefniadau cartref a chynhaliaeth plant. Nid yw鈥檙 rheswm dros ysgariad neu ddiddymiad yn cael ei ystyried.

Bydd y barnwr fel arfer yn ceisio trefnu 鈥榯oriad terfynol鈥�, fel bod popeth yn cael ei rannu, ac nid oes gennych unrhyw gysylltiadau ariannol 芒鈥檆h gilydd mwyach.

Faint mae鈥檔 ei gostio

Ffi鈥檙 llys yw 拢303.

Mae ffioedd cynghorydd cyfreithiol yn amrywio yn dibynnu ar eu profiad a lle rydych chi鈥檔 byw. Bydd cyfanswm y swm y byddwch yn ei dalu yn dibynnu ar faint o apwyntiadau datrys anghydfod ariannol fydd eu hangen arnoch a ph鈥檜n a fydd gwrandawiad terfynol ai peidio.

Gallwch gael cymorth cyfreithiol i helpu gyda chostau llys mewn rhai sefyllfaoedd, er enghraifft os ydych yn聽gwahanu oddi wrth bartner treisgar.

Rhagor o gymorth a chyngor

Gallwch wneud y canlynol:

  • cael gwybodaeth a chyngor gan聽
  • darllen cyfarwyddyd i鈥檆h helpu i聽
  • dod o hyd i ragor o wybodaeth am聽

5. Taliadau Cynhaliaeth

Weithiau bydd y llys yn dweud wrth yr unigolyn sydd 芒鈥檙 incwm uwch i wneud taliadau cynhaliaeth rheolaidd i helpu gyda chostau byw鈥檙 unigolyn arall.

Gelwir hyn yn 鈥榦rchymyn cynhaliaeth鈥�.

Gellir gosod taliad cynhaliaeth ar gyfer:

  • cyfnod cyfyngedig o amser
  • nes bydd un ohonoch yn marw, yn priodi neu鈥檔 ymrwymo i bartneriaeth sifil newydd

Gellir newid y taliad hefyd os bydd un ohonoch yn colli eich swydd neu鈥檔 cael gwaith sy鈥檔 talu鈥檔 well o lawer.

Cynhaliaeth plant

Gall y llys hefyd benderfynu ar gynhaliaeth plant, ond yn aml mae hyn yn cael ei drefnu gan 测听Gwasanaeth Cynhaliaeth Plant.

Darllenwch fwy am聽wneud trefniadau i ofalu am blant pan fyddwch yn ysgaru neu鈥檔 gwahanu.

6. Treth wrth drosglwyddo asedau

Fel arfer nid oes rhaid i chi dalu聽Treth Enillion Cyfalaf os ydych yn rhoi, neu fel arall yn 鈥榞waredu鈥�, asedau i鈥檆h g诺r, gwraig neu bartner sifil cyn i chi derfynu鈥檙 ysgariad neu bartneriaeth sifil.

Mae asedau鈥檔 cynnwys聽cyfranddaliadau a buddsoddiadau, rhai聽eiddo personol听补肠听eiddo. Fel arfer nid oes rhaid i chi dalu treth os ydych yn trosglwyddo neu鈥檔 gwerthu eich聽prif gartref.

Os byddwch yn trosglwyddo ased pan fyddwch wedi gwahanu

Os oeddech yn byw gyda鈥檆h gilydd ar unrhyw adeg yn ystod y flwyddyn dreth pan wnaethoch drosglwyddo鈥檙 ased, mae鈥檙 rheolau arferol ar gyfer priod a phartneriaid sifil yn berthnasol.

Fel arall efallai y bydd yn rhaid i chi dalu Treth Enillion Cyfalaf. Bydd angen i chi gael prisiad o鈥檙 ased ar y dyddiad trosglwyddo, a鈥檌 ddefnyddio i聽gyfrifo鈥檙 enillion neu鈥檙 colledion.

Mae鈥檙 flwyddyn dreth yn mynd o 6 Ebrill i 5 Ebrill y flwyddyn ganlynol.

Os byddwch yn trosglwyddo ased ar 么l i chi ysgaru neu ddod 芒鈥檆h partneriaeth sifil i ben

Mae鈥檔 bosibl y bydd yn rhaid i chi dalu Treth Enillion Cyfalaf ar asedau y byddwch yn eu trosglwyddo ar 么l i鈥檆h perthynas ddod i ben yn gyfreithiol.

Mae鈥檙 rheolau ar gyfer cyfrifo鈥檆h enillion neu golledion yn gymhleth.聽Cysylltwch 芒 Chyllid a Thollau EF聽(CThEF) neu ceisiwch聽gymorth treth proffesiynol, gan, er enghraifft, cyfrifydd neu gynghorydd treth. Bydd angen i chi ddweud wrthynt beth yw dyddiad: