Canllawiau

Darparu gwasanaeth cyhoeddus: rheolau i elusennau

Sut y gall eich elusen ddarparu gwasanaethau cyhoeddus ar ran sefydliadau fel awdurdodau lleol, y GIG neu adrannau'r llywodraeth.

Yn berthnasol i Gymru a Loegr

Sut mae elusennau yn darparu gwasanaethau cyhoeddus

Gall adrannau鈥檙 llywodraeth neu eu hasiantaethau dalu elusennau i ddarparu gwasanaethau ar eu rhan. Er enghraifft, bydd rhai elusennau鈥檔 darparu:

  • lloches i鈥檙 rhai bobl sy鈥檔 cael eu cam-drin yn y cartref
  • tai gwarchod a gofal i鈥檙 henoed
  • gweithgareddau chwaraeon i blant difreintiedig
  • cymorth a chyngor i bobl sy鈥檔 chwilio am waith
  • gwasanaethau pryd ar glud, gan ddarparu bwyd i bobl sy鈥檔 gaeth i鈥檙 t欧

Os ydych yn ystyried darparu gwasanaeth ar ran corff cyhoeddus, mae鈥檔 rhaid i chi sicrhau eich bod yn:

  • ymgymryd 芒 gweithgareddau sydd wedi鈥檜 cynnwys o fewn dibenion eich elusen yn unig, fel y鈥檜 nodir yn eich dogfen lywodraethol
  • gallu parhau i fod yn annibynnol ar y llywodraeth
  • gwneud penderfyniadau yn unol 芒鈥檆h dyletswyddau fel ymddiriedolwyr
  • gallu fforddio darparu鈥檙 gwasanaeth

Sut i reoli trefniadau cyllido

Gall eich elusen ddarparu gwasanaethau o dan gytundeb cyllido gydag awdurdod cyhoeddus. Dylech gadw golwg ar gostau darparu鈥檙 gwasanaeth a cheisio adennill yr holl gostau.

Os na fydd y cyllid a gynigir yn talu am gost lawn y gwasanaeth, gall eich elusen:

  • gynnal trafodaethau i gael rhagor o gyllid
  • cynnig lefel gwasanaeth is priodol
  • gwneud iawn am y diffyg gydag arian arall yr elusen
  • gwrthod y cytundeb cyllido a pheidio 芒 darparu鈥檙 gwasanaeth

Nid oes rhaid i chi adennill y costau llawn ar yr amod eich bod chi鈥檔 fodlon bod hyn er lles gorau eich elusen. Mae elusennau yn gallu gwneud arian hefyd ar gytundebau cyllido. Mae鈥檔 rhaid i鈥檆h penderfyniad gael ei seilio ar les eich elusen ac anghenion eich buddiolwyr.

Gweithio gydag elusennau eraill i ddarparu contractau mwy

Gall elusennau hefyd ddod at ei gilydd i gystadlu am gontractau mwy. Gall hyn fod yn ffordd effeithlon iawn o weithiau, oherwydd gall elusennau rannu鈥檙 tasgau gweinyddol.

Sut i ganfod ac ennill contractau gwasanaeth cyhoeddus

Chwiliwch ar-lein am gontractau sector cyhoeddus gyda鈥檙 llywodraeth a鈥檌 hasiantaethau.

Os yw鈥檆h elusen wedi鈥檌 lleoli yn Lloegr, gall helpu gyda cheisiadau cyllid.

Parhau鈥檔 annibynnol wrth ddarparu gwasanaethau cyhoeddus

Dylech chi a鈥檙 ymddiriedolwyr eraill allu penderfynu eich hunain sut i ddarparu鈥檙 gwasanaeth. Ni ddylech gael eich dylanwadu鈥檔 afresymol neu eich cyfarwyddo gan yr awdurdodau cyhoeddus rydych yn gweithio gyda nhw. Mae鈥檔 rhaid i elusennau fod yn annibynnol, hyd yn oed os ydynt yn derbyn y cyfan neu鈥檙 rhan fwyaf o鈥檙 cyllid gan y llywodraeth, a gall hyn olygu ystyried gwrthdaro buddiannau.

Mae sefydliadau sy鈥檔 gallu helpu gyda chanllawiau ar ddarparu gwasanaeth cyhoeddus ac annibyniaeth yn cynnwys a .

Rheoli unrhyw risgiau sy鈥檔 gysylltiedig 芒 darparu gwasanaethau cyhoeddus

Os yw鈥檆h elusen yn mynd i ddarparu gwasanaethau cyhoeddus dylech feddwl am y risgiau posibl a gwneud penderfyniadau gwybodus cyn symud ymlaen.

Mae risgiau posibl yn gysylltiedig 芒 darparu gwasanaethau cyhoeddus yn cynnwys:

  • ariannol - fel heb dderbyn digon o arian i ddarparu鈥檙 gwasanaeth neu golli鈥檙 contract yn y dyfodol
  • cytundebol - lle rydych efallai wedi cytuno i ddarparu gwasanaeth ond nid ydych yn gallu ei ddarparu
  • enw da - efallai y bydd eraill yn ystyried eich bod yn rhy agos i鈥檙 corff cyhoeddus sy鈥檔 eich ariannu chi
  • gwyro o鈥檆h nodau - darparu gwasanaethau nad ydynt yn hyrwyddo amcanion eich elusen

Gallai rhai risgiau gael eu rheoli drwy fod yn gwmni cyfyngedig neu鈥檔 sefydliad corfforedig elusennol (SCE). Mae statws cyfreithiol eu hunain gan y strwythurau hyn, sy鈥檔 golygu bod y cwmni yn llunio contractau yn hytrach na鈥檙 ymddiriedolwyr. Mewn amgylchiadau arferol mae hyn yn golygu y byddai atebolrwydd personol ymddiriedolwyr yn cael ei osgoi.

Defnyddio cwmni masnachu i leihau risg

Dewis arall i leihau risg yw darparu gwasanaethau drwy is-gwmni masnachu. Mae is-gwmni masnachu yn gwmni anelusennol y mae eich elusen yn ei reoli, ac mae ganddo ei statws cyfreithiol ei hun. Mae鈥檔 sefydliad ar wah芒n i鈥檙 elusen yn llygaid y gyfraith a gall fasnachu y tu allan i derfynau amcanion eich elusen.

Cyn llunio unrhyw gytundeb ffurfio, dylech sicrhau eich bod chi wedi meddwl am risgiau a sut i鈥檞 rheoli. Efallai yr hoffech geisio cyngor cyfreithiol cyn arwyddo鈥檙 contract.

Updates to this page

Cyhoeddwyd ar 23 Mai 2013

Argraffu'r dudalen hon