Arian ac eiddo pan fyddwch yn ysgaru neu'n gwahanu
Cael y llys i benderfynu
Os na allwch chi a鈥檆h cyn-bartner gytuno ar sut i rannu鈥檆h arian, gallwch ofyn i lys wneud gorchymyn ariannol (a elwir hefyd yn llwybr 鈥榮y鈥檔 cael ei herio鈥� neu 鈥榦rchymyn llareiddiad ategol鈥�).
Mae hyn yn golygu y bydd y llys yn penderfynu sut y caiff asedau eu rhannu. Mae cael y llys i benderfynu fel arfer yn cymryd mwy o amser ac mae鈥檔 costio mwy nag聽os byddwch chi a鈥檆h cyn-bartner yn dod i gytundeb.
Rhaid i chi fynychu聽cyfarfod am gyfryngu聽cyn y gallwch wneud cais i鈥檙 llys i benderfynu - ac eithrio mewn achosion penodol (os bu cam-drin domestig, er enghraifft).
Bydd gorchymyn ariannol yn disgrifio sut rydych yn mynd i rannu asedau fel:
- pensiynau
- eiddo
- cynilion
- buddsoddiadau
Gall hefyd gynnwys trefniadau ar gyfer taliadau cynhaliaeth, gan gynnwys cynhaliaeth plant.
Pryd i wneud cais am orchymyn ariannol
Gallwch wneud cais am orchymyn ariannol pan fyddwch yn gwneud cais am eich ysgariad neu ddiddymiad, neu unrhyw bryd ar 么l hynny.
Fel arfer mae鈥檔 haws gwneud cais:
- ar 么l i chi gael eich gorchymyn amodol neu ddyfarniad nisi 鈥� fel arfer, ni all y llys wneud gorchymyn ariannol cyn hyn
- cyn i chi gael eich gorchymyn terfynol neu ddyfarniad absoliwt 鈥� os byddwch yn gwneud cais ar 么l hyn, efallai y bydd canlyniadau ariannol, yn enwedig ar gyfer pensiynau
Dim ond ar 么l i chi gael eich gorchymyn terfynol neu ddyfarniad absoliwt y bydd y gorchymyn ariannol yn dod i rym.
Sut i wneud cais
Mae angen i chi lenwi聽ffurflen gais gorchymyn ariannol (Ffurflen A).
Ar 么l ei llenwi, anfonwch y ffurflen i鈥檆h聽llys rhwymedi ariannol lleol. Cadwch gopi i chi鈥檆h hun.
Os oes angen i chi anfon rhagor o ddogfennau ar 么l cyflwyno eich ffurflen gais am orchymyn ariannol (Ffurflen A), postiwch nhw i:
HMCTS Financial Remedy
PO Box 12746
Harlow
CM20 9QZ
骋补濒濒飞肠丑听dalu cynghorydd cyfreithiol i鈥檆h helpu i wneud cais am orchymyn ariannol gan y llys.
Ar 么l i chi wneud cais
Mae yna dri cham:
- yr apwyntiad cyntaf - gwrandawiad byr gyda鈥檙 barnwr i drafod eich cais
- apwyntiad datrys anghydfod ariannol (FDR) - i鈥檆h helpu i ddod i gytundeb heb fod angen gwrandawiad terfynol (efallai y bydd angen mwy nag un apwyntiad arnoch)
- gwrandawiad terfynol - os na allwch ddod i gytundeb, dyma pryd y bydd barnwr yn penderfynu sut mae鈥檔 rhaid i chi rannu eich arian
Bydd y llys yn anfon manylion atoch chi a鈥檆h cyn-bartner pan fydd yr apwyntiad cyntaf wedi鈥檌 drefnu. Mae hyn fel arfer 12 i 14 wythnos ar 么l i chi wneud cais.
Cyn yr apwyntiad cyntaf
Mae angen i chi a鈥檆h cyn-bartner lenwi聽datganiad ariannol ar gyfer gorchymyn ariannol (Ffurflen E)聽i ddangos dadansoddiad o鈥檆h eiddo a鈥檆h dyledion. Mae hyn yn cynnwys rhoi amcangyfrif o鈥檆h costau byw yn y dyfodol.
Bydd angen i chi hefyd gasglu dogfennau am eich arian, er enghraifft:
- cytundebau rhent neu forgais
- dogfennau pensiwn
- cytundebau benthyciadau
- prawf o鈥檆h incwm cyflog, er enghraifft P60 neu slipiau cyflog diweddar
- manylion eiddo personol gwerth mwy na 拢500, er enghraifft car neu gynnwys t欧
Pa mor hir mae鈥檔 ei gymryd
Mae鈥檔 dibynnu ar:
- faint o apwyntiadau datrys anghydfod ariannol sydd eu hangen arnoch
- os oes angen gwrandawiad terfynol arnoch
Gall fod sawl mis rhwng yr apwyntiadau.
Sut mae鈥檙 llys yn penderfynu
Os na allwch ddod i gytundeb, bydd barnwr yn penderfynu sut y caiff asedau eu rhannu. Byddant yn seilio eu penderfyniad ar ba mor hir yr ydych wedi bod yn briod neu mewn partneriaeth sifil, yn ogystal 芒鈥檆h:
- oedran
- gallu i ennill
- eiddo ac arian
- costau byw
- safon byw
- anghenion a chyfrifoldebau ariannol
- eich r么l o ran gofalu am y teulu, er enghraifft os mai chi oedd y prif enillydd neu鈥檔 gofalu am y teulu neu鈥檙 cartref
- anabledd neu gyflwr iechyd, os oes gennych rai
Bydd y barnwr yn penderfynu ar y ffordd decaf i rannu鈥檙 asedau os oes digon i ddiwallu anghenion pawb. Byddant yn gwneud trefniadau ar gyfer unrhyw blant yn gyntaf - yn enwedig eu trefniadau cartref a chynhaliaeth plant. Nid yw鈥檙 rheswm dros ysgariad neu ddiddymiad yn cael ei ystyried.
Bydd y barnwr fel arfer yn ceisio trefnu 鈥榯oriad terfynol鈥�, fel bod popeth yn cael ei rannu, ac nid oes gennych unrhyw gysylltiadau ariannol 芒鈥檆h gilydd mwyach.
Faint mae鈥檔 ei gostio
Ffi鈥檙 llys yw 拢303.
Mae ffioedd cynghorydd cyfreithiol yn amrywio yn dibynnu ar eu profiad a lle rydych chi鈥檔 byw. Bydd cyfanswm y swm y byddwch yn ei dalu yn dibynnu ar faint o apwyntiadau datrys anghydfod ariannol fydd eu hangen arnoch a ph鈥檜n a fydd gwrandawiad terfynol ai peidio.
Gallwch gael cymorth cyfreithiol i helpu gyda chostau llys mewn rhai sefyllfaoedd, er enghraifft os ydych yn聽gwahanu oddi wrth bartner treisgar.
Rhagor o gymorth a chyngor
Gallwch wneud y canlynol:
- cael gwybodaeth a chyngor gan聽
- darllen cyfarwyddyd i鈥檆h helpu i聽
- dod o hyd i ragor o wybodaeth am聽