Rheolau ar gyfer gyrwyr a beicwyr modur (89 i 102)
Rheolau ar gyfer gyrwyr a beicwyr modur, gan gynnwys cyflwr cerbydau, ffitrwydd i yrru, alcohol a chyffuriau, beth i'w wneud cyn cychwyn, tynnu a llwytho cerbydau, a gwregysau diogelwch ac ataliadau plant.
Rheol 89
Cyflwr y cerbyd 惭补别鈥档 RHAID i chi sicrhau bod eich cerbyd a鈥檆h trelar yn cydymffurfio 芒 gofynion llawn Rheoliadau Cerbydau Ffyrdd (Adeiladwaith a Defnydd) a Rheoliadau Goleuo Cerbydau Ffyrdd (gweler 鈥�Y defnyddiwr ffordd a鈥檙 gyfraith鈥�).
Rheol 90
Gwnewch yn si诺r eich bod yn ffit i yrru. 惭补别鈥档 RHAID i chi adrodd i鈥檙 Asiantaeth Trwyddedu Gyrwyr a Cherbydau (DVLA) unrhyw gyflwr iechyd sy鈥檔 debygol o gael effaith ar eich gyrru.
Y ddeddf
Rheol 91
Mae gyrru pan fyddwch wedi blino yn cynyddu eich risg o gael gwrthdrawiad yn fawr. I leihau鈥檙 risg hon
-
gwnewch yn si诺r eich bod yn ffit i yrru. Peidiwch 芒 dechrau taith os byddwch wedi blino. Gwnewch yn si诺r eich bod yn cael noson dda o gwsg cyn cychwyn ar daith hir
-
ceisiwch osgoi gwneud teithiau hir rhwng hanner nos a 6 am, pan fyddwch yn naturiol llai effro
-
cynlluniwch eich taith 芒 digon o seibiannau. Argymhellir saib o 15 munud o leiaf ar 么l bob dwy awr o yrru
-
os ydych chi鈥檔 teimlo鈥檔 gysglyd, stopiwch mewn man diogel. Peidiwch 芒 stopio mewn ardal argyfwng na llain galed traffordd (gweler Rheol 262 am gyfarwyddyd ar leoedd i gymryd saib wrth deithio ar draffyrdd).
Rheol 92
Golwg. 惭补别鈥档 RHAID eich bod yn gallu darllen pl芒t rhif cerbyd, mewn golau dydd da, o bellter 20 metr (neu 20.5 metr lle defnyddir yr hen fath o bl芒t rhif cerbyd). Os oes angen i chi wisgo sbectol (neu lensys cyffwrdd) i wneud hyn, 尘补别鈥档 RHAID i chi eu gwisgo bob amser wrth yrru. Mae gan yr heddlu鈥檙 p诺er i鈥檞 gwneud yn ofynnol i yrrwr gael prawf llygaid.
Deddfau , a a
Rheol 93
Arafwch, ac os oes angen, stopiwch, os ydych wedi鈥檆h dallu gan olau haul llachar.
Rheol 94
Yn y nos neu mewn gwelededd gwael, peidiwch 芒 defnyddio sbectol arlliw, lensys cyffwrdd na fisorau os byddan nhw鈥檔 cyfyngu ar eich golwg.
Rheol 95
Peidiwch ag yfed a gyrru gan y bydd yn effeithio鈥檔 ddifrifol ar eich synnwyr a鈥檆h galluoedd.
Yng Nghymru a Lloegr, 尘补别鈥档 RHAID I CHI BEIDIO 芒 gyrru 芒 lefel alcohol anadl uwch na 35 microgram/100 mililitr o anadl neu lefel alcohol gwaed o fwy na 80 miligram/100 mililitr o waed.
Mae鈥檙 terfynau cyfreithiol yn Yr Alban yn is. 惭补别鈥档 RHAID I CHI BEIDIO 芒 gyrru 芒 lefel alcohol anadl uwch na 22 microgram/100 mililitr o anadl neu lefel alcohol gwaed o fwy na 50 miligram/100 mililitr o waed.
Bydd alcohol yn
-
rhoi ymdeimlad ffug o hyder
-
lleihau cydsymud ac arafu ymatebion
-
cael effaith ar sut fyddwch yn amcangyfrif cyflymder, pellter a risg
-
lleihau eich gallu i yrru, hyd yn oed os byddwch yn is na鈥檙 terfyn cyfreithiol
-
cymryd amser i adael eich corff; efallai na fyddwch yn ffit i yrru gyda鈥檙 nos ar 么l yfed amser cinio, neu yn y bore ar 么l yfed y noson gynt.
Y peth gorau yw peidio ag yfed o gwbl wrth gynllunio i yrru oherwydd bod unrhyw swm o alcohol yn cael effaith ar eich gallu i yrru鈥檔 ddiogel. Os byddwch yn bwriadu yfed, trefnwch ddull arall o deithio.
Deddfau , a , a
Rheol 96
惭补别鈥档 rhaid i chi BEIDIO 芒 gyrru dan ddylanwad cyffuriau neu feddyginiaeth. Ar gyfer meddyginiaeth, holwch eich meddyg neu鈥檆h fferyllydd a pheidiwch 芒 gyrru os cewch eich cynghori na allech fod yn ddigon iach i wneud hynny.
惭补别鈥档 RHAID I CHI BEIDIO 芒 gyrru os oes gennych gyffuriau anghyfreithlon neu feddyginiaethau penodol yn eich gwaed uwchlaw terfynau penodedig. 惭补别鈥档 beryglus iawn felly peidiwch 芒 chymryd cyffuriau anghyfreithlon os byddwch yn bwriadu gyrru; mae鈥檙 effeithiau鈥檔 anrhagweladwy, ond gallant fod yn fwy difrifol nac alcohol ac arwain at ddamweiniau ffordd angheuol neu ddifrifol. Mae cyffuriau anghyfreithlon wedi鈥檜 nodi ar lefelau isel iawn felly gall defnyddio symiau bach hyd yn oed fod yn uwch na鈥檙 terfynau penodedig. Mae鈥檙 terfynau ar gyfer rhai meddyginiaethau wedi鈥檜 pennu ar lefelau uwch, yn fwy na鈥檙 lefelau a geir yn gyffredinol yng ngwaed cleifion sydd wedi cymryd dosau therapiwtig arferol. Os gwelir bod gennych gyffur sy鈥檔 fwy na鈥檙 terfyn penodedig yn eich gwaed am eich bod wedi cael eich rhagnodi neu wedi cael dos arbennig o uchel o feddyginiaeth, yna gallwch godi amddiffyniad meddygol statudol, ar yr amod nad oedd eich gyrru wedi鈥檌 amharu gan y feddyginiaeth rydych yn ei chymryd.
Y ddeddf a
Rheol 97
Cyn cychwyn. 惭补别鈥档 RHAID i chi sicrhau bod
-
gennych drwydded ac yswiriant dilys i yrru鈥檙 cerbyd rydych chi鈥檔 bwriadu ei ddefnyddio (gweler Atodiad 3)
-
eich cerbyd yn gyfreithiol ac yn addas i鈥檙 ffordd (gweler Atodiadau 3 a 6).
Dylech SICRHAU eich bod
-
wedi cynllunio鈥檆h llwybr ac wedi caniat谩u digon o amser am seibiau ac oediadau posibl
-
bod gennych ddigon o danwydd neu wefriad ar gyfer eich taith, yn enwedig os yw鈥檔 cynnwys teithio ar draffordd
-
rydych chi鈥檔 gwybod lle mae鈥檙 holl reolaethau a sut i鈥檞 defnyddio
-
nad yw dillad nac esgidiau yn eich hatal rhag defnyddio鈥檙 rheolaethau yn y dull cywir
-
mae鈥檆h drychau a鈥檆h sedd wedi鈥檜 haddasu鈥檔 gywir i sicrhau cysur, rheolaeth lawn a gwelediad uchaf
-
ataliadau pen wedi鈥檜 haddasu鈥檔 gywir i leihau鈥檙 risg o anafiadau gwddf ac asgwrn cefn os yw gwrthdaro鈥檔 digwydd.
Argymhellir ar gyfer defnydd argyfwng bod
-
gennych deleffon symudol sy鈥檔 cynnwys cysylltiadau argyfwng (e.e cymorth torri i lawr)
-
gennych ddillad gweladwyedd uchel
Deddfau , , , , , , a , , a , , a , a , , a
Rheol 98
Cyn towio. Fel gyrrwr
-
尘补别鈥档 RHAID I CHI BEIDIO芒 thowio mwy na mae鈥檆h trwydded yn ei ganiat谩u. Os gwnaethoch lwyddo mewn prawf gyrru ar 么l 1 Ion 1997 rydych chi鈥檔 gyfyngedig ar bwysau鈥檙 trelar y gallwch ei dowio
-
尘补别鈥档 RHAID i chi sicrhau bod eich cerbyd a鈥檆h trelar mewn cyflwr addas i鈥檙 ffordd. Mae hyn yn cynnwys gwirio bod pob teiar yn gyfreithlon, bod system frecio鈥檙 trelar yn gweithio鈥檔 iawn a bod holl oleuadau鈥檙 trelar yn gweithio鈥檔 gywir
-
尘补别鈥档 RHAID I CHI BEIDIO 芒 gorlwytho鈥檆h cerbyd neu drelar. Ni ddylech dowio pwysau mwy na鈥檙 hyn sy鈥檔 cael ei argymell gan weithgynhyrchydd eich cerbyd
-
dylech ddosbarthu鈥檙 pwysau yn eich carafan neu drelar yn wastad ag eitemau trymion dros yr echel(au) a sicrhau llwyth am i lawr ar y b锚l dowio. Ni ddylid mynd y tu hwnt i鈥檙 pwysau a argymhellir gan y gweithgynhyrchydd na llwyth y b锚l dowio. Dylai hyn leihau鈥檙 posibilrwydd o wyro neu nadreddu a cholli rheolaeth
-
尘补别鈥档 RHAID i chi ddiogelu鈥檆h llwyth ac 尘补别鈥档 RHAID IDDO BEIDIO 芒 sefyll allan yn beryglus. Sicrhewch fod unrhyw wrthrychau trwm neu finiog ac unrhyw anifeiliaid yn cael eu clymu鈥檔 diogel. Os oes gwrthdaro, gallent daro rhywun y tu mewn i鈥檙 cerbyd ac achosi anaf difrifol
-
os yw鈥檆h cerbyd yn gulach na鈥檆h trelar neu lwyth, neu fod eich trelar neu lwyth yn rhwystro鈥檆h golygfa yn 么l, yna 尘补别鈥档 RHAID defnyddio drychau towio
-
尘补别鈥档 RHAID i鈥檆h trelar gael ei osod 芒 dyfais gyplu eilaidd, megis cadwyn ddiogelwch
-
gall cludo llwyth neu dynnu trelar ofyn i chi addasu鈥檙 goleuadau mawr.
Cyn towio. Fel gyrrwr
-
dylech fod yn ymwybodol fod terfynau cyflymder gostyngol yn gymwys (gweler Rheol 124)
-
dylech fod yn ymwybodol y gall eich pellter stopio gynyddu鈥檔 arwyddocaol wrth dowio (gweler Rheol 126)
-
尘补别鈥档 RHAID I CHI BEIDIO 芒 gyrru yn y l么n dde ar draffyrdd 芒 thair l么n neu fwy (gweler Rheol 265)
-
os yw鈥檙 trelar yn dechrau gwyro neu nadreddu, neu鈥檆h bod yn colli rheolaeth, tynnwch oddi ar y sbardun a gostyngwch gyflymder yn ysgafn i adennill rheolaeth. Peidiwch 芒 brecio鈥檔 arw.
Torri i lawr. Os yw torri i lawr yn digwydd, byddwch yn ymwybodol.
-
fod towio cerbyd ar raff dowio yn gallu bod yn beryglus. Dylech ystyried defnyddio bar towio solet neu gerbyd adfer proffesiynol
-
gall gymryd rhagor o amser i adeiladu cyflymder wrth ailymuno 芒 cherbydffordd (gweler hefyd Rheol 278).
Am ragor o gyngor am dowio鈥檔 ddiogel, gweler Darllen ychwanegol.
Deddfau , , a , , a , , a
Rheol 99
惭补别鈥档 RHAID i chi wisgo gwregys diogelwch mewn ceir, faniau a cherbydau nwyddau eraill os oes un wedi鈥檌 osod (gweler y tabl isod). 惭补别鈥档 RHAID i oedolion, a phlant 14 oed a h欧n ddefnyddio gwregys diogelwch neu ataliad plentyn, os oes un wedi鈥檌 osod, pan fyddant yn eistedd mewn bysiau mini, bysiau a choetsys. Caniateir eithriadau ar gyfer deiliaid tystysgrifau eithrio meddygol a鈥檙 rhain sy鈥檔 gwneud danfoniadau neu gasgliadau mewn cerbydau nwyddau pan fyddant yn teithio llai na 50 metr (tua 162 troedfedd).
a , , a MV(WSB)(A)R a
Gofynion gwregysau diogelwch. Mae鈥檙 tabl hwn yn crynhoi鈥檙 prif ofynion cyfreithiol ar gyfer gwisgo gwregysau diogelwch mewn ceir, faniau a cherbydau nwyddau eraill.
Sedd flaen | Sedd gefn | Pwy sy鈥檔 gyfrifol? | |
---|---|---|---|
Gyrrwr | 惭补别鈥档 RHAID i wregysau diogelwch gael eu gwisgo os oes rhai wedi鈥檜 gosod | - | Gyrrwr |
Plentyn dan 3 oed | Mae RHAID bod ataliad plentyn cywir yn cael ei ddefnyddio | Mae RHAID bod ataliad plentyn cywir yn cael ei ddefnyddio. Os nad oes un ar gael mewn tacsi, gall deithio heb ei atal. | Gyrrwr |
Plentyn o 3 blwydd oed hyd at 1.35 metr o daldra (neu 12fed penblwydd, pa bynnag un maen nhw鈥檔 ei gyrraedd gyntaf) | 惭补别鈥档 RHAID i鈥檙 ataliad plentyn cywir gael ei ddefnyddio | 惭补别鈥档 RHAID i鈥檙 ataliad plentyn cywir gael ei ddefnyddio lle mae gwregysau diogelwch wedi鈥檜 gosod. 惭补别鈥档 RHAID i wregys oedolyn gael ei ddefnyddio os nad yw ataliad plentyn cywir ar gael mewn tacsi trwyddedig neu gerbyd hurio preifat, neu os bydd angen annisgwyl am bellter byr, neu os bydd y ddau ataliad wedi鈥檜 gosod yn atal gosod trydydd ataliad. | Gyrrwr |
Plentyn dros 1.35 metr (tua 4 troeddfed 5 modfedd) mewn taldra neu 12 neu 13 blwydd oed | 惭补别鈥档 RHAID i wregys diogelwch gael ei ddefnyddio os yw ar gael | 惭补别鈥档 RHAID i wregys diogelwch gael ei ddefnyddio os yw ar gael | Gyrrwr |
Teithwyr sy鈥檔 oedolion 14 oed a h欧n | 惭补别鈥档 RHAID i wregys diogelwch gael ei ddefnyddio os yw ar gael | 惭补别鈥档 RHAID i wregys diogelwch gael ei ddefnyddio os yw ar gael | Teithiwr |
Rheol 100
惭补别鈥档 RHAID i鈥檙 gyrrwr sicrhau bod pob plentyn o dan 14 oed mewn ceir, faniau a cherbydau nwyddau eraill yn gwisgo gwregys diogelwch neu鈥檔 eistedd mewn ataliad plentyn cymeradwy lle bo angen (gweler y tabl uchod). Os yw plentyn o dan 1.35 metr (tua 4 troedfedd 5 modfedd) mewn taldra, 尘补别鈥档 RHAID i sedd babi, sedd plentyn, sedd hybu neu glustog hybu gael ei defnyddio sy鈥檔 addas ar gyfer pwysau鈥檙 plentyn ac wedi鈥檌 ffitio yn 么l cyfarwyddiadau鈥檙 gwneuthurwr.
Deddfau a , , a MV(WSB)(A)R
Rheol 101
惭补别鈥档 RHAID I SEDD BABI SY鈥橬 WYNEBU鈥橰 CEFN BEIDIO 芒 chael ei ffitio i sedd a ddiogelir gan fag aer ffrynt gweithredol, oherwydd, mewn damwain, gall achosi anaf difrifol neu farwolaeth i鈥檙 plentyn.
Deddfau a , , a MV(WSB)(A)R
Rheol 102
Plant mewn ceir, faniau a cherbydau nwyddau eraill. Dylai gyrwyr sy鈥檔 cario plant mewn ceir, faniau a cherbydau nwyddau eraill hefyd sicrhau鈥檙 canlynol
-
dylai鈥檙 plant fynd i mewn i鈥檙 cerbyd drwy鈥檙 drws agosaf i鈥檙 cwrb
-
mae ataliadau plant wedi鈥檜 gosod yn gywir yn 么l cyfarwyddiadau鈥檙 gwneuthurwr
-
nid yw plant yn eistedd y tu 么l i鈥檙 seddi cefn mewn car yst芒d neu gar cefn codi, oni bai bod sedd plentyn arbennig wedi鈥檌 gosod
-
mae鈥檙 cloeon drws diogelwch plant, lle maent wedi鈥檜 gosod, yn cael eu defnyddio pan fydd plant yn y cerbyd
-
mae plant yn cael eu cadw dan reolaeth.