Helpu rhywun gyda鈥檌 gais am fudd-dal
Printable version
1. Trosolwg
Gallwch helpu rhywun wrth:
- gael cyngor a gwybodaeth am ei gais - mae鈥檔 rhaid cael cysylltiad gwirioneddol 芒鈥檙 person sy鈥檔 hawlio budd-daliadau, er enghraifft os ydynt yn aelod o鈥檆h teulu, ffrind neu gymydog, neu os ydych yn ei helpu fel rhan o鈥檆h swydd.
- rheoli ei gais iddynt - bydd angen 鈥榓wdurdod ysgrifenedig鈥� arnoch i wneud hwn, neu sicrhau bod y person sy鈥檔 gwneud cais am fudd-daliadau gyda chi pan rydych yn ffonio鈥檙 llinell gymorth.
Mae鈥檙 canllaw hwn hefyd ar gael yn Saesneg (English).
2. Cael cyngor a gwybodaeth am gais rhywun
Mae sut y gallwch gael cyngor a gwybodaeth yn dibynnu ar y budd-daliadau sy鈥檔 cael eu hawlio. Am:
- Gredyd Cynhwysol 鈥� rhaid i鈥檙 person sydd yn hawlio ddilyn y broses ganiat芒d benodol
- Budd-dal Plant 鈥� defnyddiwch y gwasanaeth awdurdodi Budd-dal Plant
- credyd treth 鈥� defnyddiwch y gwasanaeth awdurdodi credyd treth
- unrhyw fudd-dal arall 鈥� defnyddiwch y gwasanaeth 鈥榶mholiadau eraill鈥�
Yr hyn y gallwch ddefnyddio鈥檙 gwasanaeth ymholiadau eraill ar ei gyfer:
Gallwch ddarganfod wybodaeth benodol am fudd-dal rhywun arall, fel:
- pa gam y mae鈥檙 cais wedi鈥檌 gyrraedd
- sut a pham y mae penderfyniad wedi鈥檌 wneud am gais
- sut y cyfrifwyd gwerth cais
- pa gamau a gymerir yn y dyfodol ynghylch y cais
- beth yw鈥檙 camau nesaf i鈥檙 person sydd wedi gwneud y cais
Gallwch hefyd roi gwybod i鈥檙 llinell gymorth am newidiadau i amgylchiadau byw鈥檙 person, er enghraifft os ydynt yn mynd i mewn i鈥檙 ysbyty. Bydd yr Adran Gwaith a Phensiynau yn ymchwilio unrhyw newidiadau cyn diweddaru cais.
Yr hyn na allwch ddefnyddio鈥檙 gwasanaeth ar ei gyfer
Ni allwch gael gwybodaeth bersonol am y person sydd yn hawlio budd-daliadau, fel:
- cyfeiriad
- Dyddiad geni
- manylion banc neu gymdeithas adeiladu
- rhif Yswiriant Gwladol
- rhif ff么n
Ni allwch ychwaith ddefnyddio鈥檙 gwasanaeth i reoli cais budd-dal rhywun, fel apelio yn erbyn penderfyniad ar ei ran neu ddod 芒鈥檌 gais i ben.
Pwy all ddefnyddio鈥檙 gwasanaeth
Gall unrhyw un sydd 芒 chysylltiad gwirioneddol 芒鈥檙 person sy鈥檔 hawlio budd-daliadau ddefnyddio鈥檙 gwasanaeth ymholiadau eraill.
Mae hynny鈥檔 cynnwys os ydych yn ffonio:
- ar ran aelod o鈥檙 teulu neu ffrind
- fel rhan o鈥檆h swydd, er enghraifft os ydych yn weithiwr cymdeithasol, nyrs neu feddyg neu os ydych yn gweithio i sefydliad cyngor neu hawliau lles
Sut i ddefnyddio鈥檙 gwasanaeth
Mae pwy rydych yn ei ffonio yn dibynnu ar y budd-dal. Am:
- Lwfans Gweini 鈥� cysylltwch 芒 llinell gymorth Lwfans Gweini yn y Ganolfan Gwasanaeth Anabledd
- Lwfans Byw i鈥檙 Anabl 鈥� cysylltwch 芒 llinell gymorth Lwfans Byw i鈥檙 Anabl yn y Ganolfan Gwasanaeth Anabledd
- Pensiwn y Wladwriaeth 鈥� cysylltwch 芒鈥檙 Gwasanaeth Pensiwn
- Taliad Annibyniaeth Personol (PIP) 鈥� cysylltwch 芒 llinell ymholiad PIP
- unrhyw fudd-dal arall (heblaw am Gredyd Cynhwysol, Budd-dal Plant a Chredyd Treth) 鈥� cysylltwch 芒鈥檙 Ganolfan Byd Gwaith
Dywedwch eich bod yn edrych am ymholiad arall i gais budd-dal rhywun arall.
Bydd y sawl sy鈥檔 delio 芒鈥檙 alwad yn gwirio bod gennych gysylltiad gwirioneddol 芒鈥檙 person sy鈥檔 hawlio budd-daliadau. Gall hynny olygu gofyn cwestiynau am:
- fanylion personol y person hwnnw
- manylion personol cais budd-dal y person hwnnw
- eich rhif ff么n neu鈥檆h cyfeiriad e-bost, os ydych yn ffonio fel rhan o鈥檆h swydd neu ar ran sefydliad.
Efallai y byddant hefyd yn cysylltu 芒鈥檙 person sy鈥檔 hawlio鈥檙 budd-daliadau er mwyn gwirio a ydynt yn hapus i chi ddefnyddio鈥檙 gwasanaeth.
Os ydych yn gallu profi eich cysylltiad go iawn
Bydd y sawl sy鈥檔 delio 芒鈥檙 alwad yn gallu eich helpu. Os ydych am ddefnyddio鈥檙 gwasanaeth eto ar alwad arall, efallai bydd angen i chi ailadrodd y gwiriadau.
Os na allwch brofi eich cysylltiad go iawn
Ni fyddwch yn gallu defnyddio鈥檙 gwasanaeth. Gall y sawl sy鈥檔 delio 芒鈥檙 alwad awgrymu ffyrdd eraill y gallwch helpu鈥檙 person gyda鈥檌 gais.
3. Rheoli cais ar ran rhywun
Gallwch reoli cais ar ran rhywun os oes gennych 鈥榓wdurdod ysgrifenedig鈥�. Mae hyn yn cynnwys:
- cael atwrneiaeth arhosol (LPA) neu atwrneiaeth barhaus (EPA) dros y person sy鈥檔 hawlio budd-daliadau.
- bod yn ddirprwy i鈥檙 sawl sy鈥檔 hawlio budd-daliadau
- bod yn berson penodedig am y person sy鈥檔 hawlio budd-daliadau
Gallwch eu helpu gydag unrhyw fath o gais budd-dal. Byddwch yn gallu gwneud pethau fel apelio yn erbyn penderfyniad ar eu rhan neu ddod 芒鈥檜 cais i ben.
Os nad oes gennych awdurdod ysgrifenedig
Gallwch barhau i reoli cais drwy ffonio鈥檙 llinell gymorth am y budd-dal. Bydd angen i鈥檙 person sy鈥檔 hawlio鈥檙 budd-dal fod gyda chi pan fyddwch yn ffonio er mwyn cwblhau鈥檙 gwiriadau diogelwch ac i gytuno ar unrhyw benderfyniadau.
Mae pa linell gymorth rydych chi鈥檔 ei defnyddio yn dibynnu ar y budd-dal. Am:
- Gredyd Cynhwysol 鈥� cysylltwch 芒 llinell gymorth Credyd Cynhwysol
- Lwfans Gweini 鈥� cysylltwch 芒 llinell gymorth Lwfans Gweini yn y Ganolfan Gwasanaeth Anabledd
- Lwfans Byw i鈥檙 Anabl 鈥� cysylltwch 芒 llinell gymorth Lwfans Byw i鈥檙 Anabl yn y Ganolfan Gwasanaeth Anabledd
- Pensiwn y Wladwriaeth 鈥� cysylltwch 芒鈥檙 Gwasanaeth Pensiwn
- Taliad Annibyniaeth Personol 鈥� cysylltwch 芒 llinell ymholiad PIP
- Budd-dal Plant 鈥� cysylltwch 芒 llinell ymholiodau Budd-dal Plant
- Credyd Treth 鈥� cysylltwch 芒鈥檙 llinell ymholiadau cyffredinol Credyd Treth
- pob budd-dal arall (heblaw am Gredyd Cynhwysol, Budd-dal Plant a Chredyd Treth) 鈥� cysylltwch 芒鈥檙 Ganolfan Byd Gwaith