Canllawiau

Tystebau chwaraeon: Taliadau Treth Incwm ac Yswiriant Gwladol

Cael gwybod faint o Dreth Incwm a chyfraniadau Yswiriant Gwladol i'w talu ar incwm o dystebau chwaraeon.

Newidiadau treth o ran tystebau chwaraeon

O 6 Ebrill 2017 ymlaen, bydd rheolau newydd yn gymwys i sut mae incwm o dystebau chwaraeon yn cael ei drin.

Mae Treth Incwm yn ddyledus ar incwm o bob digwyddiad tysteb chwaraeon a g锚m er budd. Yn ddibynnol ar natur yr incwm, a sut y gwneir y taliadau, efallai y bydd Treth Gorfforaeth a TAW yn ddyledus hefyd.

Mae鈥檙 llywodraeth wedi cytuno i swm 鈥榰nigol鈥� o 拢100,000, a eithrir rhag treth, ar gyfer incwm o ddigwyddiad (neu flwyddyn) tysteb chwaraeon di-gytundebol neu di-arferol, os caiff amodau penodol eu bodloni.

Mae鈥檙 rheolau newydd yn cwmpasu incwm o ddigwyddiadau a gynhelir ar neu ar 么l 6 Ebrill 2017, ond dim ond pan fo鈥檙 dysteb wedi ei chyhoeddi ar neu ar 么l 25 Tachwedd 2015.

Nid yw鈥檙 rheolau newydd yn gymwys i gyfraniadau Yswiriant Gwladol. Bydd newidiadau cyfatebol ar gyfer cyfraniadau Yswiriant Gwladol yn gymwys o 6 Ebrill 2020 ymlaen.

Mae hyn yn golygu y bydd y trefniadau presennol ar gyfer talu cyfraniadau Yswiriant Gwladol yn gymwys hyd at 5 Ebrill 2020.

Newidiadau i Yswiriant Gwladol ar dystebau chwaraeon

O 6 Ebrill 2020 ymlaen, bydd rheolau newydd yn berthnasol i鈥檙 ffordd y caiff incwm o dystebau chwaraeon ei drin.

Mae Yswiriant Gwladol Dosbarth 1A yn ddyledus ar incwm o bob digwyddiad tysteb chwaraeon a g锚m er budd. T芒l ar y Pwyllgor Tystebau Chwaraeon yw hwn 鈥� ac nid ar y mabolgampwr.

Mae鈥檙 llywodraeth wedi cytuno ar swm 鈥榰nigol鈥� o 拢100,000, sydd wedi鈥檌 eithrio rhag treth, ar gyfer incwm o ddigwyddiadau (neu flwyddyn) tystebau chwaraeon di-gytundebol a di-arferol, os caiff amodau penodol eu bodloni.

Mae鈥檙 rheolau newydd yn cwmpasu incwm o ddigwyddiadau a gynhelir ar neu ar 么l 6 Ebrill 2017, ond dim ond pan fo鈥檙 dysteb wedi ei chyhoeddi ar neu ar 么l 25 Tachwedd 2015.

Mae hyn yn golygu y bydd y trefniadau presennol ar gyfer talu cyfraniadau Yswiriant Gwladol yn gymwys hyd at 5 Ebrill 2020.

Pwy sy鈥檔 cael eu heffeithio gan y newidiadau

Bydd y newidiadau yn berthnasol i鈥檙 canlynol:

  • mabolgampwyr
  • pwyllgorau tysteb annibynnol

Amodau

Cytundebol ac Arferol

Mewn nifer o achosion, mae gan fabolgampwyr drefniant cytundebol gyda鈥檜 cyflogwyr ar gyfer tystebau chwaraeon. Yn aml, yn 么l y trefniant, os bydd y mabolgampwr yn aros gyda鈥檙 t卯m neu鈥檙 clwb am nifer benodol o flynyddoedd, bydd ganddo hawl i gael tysteb. Er hynny, gall gwmpasu materion eraill hefyd.

Os mai鈥檙 drefn arferol yw dyfarnu tysteb i fabolgampwr o dan amodau penodol, rydym yn cyfeirio at hyn fel 鈥榓rferol鈥�. Does dim gwahaniaeth p鈥檜n a drefnir y dysteb gan y cyflogwr neu gan drydydd parti.

Ar gyfer cytundebol ac arferol, caiff yr holl incwm o鈥檙 fath ei drin fel enillion o鈥檙 gyflogaeth, sy鈥檔 golygu:

  • dylai鈥檙 cyflogai dalu Treth Incwm a CYG Dosbarth 1
  • rhaid i鈥檙 cyflogwr neu鈥檙 pwyllgor tysteb dalu CYG y cyflogwr

Darllenwch am Gyfraddau Treth Incwm a Chyfraddau cyfraniadau Yswiriant Gwladol y cyflogai a鈥檙 cyflogwr.

Di-gytundebol a di-arferol

Bydd tysteb ddi-gytundebol yn digwydd pan nad oes trefniant cytundebol rhwng y cyflogwr a鈥檙 mabolgampwr.

Bydd tysteb ddi-arferol yn digwydd pan nad oes trefniant cytundebol neu ddyfarniad tysteb a ystyrir i fod y drefn arferol.

Mae鈥檙 diffiniadau hyn yn aros yr un peth ag a benderfynwyd eisoes drwy gyfraith achosion, ac nid ydynt wedi newid yn sgil y ddeddfwriaeth newydd.

Sut mae鈥檙 eithriad 鈥榰nigol鈥� yn gweithio

O 6 Ebrill 2017 ymlaen, mae eithriad 鈥榰nigol鈥� o 拢100,000 ar gael er mwyn sicrhau bod mabolgampwyr ar incwm cymedrol (sy鈥檔 agos i ddiwedd eu gyrfa neu sydd wedi cyrraedd y diwedd) yn cael eu diogelu rhag y newid.

Bydd mabolgampwr yn gymwys ar gyfer eithriad 鈥榰nigol鈥� o 拢100,000 rhag treth ar yr incwm a gafwyd:

  • os yw鈥檔 fabolgampwr cyflogedig
  • os oedd yn fabolgampwr cyflogedig cyn hyn, a bod y dysteb yn berthnasol i鈥檙 gyflogaeth honno
  • os yw鈥檙 dysteb neu鈥檙 g锚m er budd yn ddi-gytundebol neu鈥檔 ddi-arferol
  • os cynhelir y digwyddiadau yn ystod tysteb neu flwyddyn dysteb unigol
  • os trefnir neu rheolir y digwyddiadau gan berson annibynnol (fel arfer, pwyllgor tysteb)
  • os nad oes incwm tysteb blaenorol yr oedd yr eithriad yn gymwys iddo

Mae鈥檙 eithriad yn gymwys i incwm a gafwyd o ddigwyddiadau perthnasol a gynhelir dim ond yn ystod cyfnod o 12 mis calendr, fan bellaf. Mae hyn yn dechrau o鈥檙 dyddiad y cynhelir y digwyddiad cyntaf yn ystod 鈥榖lwyddyn dysteb鈥�, hyd yn oed os yw鈥檙 flwyddyn honno鈥檔 cwmpasu mwy nag un flwyddyn dreth.

Ni chaiff mabolgampwyr cyflogedig sydd 芒 hawl cytundebol neu hawl arferol i gael tysteb chwaraeon, eu heffeithio gan y newidiadau hyn. Bydd Treth Incwm yn cael ei chodi ar eu holl incwm tysteb chwaraeon, ac ni fydd yr eithriad 鈥榰nigol鈥� yn gymwys.

Mwy nag un digwyddiad

Nid yw ail ddigwyddiad tysteb ac ail dysteb yr un peth, a ch芒nt eu trin yn wahanol at ddibenion treth.

Os oes gan fabolgampwr g锚m er budd arall cyn pen 12 mis calendr o鈥檙 g锚m gyntaf, gall incwm o鈥檙 digwyddiad fod yn gymwys ar gyfer yr eithriad o 拢100,000. Gall eithriad sydd dros ben o鈥檙 g锚m gyntaf gael ei ddefnyddio ar yr incwm o鈥檙 g锚m nesaf:

  • os yw鈥檔 rhan o dymor tysteb a gaiff ei weinyddu gan yr un rheolwr (fel arfer, y pwyllgor tysteb annibynnol)
  • os yw鈥檔 ail ddigwyddiad tysteb yn hytrach na thysteb chwaraeon ar wah芒n

Ni all yr eithriad fod yn gymwys ar gyfer tysteb chwaraeon wahanol (ar wah芒n), waeth pa mor agos ydyw i鈥檙 dysteb gyntaf o ran yr amseru.

Cyfrifoldebau

Mae newidiadau i鈥檙 rheolau鈥檔 golygu y gall fod yn rhaid cymryd camau ychwanegol.

Ar gyfer mabolgampwr

Dylai鈥檙 pwyllgor tysteb annibynnol wneud y didyniadau priodol o incwm tysteb y mabolgampwr.

Os nad yw鈥檙 mabolgampwr yn cael ei gyflogi mewn man arall, dylai roi ei P45 i鈥檙 pwyllgor tysteb annibynnol a fydd yn gweithredu fel ei gyflogwr wrth gyfrifo am yr incwm.

Os nad oes gan y mabolgampwr P45 presennol i roi i鈥檙 pwyllgor tysteb annibynnol, dylai gadarnhau beth yw ei amgylchiadau gyda鈥檙 pwyllgor drwy ddefnyddio鈥檙 datganiad cyflogai newydd sy鈥檔 cychwyn.

Os nad yw鈥檙 P45 ar gael i鈥檙 pwyllgor tysteb, efallai y bydd rhaid i鈥檙 mabolgampwr ddatgan ei holl incwm ar Ffurflen Dreth Hunanasesiad. Y rheswm am hyn yw y gall y pwyllgor tysteb ond ddidynnu treth ar y gyfradd sylfaenol o dan yr amgylchiadau hynny, a gall fod rhagor o dreth i鈥檞 thalu.

Pwyllgor tysteb annibynnol

Dylai鈥檙 pwyllgor tysteb annibynnol wneud y didyniadau priodol o incwm tysteb y mabolgampwr.

Dylai鈥檙 pwyllgor tysteb annibynnol ganiat谩u 拢100,000 o incwm yn rhydd o dreth, ac yna gweithredu TWE (gweler Ail dysteb):

  • os yw鈥檙 dysteb chwaraeon yn ddi-gytundebol neu鈥檔 ddi-arferol
  • os cyhoeddwyd y dysteb ar neu ar 么l 25 Tachwedd 2015
  • os yw鈥檙 incwm o ddigwyddiad neu ddigwyddiadau a gynhelir ar neu ar 么l 6 Ebrill 2017
  • os yw鈥檙 incwm yn berthnasol i ddigwyddiad tysteb neu dymor tysteb nad yw鈥檔 para mwy na 12 mis calendr
  • os yw鈥檙 mabolgampwr yn cael ei gyflogi, neu os yw wedi cael ei gyflogi cyn hyn, fel un

Os nad yw swm yr incwm yn ystod 12 mis calendr wedi defnyddio鈥檙 eithriad o 拢100,000 i gyd, ni ellir ei gario ymlaen er mwyn ei osod yn erbyn incwm tysteb yn y dyfodol.

Hysbysu

Pan fo鈥檙 dysteb chwaraeon yn rhwym wrth y rheolau newydd a esbonnir uchod, rhaid i鈥檙 incwm sydd dros 拢100,000 gael ei hysbysu i CThEM.

Dylech hysbysu am incwm y mabolgampwr i CThEM ar-lein ac mewn amser real, naill ai ar yr adeg yr ydych yn gwneud y taliad neu cyn hynny. Bydd angen cynllun TWE arnoch er mwyn gwneud hyn.

At ddibenion y dysteb neu鈥檙 g锚m er budd, caiff y pwyllgor tystebau annibynnol ei drin fel cyflogwr. Dylai鈥檙 pwyllgor weithredu TWE ar unrhyw incwm dros 拢100,000 er mwyn casglu鈥檙 Dreth Incwm sy鈥檔 ddyledus, a thalu鈥檙 cyfraniadau Yswiriant Gwladol Dosbarth 1A. Rhaid i chi fod 芒 chynllun TWE cyn i chi allu gwneud taliadau i鈥檙 mabolgampwr.

Gallwch gofrestru gyda CThEM ar gyfer cynllun TWE hyd at 2 fis cyn i chi ddechrau gwneud taliadau. Darllenwch am yr Offer TWE Sylfaenol a fydd yn eich galluogi i fodloni鈥檆h rhwymedigaethau o ran TWE.

Treth Incwm

Bydd swm y dreth incwm i鈥檞 ddidynnu yn dibynnu ar p鈥檜n a yw鈥檙 mabolgampwr yn dal i gael ei gyflogi mewn man arall. Os nad yw鈥檔 cael ei gyflogi mewn man arall, a鈥檌 fod yn rhoi P45 presennol i chi, gallwch ddefnyddio鈥檙 cod treth sydd arni pan fyddwch yn gwneud taliad iddo.

Os na chewch P45 presennol ganddo, gallwch gyfrifo cod treth eich cyflogai newydd a darllen y rhestr wirio ar gyfer cyflogai newydd sy鈥檔 cychwyn. Dylech 诲补濒耻鈥檙 dreth yr ydych wedi ei didynnu i CThEM.

Mae鈥檔 bwysig cofio bod y rhwymedigaethau sydd gennych fel cyflogwr, wedi鈥檜 cyfyngu i gyfrifo am y trethi sy鈥檔 ddyledus yn unig. Does dim rhaid i chi:

  • gael yswiriant rhwymedigaeth cyflogwr
  • ymrestru鈥檙 mabolgampwr ar gyfer cynllun pensiwn y gweithle
  • darparu datganiad ysgrifenedig (cytundeb) o gyflogaeth

Darllenwch am roi gwybod i CThEM ynghylch cyflogai newydd.

Yswiriant Gwladol Dosbarth 1A

Swm yr Yswiriant Gwladol Dosbarth 1A sydd i鈥檞 dalu yw swm yr incwm sy鈥檔 uwch na鈥檙 trothwy o 拢100,000 wedi鈥檌 luosi 芒 chyfradd Yswiriant Gwladol Dosbarth 1A, sef 13.8% ar hyn o bryd.

Mae鈥檔 rhaid i鈥檙 Yswiriant Gwladol Dosbarth 1A gael ei dalu a rhaid rhoi gwybod amdano mewn amser real.

Mae鈥檔 bwysig cofio bod y rhwymedigaethau sydd gennych fel cyflogwr wedi鈥檜 cyfyngu i dalu a rhoi cyfrif am yr Yswiriant Gwladol sy鈥檔 ddyledus yn unig. Does dim rhaid i chi wneud y canlynol:

  • meddu ar yswiriant rhwymedigaeth cyflogwr
  • ymrestru鈥檙 mabolgampwr ar gyfer cynllun pensiwn y gweithle
  • rhoi datganiad ysgrifenedig (cytundeb) o gyflogaeth

Cael gwybod a oes goblygiadau TAW

Fel aelod o bwyllgor tysteb annibynnol, bydd rhaid i chi ystyried a oes unrhyw un o weithgareddau鈥檙 pwyllgor yn arwain at drafodion a allai fod yn agored i TAW.

Bydd p鈥檜n a yw gweithgareddau yn agored i TAW yn dibynnu ar yr amgylchiadau. Er enghraifft, mae pris mynediad i wylwyr ar gyfer digwyddiadau chwaraeon yn agored i TAW, ond nid yw rhoddion yn agored i TAW.

Enghreifftiau

Digwyddiadau a gynhelir cyn ac ar 么l 6 Ebrill 2017

Rwy鈥檔 ymwneud 芒 threfnu tymor tysteb ar gyfer mabolgampwr. Cafodd ei gyhoeddi ar 么l 25 Tachwedd 2015 ond cynhelir y digwyddiadau cyn, yn ogystal ag ar 么l, 6 Ebrill 2017.

Dim ond yr incwm o鈥檙 digwyddiadau a gynhelir ar neu ar 么l 6 Ebrill 2017 fydd yn cael ei effeithio gan y rheolau newydd. Dylai鈥檙 incwm o ddigwyddiadau a gynhelir cyn 6 Ebrill 2017 gael ei drin drwy ddefnyddio鈥檙 rheolau blaenorol.

Tysteb mabolgampwr sydd wedi ymddeol

Rwy鈥檔 trefnu tysteb ar gyfer mabolgampwr sydd bellach wedi ymddeol. A fydd y rheolau newydd yn gymwys?

Mae鈥檙 rheolau newydd yn gymwys i incwm a godir ar gyfer mabolgampwr, p鈥檜n a yw鈥檔 gyflogai neu鈥檔 gyflogai blaenorol, a chyn belled mai鈥檙 prif reswm yw cydnabod ei wasanaeth fel mabolgampwr proffesiynol cyflogedig.

Tysteb ar gyfer mabolgampwr ymadawedig

Yn drist iawn, bu mabolgampwr farw o ganlyniad i anafiadau a gafwyd yn ystod g锚m. Rwy鈥檔 trefnu tysteb chwaraeon i godi arian i鈥檙 teulu, a chaiff yr arian ei dalu鈥檔 uniongyrchol iddynt. A fydd hwn yn rhwym wrth y rheolau newydd?

Os caiff y taliad ei wneud yn uniongyrchol i鈥檙 teulu, nid yw鈥檔 rhwym wrth y rheolau newydd, ac ni fydd rhaid i chi roi cyfrif am y Dreth Incwm na鈥檙 cyfraniadau Yswiriant Gwladol.

Bydd taliad i yst芒d y mabolgampwr yn rhwym wrth y rheolau newydd, gan olygu y bydd Treth Incwm yn ddyledus ond ni fydd cyfraniadau Yswiriant Gwladol yn ddyledus. Efallai y bydd Treth Gorfforaeth yn gymwys yn y ddwy achos oherwydd, fel arfer, mae pwyllgor tysteb annibynnol yn cael ei drin fel cwmni anghorfforedig.

Cyfrifo beth i hysbysu yn ei gylch

Dyfernir g锚m dyst i Fabolgampwr A sy鈥檔 codi 拢153,000 ar 么l costau. Beth ddylai gael ei hysbysu i CThEM?

Os yw鈥檙 mabolgampwr yn gymwys ar gyfer yr eithriad o 拢100,000, dylid hysbysu CThEM ynghylch 拢53,000.

Gwneud didyniadau cyn y taliad

Mae鈥檙 dysteb chwaraeon wedi clirio鈥檙 swm o 拢153,000. A allaf 诲补濒耻鈥檙 swm llawn i Fabolgampwr A?

Na. Dylech roi cyfrif am y swm perthnasol o Dreth Incwm a chyfraniadau Yswiriant Gwladol Dosbarth 1A cyn gwneud y taliad.

Beth i鈥檞 wneud ynghylch buddiannau nad ydynt ar ffurf arian parod

Beth os yw incwm tysteb yn dod ar ffurf arian parod a buddiant nad yw ar ffurf arian parod, fel car?

Dylai gwerth buddiant ar ffurf arian parod neu fuddiant nad yw ar ffurf arian parod gael ei ychwanegu at swm yr arian a godwyd er mwyn cyfrifo cyfanswm yr incwm a gafwyd.

Eisoes wedi cael tysteb cyn 6 Ebrill 2017

Bydd mabolgampwr yn cael tysteb ar 么l 6 Ebrill 2017, ac mae eisoes wedi cael tysteb cyn y daeth y rheolau newydd i rym. A yw鈥檔 gymwys ar gyfer yr eithriad o 拢100,000, ac ai dyma鈥檙 dysteb gyntaf at ddibenion treth?

Yn yr achos hwn, y dysteb fyddai鈥檙 un gyntaf at ddibenion treth, a byddai鈥檙 incwm a godir hefyd yn gymwys ar gyfer yr eithriad o 拢100,000, fel sy鈥檔 briodol.

Ail dysteb

Dyfarnwyd ail dysteb i Fabolgampwr B. Cynhaliwyd y dysteb gyntaf ar 么l 6 Ebrill 2017, a chodwyd 拢70,000. Gan fod yr incwm hwn yn llai na鈥檙 eithriad o 拢100,000, cafodd ei dalu鈥檔 rhydd o dreth, ac ni chafodd ei hysbysu i CThEM. Cododd yr ail dysteb 拢83,000 ar 么l costau. A ddylwn hysbysu am y 拢53,000 at ddibenion treth?

Na. Ni all yr eithriad sydd heb ei ddefnyddio gael ei gario ymlaen er mwyn ei ddefnyddio ar gyfer tysteb ddilynol. Rhaid hysbysu CThEM am y swm llawn, sef 拢83,000.

Updates to this page

Cyhoeddwyd ar 6 Ebrill 2017
Diweddarwyd ddiwethaf ar 12 Mawrth 2020 show all updates
  1. The Welsh version of 'Sporting testimonials: Income Tax and National Insurance payments' has been updated.

  2. The English version of 'Sporting testimonials: Income Tax and National Insurance payments' has been updated.

  3. The 'matching changes for National Insurance Contributions will now apply from 6 April 2020 and arrangements for payment will apply until 5 April 2020' has been updated.

  4. Updated to mention the introduction of employer NICs on sporting testimonial payments above 拢100,000 will now take effect from 6 April 2019.

  5. Added translation to Welsh language.

  6. First published.

Argraffu'r dudalen hon