Canllawiau

Sut i dalu dyled i CThEF gyda Threfniant Amser i Dalu

Cael help i wneud trefniant Amser i Dalu os ydych chi鈥檔 unigolyn neu鈥檔 fusnes sydd mewn dyled i CThEF.

Gall dyled fod yn ddyledus i CThEF am amryw o resymau, ac mae鈥檙 ffordd orau o dalu yn wahanol i bob unigolyn ac i bob busnes.

Fel adran, mae CThEF yn gyfrifol am sicrhau bod unigolion a busnesau sy鈥檔 gallu talu yn gwneud hynny mewn pryd, ac rydym yn cymryd y cyfrifoldeb hwnnw o ddifrif. Rydym yn darparu cymorth ychwanegol, pwrpasol i鈥檙 sawl sy鈥檔 wynebu caledi ariannol neu sydd ag anawsterau personol.

Os ydych yn ei chael hi鈥檔 anodd gwneud taliad treth, dylech ofyn i ni am opsiynau talu misol fforddiadwy, a elwir yn drefniant Amser i Dalu. Byddwn bob amser yn ceisio gweithio gyda chi i drafod amser i dalu鈥檙 hyn sydd arnoch ar sail eich incwm a鈥檆h gwariant.

Mae鈥檙 Amser i Dalu yn seiliedig ar amgylchiadau ariannol penodol pwy bynnag sydd mewn dyled, felly nid oes trefniant Amser i Dalu 鈥榮afonol鈥�. Rydym yn edrych ar yr hyn y gallwch fforddio ei dalu ac yna鈥檔 ei ddefnyddio i gyfrifo faint o amser fydd arnoch ei angen i dalu.

Gall trefniant Amser i Dalu gwmpasu鈥檙 holl symiau sydd heb eu talu, gan gynnwys cosbau a llog.

Gwiriwch gyfraddau llog CThEF ar gyfer taliadau hwyr a chynnar (yn agor tudalen Saesneg).

Mae trefniant wedi鈥檌 gynllunio i fod yn hyblyg ac nid yw鈥檔 gontract sefydlog, ffurfiol.

Gellir ei newid dros amser, felly gellir ei gwtogi os bydd eich enillion yn codi neu os byddwch yn derbyn arian annisgwyl (er enghraifft, etifeddiaeth).

Gellir ei ymestyn hefyd os bydd eich costau hanfodol yn cynyddu, neu os bydd eich incwm yn gostwng.

Mae dros 90% o鈥檔 trefniadau Amser i Dalu yn cael eu cwblhau鈥檔 llwyddiannus.

Trefnu cynllun talu heb gysylltu 芒 CThEF

Ar gyfer biliau Hunanasesiad, efallai y gallwch drefnu cynllun talu ar-lein. Bydd hyn yn eich galluogi i dalu鈥檆h bil treth fesul rhandaliad heb gysylltu 芒 CThEF.

Os oes arnoch dreth o Hunanasesiad

Gallwch drefnu cynllun talu er mwyn rhannu cost eich bil Hunanasesiad diweddaraf ar-lein heb orfod cysylltu 芒 ni os yw鈥檙 canlynol yn berthnasol:

  • mae arnoch 拢30,000 neu lai
  • nid oes gennych unrhyw gynlluniau talu na dyledion eraill gyda CThEF
  • rydych wedi cyflwyno鈥檙 Ffurflenni Treth sydd eu hangen hyd yn hyn
  • mae鈥檔 llai na 60 diwrnod ar 么l y dyddiad cau ar gyfer talu

Os oes arnoch dreth o TWE

Gallwch drefnu cynllun talu er mwyn rhannu cost eich bil TWE diweddaraf ar-lein heb orfod cysylltu 芒 ni os yw鈥檙 canlynol yn berthnasol:聽

  • rydych wedi methu鈥檙 dyddiad cau i dalu bil TWE y Cyflogwr聽
  • mae arnoch 拢100,000 neu lai聽
  • rydych yn bwriadu talu鈥檆h dyled cyn pen y 12 mis nesaf聽
  • mae gan eich cwmni neu鈥檆h partneriaeth ddyledion sy鈥檔 5 blynedd oed neu lai聽
  • nid oes gennych unrhyw gynlluniau talu na dyledion eraill gyda CThEF聽
  • rydych wedi anfon unrhyw gyflwyniadau TWE y Cyflogwr a datganiadau Cynllun y Diwydiant Adeiladu (CIS) erbyn y dyddiadau cau聽

Os oes arnoch dreth o TAW

Gallwch drefnu cynllun talu er mwyn rhannu cost eich bil TAW diweddaraf ar-lein heb orfod cysylltu 芒 ni os yw鈥檙 canlynol yn berthnasol:聽

  • rydych wedi methu鈥檙 dyddiad cau i dalu bil TAW聽
  • mae arnoch 拢100,000 neu lai聽
  • rydych yn bwriadu talu鈥檆h dyled cyn pen y 12 mis nesaf聽
  • mae gennych ddyled am gyfnod cyfrifyddu a ddechreuodd yn 2023 neu鈥檔 hwyrach聽
  • nid oes gennych unrhyw gynlluniau talu na dyledion eraill gyda CThEF聽
  • rydych wedi cyflwyno鈥檆h holl Ffurflenni TAW

Darllenwch ragor o wybodaeth am yr hyn fydd ei hangen arnoch i drefnu cynllun talu ar-lein.

Sut i gysylltu 芒 CThEF i drafod Trefniant Amser i Dalu

Os na allwch dalu鈥檆h bil treth a bod angen help arnoch, dylech gysylltu 芒 CThEF cyn gynted 芒 phosibl.

Beth i鈥檞 ddisgwyl yn ystod galwad

Pan fyddwch yn ein ffonio, byddwn yn gofyn rhai cwestiynau i chi, felly gwnewch yn si诺r bod yr wybodaeth ganlynol gennych pan fyddwch yn ffonio.

Unigolion

Mae鈥檔 bosibl y byddwn yn eich holi ynghylch:

  • y cyfeirnod sy鈥檔 berthnasol i鈥檙 bil yr ydych am ei drafod
  • manylion faint o dreth na allwch ei thalu, gan gynnwys yr holl ddyledion sy鈥檔 ddyledus i CThEF
  • pam nad ydych yn gallu talu, a beth yw鈥檆h amgylchiadau ariannol ar hyn o bryd 鈥� amlinellir hyn yn yr adran 鈥榮ut rydym yn cyfrifo鈥檙 hyn y gallwch fforddio ei dalu鈥�
  • beth rydych chi wedi鈥檌 wneud i geisio talu eich bil yn brydlon ac yn llawn
  • eich sefyllfa ariannol bresennol (gan gynnwys incwm a gwariant, cynilion, buddsoddiadau ac asedau eraill)
  • sut rydych chi鈥檔 disgwyl i鈥檆h sefyllfa ariannol newid yn y dyfodol
  • cwestiynau i weld ai trefniant Amser i Dalu fyddai鈥檙 ateb gorau
  • manylion eich cyfrif banc, er mwyn i chi allu sefydlu Debyd Uniongyrchol ar gyfer eich trefniant

Busnesau

Mae鈥檔 bosibl y byddwn yn eich holi ynghylch:

  • y cyfeirnod sy鈥檔 berthnasol i鈥檙 bil yr ydych am ei drafod
  • unrhyw ddyledion eraill sydd gan y busnes i CThEF
  • unrhyw ad-daliadau treth sy鈥檔 ddyledus i鈥檙 busnes
  • am sefyllfa ariannol bresennol y busnes (gan gynnwys gwybodaeth am incwm, gwariant a chynilion) a sut rydych chi鈥檔 disgwyl i sefyllfa ariannol y busnes newid yn y dyfodol
  • gwybodaeth am sefyllfa ariannol y busnes 鈥� gan gynnwys sut rydych chi鈥檔 disgwyl i sefyllfa ariannol y busnes newid yn y dyfodol
  • pa ymdrechion a wnaed i godi鈥檙 arian yn erbyn dyled y busnes
  • beth sydd wedi鈥檌 wneud i geisio talu鈥檙 bil
  • beth mae鈥檙 busnes wedi鈥檌 wneud neu wrthi鈥檔 ei wneud i gael ei faterion treth yn 么l ar y trywydd iawn ac i fforddio ad-daliadau
  • manylion cyfrif banc y busnes, fel y gellir sefydlu Debyd Uniongyrchol (bydd angen yr awdurdod ar yr un sy鈥檔 galw i sefydlu Debyd Uniongyrchol ar y cyfrif hwnnw)

Sut rydym yn cyfrifo鈥檙 hyn y gallwch fforddio ei dalu

Unigolion

Byddwn yn defnyddio ffurflen 鈥榓sesiad incwm a gwariant鈥� i gofnodi manylion faint o arian rydych chi鈥檔 ei gael a鈥檌 wario. Byddwn yn gofyn i chi am y canlynol:

  • eich manylion personol (gan gynnwys eich statws priodasol ac os oes gennych unrhyw ddibynyddion)
  • eich manylion cyflogaeth (gan gynnwys eich rhif cofrestru TAW os ydych wedi cofrestru ar gyfer TAW a rhif cyfeirnod TWE eich cyflogwr os ydych yn gyflogai)
  • a ydych yn berchen ar eich cartref neu鈥檔 ei rentu, a chost eich morgais neu eich rhent
  • manylion eich incwm misol cyfartalog (gan gynnwys unrhyw incwm rhent ac unrhyw fudd-daliadau yr ydych yn eu cael)
  • manylion unrhyw asedau sydd gennych (megis gwerth eich holl eiddo, a ydych yn berchen ar unrhyw gerbydau modur a faint wnaethoch chi dalu amdanynt a phryd)
  • gwybodaeth am unrhyw gynilon a buddsoddiadau sydd gennych (gan gynnwys tystysgrifau cynilo, Bondiau Premiwm, Cyfrifon Cynilo Unigol a stociau a chyfranddaliadau)
  • faint rydych yn ei wario bob mis ar filiau鈥檙 cartref (gan gynnwys biliau nwy, trydan a d诺r a鈥檙 Dreth Gyngor) ac ar gymudo, petrol, bwyd, dillad ac unrhyw becynnau teledu a allai fod gennych
  • manylion unrhyw ddyledion arall sydd gennych (gan gynnwys benthyciadau, hurbwrcas a chardiau credyd)
  • gwybodaeth am unrhyw gredydwyr y gallai fod arnoch chi arian iddynt (gan gynnwys dyled sy鈥檔 ddyledus iddynt a鈥檙 taliadau yr ydych yn eu gwneud)
  • sut rydych yn bwriadu talu鈥檆h dyled treth

Os ydych wedi trafod yr hyn y gallwch ei fforddio gyda chynghorydd dyled annibynnol (megis Cyngor ar Bopeth) byddwn yn derbyn eu ffigurau incwm a gwariant os dangosir hwy ar eu Datganiad Ariannol Safonol.

Dylech anfon y datganiad wedi鈥檌 gwblhau i鈥檙 cyfeiriad CThEF a ddangosir ar y llythyr diweddaraf a anfonwyd atoch ynghylch eich dyled.

Gwnewch yn si诺r bod y datganiad yn cynnwys:

  • rhif Yswiriant Gwladol
  • eich Cyfeirnod Trethdalwr Unigryw ar gyfer Hunanasesiad (os oes gennych un)

Ar sail yr wybodaeth a roddwch, byddwn yn cyfrifo eich incwm gwario misol. Dyma eich incwm dros ben misol ar 么l didynnu eich gwariant misol.

Fel arfer, byddem yn disgwyl i 50% o鈥檆h incwm gwario gael ei dalu i鈥檆h trefniant Amser i Dalu.

Rydym yn disgwyl i chi dalu 50% yn hytrach na 100% oherwydd ein bod eisiau:

  • i鈥檆h trefniant fod yn gynaliadwy
  • i chi allu rheoli unrhyw newidiadau annisgwyl mewn gwariant

Efallai y byddwch am dalu mwy na 50% i leihau faint o log y byddwch yn ei dalu.

Os oes gennych incwm gwario uchel ond bod angen mwy o amser arnoch i dalu o hyd, byddwn yn gweithio gyda chi i gytuno ar lefel taliad sy鈥檔 cydbwyso clirio鈥檙 ddyled yn gyflym gyda鈥檆h costau misol rhesymol. Gallai hyn olygu eich bod yn talu mwy na 50% o鈥檆h incwm gwario.

Os bydd eich gwybodaeth am incwm a gwariant yn dangos nad oes gennych ddigon o incwm gwario, byddwn yn gohirio ein gweithgarwch casglu nes bydd eich amgylchiadau鈥檔 newid.

Bydd hyd y trefniant yn dibynnu ar faint sydd arnoch. Does dim terfyn uchaf i hyd trefniant.

Bydd eich amser i dalu yn seiliedig ar yr wybodaeth rydych chi wedi鈥檌 rhoi i ni.

Byddwn yn sicrhau bod eich taliad misol yn adlewyrchu鈥檙 hyn y gallwch fforddio ei dalu fel ei fod yn gynaliadwy dros gyfnod y cytundeb.

I鈥檔 helpu ni i鈥檆h cefnogi chi i wneud hyn:

  • byddwch yn agored ac yn onest yn ystod y drafodaeth ar y cynllun talu
  • byddwch yn barod i egluro eitemau gwariant anarferol neu fawr
  • rhowch i ni鈥檙 wybodaeth yr ydym wedi gofyn amdani

Fel arfer, byddwn yn derbyn yr hyn rydych chi鈥檔 ei ddweud wrthym heb ofyn am ragor o fanylion, ond efallai y bydd angen rhagor o fanylion neu dystiolaeth arnom os yw eich dyled yn fawr neu鈥檔 gymhleth.

Busnesau

Byddwn yn defnyddio ffurflen 鈥榓sesiad incwm a gwariant鈥� i gofnodi manylion faint mae鈥檙 cwmni neu bartneriaeth yn ei gael a鈥檌 wario.

Byddwn yn gofyn i chi am y canlynol:聽

  • unrhyw ddyledion eraill i CThEF聽
  • faint o arian parod a chedwir mewn cyfrifon banc busnes聽
  • faint mae鈥檙 cwmni neu鈥檙 bartneriaeth yn ei gael o refeniw gwerthiannau ac unrhyw incwm rheolaidd arall y mae鈥檔 ei gael聽
  • faint sy鈥檔 cael ei wario gan y cwmni ar gyflogau a salar茂au聽
  • faint y mae鈥檔 ei wario ar forgeisi a thaliadau rhent聽
  • faint y mae鈥檔 ei wario ar ddeunydd a stoc聽
  • manylion o unrhyw wario rheolaidd arall, megis ardrethi busnes, biliau cyfleustodau, buddiannau cyflogeion, teithio ar gyfer busnes, taliadau yswiriant ac ati聽
  • gwybodaeth am unrhyw gredydwyr y gallai fod arnoch chi arian iddynt (gan gynnwys dyled sy鈥檔 ddyledus iddynt a鈥檙 taliadau yr ydych yn eu gwneud)聽
  • sut rydych yn bwriadu talu鈥檆h dyled treth聽

Ar sail yr wybodaeth a roddwch, byddwn yn cyfrifo incwm gwario misol y cwmni neu鈥檙 bartneriaeth. Dyma incwm dros ben misol y cwmni neu鈥檙 bartneriaeth, ar 么l didynnu鈥檙 gwariant misol.聽

Fel arfer, byddem yn disgwyl i 75% o incwm gwario y cwmni neu鈥檙 bartneriaeth gael ei dalu i鈥檙 trefniant Amser i Dalu. 聽

Rydym yn disgwyl iddo dalu 75% yn hytrach na 100% oherwydd ein bod eisiau:聽

  • i鈥檙 trefniant fod yn gynaliadwy聽
  • i chi allu rheoli unrhyw newidiadau annisgwyl mewn gwariant聽

Efallai y byddwch am dalu mwy na 75% i leihau faint o log y byddwch yn ei dalu.聽

骋别濒濒颈谤:听

  • cwtogi鈥檙 trefniant os bydd sefyllfa ariannol y busnes yn gwella聽
  • ymestyn y trefniant os bydd sefyllfa ariannol y busnes yn gwaethygu ond mae鈥檔 parhau i fod mewn sefyllfa i wella

Sut y caiff asedau eu trin pan gytunwn ar drefniant Amser i Dalu

Unigolion

Os oes modd i chi dalu eich dyledion i CThEF drwy ddefnyddio asedau (er enghraifft, cynilion, cyfranddaliadau, neu ail gartref) byddwn yn trafod hyn gyda chi.

Os oes gennych asedau yr ydych chi a CThEF yn cytuno y gellir eu defnyddio (gan gynnwys ecwiti mewn eiddo), yna rydym yn disgwyl i chi wneud hynny i leihau鈥檙 ddyled gymaint 芒 phosibl cyn i ni gytuno ar drefniant.

Ni fyddwn yn gofyn i chi werthu cartref eich teulu.

Efallai y byddwn yn ystyried cymryd arwystl ar eich cartref i sicrhau bod y ddyled yn cael ei thalu i CThEF os:

  • nad yw鈥檔 bosibl cytuno ar drefniant Amser i Dalu gyda chi
  • na allwch dalu mewn unrhyw ffordd arall

Ni fyddwn yn disgwyl i chi gael mynediad at gronfeydd pensiwn yn gynnar i dalu eich dyled. Os ydych yn derbyn pensiwn, bydd hyn yn cael ei ystyried fel rhan o鈥檆h sefyllfa incwm a gwariant.

Busnesau

Os gall eich busnes dalu ei rwymedigaethau i CThEF drwy ryddhau asedau, byddwn yn trafod hyn gyda chi.

Gall asedion gynnwys:

  • stoc
  • cerbydau neu gyfranddaliadau
  • cyfarwyddwyr yn rhoi arian personol yn y busnes
  • benthyciadau i fusnesau
  • ymestyn llinellau credyd

Os byddwn yn cytuno 芒 chi bod asedau y gall eich busnes eu rhyddhau (gan gynnwys ecwiti mewn eiddo busnes) yna byddem yn disgwyl iddynt gael eu defnyddio i leihau鈥檙 ddyled gymaint ag y bo modd cyn cytuno ar drefniant Amser i Dalu.

Dyledion y gellir eu cynnwys mewn trefniant Amser i Dalu

Gellir cynnwys unrhyw dreth, toll, cosbau neu daliadau ychwanegol na allwch fforddio eu talu.

Llog a godir ar drefniadau Amser i Dalu

Mae llog yn cronni o鈥檙 dyddiad dyledus hyd at ddiwedd y trefniant Amser i Dalu.

Bydd y llog sy鈥檔 daladwy yn cael ei gynnwys yn y ddyled gyffredinol sy鈥檔 dod o dan y trefniant.

Gallwch ddod o hyd i wybodaeth am y llog sy鈥檔 daladwy ar ddyledion a thaliadau treth ar y dudalen sy鈥檔 ymdrin 芒 chyfraddau llog CThEF ar gyfer taliadau hwyr a chynnar (yn agor tudalen Saesneg).

Ar 么l cytuno ar drefniant Amser i Dalu

Os yw rhandaliadau yn cael eu talu ar amser

Ni fydd angen cymryd camau pellach, a bydd ceisiadau Amser i Dalu yn y dyfodol yn cael eu hystyried.

Os yw鈥檆h amgylchiadau yn newid

Dylech gysylltu 芒 ni os bydd eich sefyllfa:

  • yn gwella ac y gallwch dalu鈥檙 bil yn gynt, er mwyn cynyddu eich taliad misol
  • yn gwaethygu, i weld sut y gallwn leihau eich taliadau misol

Os byddwch yn canslo eich Debyd Uniongyrchol neu os bydd taliad yn methu

Os byddwch ynn canslo鈥檆h taliadau misol neu os bydd eich taliadau鈥檔 methu, byddwn yn cysylltu 芒 chi.

Byddwn yn gofyn pam na chafodd y taliad misol ei dalu.

Efallai y byddwn yn gallu adfer y trefniant talu neu ei aildrafod os yw hynny鈥檔 briodol.

Os na allwn gysylltu 芒 chi, neu os na allwn aildrafod faint y dylech ei dalu, efallai y byddwn yn penderfynu defnyddio ein pwerau gorfodi dyledion treth (yn agor tudalen Saesneg) i gasglu鈥檙 hyn sydd arnoch. Dim ond pan fydd popeth arall wedi methu y byddwn yn defnyddio鈥檙 pwerau hyn.

Os oes gennych ddyled newydd arall i CThEF

Rydym yn disgwyl i ddyled newydd gael ei thalu鈥檔 llawn ac mewn pryd.

Dylech gysylltu 芒 ni cyn gynted 芒 phosibl os na allwch dalu鈥檆h bil treth yn llawn.

Os ydych eisoes yn gwneud taliadau misol drwy drefniant Amser i Dalu, yna gellir diwygio hwn i gynnwys y ddyled newydd hon.

Cyn i ni allu gwneud hyn, bydd angen i ni siarad 芒 chi am eich:

  • incwm
  • gwariant
  • sefyllfa asedau

Updates to this page

Cyhoeddwyd ar 20 Ionawr 2020
Diweddarwyd ddiwethaf ar 17 Chwefror 2025 show all updates
  1. Information about when a payment plan can be set up without contacting HMRC has been added. Section 鈥楬ow we work out debt repayments鈥� has been removed as the information is covered in the section 鈥楬ow we work out what you can afford to pay鈥�. Information to work out what businesses can afford to pay has been updated in the section 鈥楬ow we work out what you can afford to pay鈥�.

  2. Welsh translation added.

  3. The guidance has been updated to cover businesses as well as individuals.

  4. How to contact HMRC to discuss a time to pay arrangement has been updated to add when you can set up a payment plan online.

  5. First published.

Argraffu'r dudalen hon