Cyfarwyddyd ymarfer 48: cyfamodau ymhlyg
Diweddarwyd 25 Mehefin 2015
Yn berthnasol i Gymru a Loegr
Sylwer bod cyfarwyddiadau ymarfer Cofrestrfa Tir EF wedi eu hanelu鈥檔 bennaf at gyfreithwyr a thrawsgludwyr eraill. Maent yn aml yn delio 芒 materion cymhleth ac yn defnyddio termau cyfreithiol.
1. Cyflwyniad
Pan fo tir yn cael ei waredu trwy drawsgludiad, trosglwyddiad, arwystl neu brydles, mae modd ymhlygu cyfamodau arbennig ar gyfer teitl ar ran y gwerthwr yn y ddogfen sy鈥檔 peri鈥檙 gwarediad (adran 1(1) o Ddeddf Cyfraith Eiddo (Darpariaethau Amrywiol) 1994).
Nid oes rhaid i鈥檙 gwarediad fod am gydnabyddiaeth 芒 gwerth iddi. Caiff rhoddion a gwarediadau a wnaed o dan orchymyn llys eu trin yn yr un modd 芒 gwerthiannau ac arwystlon.
Bydd y cyfamodau yn ymhlyg dim ond os yw鈥檙 gwarediad yn cael ei fynegi i鈥檞 wneud gyda 鈥榞warant teitl llawn鈥� neu gyda 鈥榞warant teitl cyfyngedig鈥� (neu鈥檙 un peth yn Saesneg: 鈥榳ith full title guarantee鈥� neu 鈥榳ith limited title guarantee鈥�) (adrannau 1(2) ac 8(4) o Ddeddf Cyfraith Eiddo (Darpariaethau Amrywiol) 1994; rheol 67 o Reolau Cofrestru Tir 2003). Gall dogfennau sy鈥檔 peri gwarediadau cofrestradwy ymgorffori鈥檙 termau hyn (rheol 67(1) o Reolau Cofrestru Tir 2003).
Rhaid gwneud trosglwyddiadau a phrydlesi hawl i brynu gyda gwarant teitl llawn, na ddylid ei addasu: paragraff 4A, Rhan I o Atodlen 6 i Ddeddf Tai 1985.
Mae budd y cyfamodau ymhlyg hyn yn rhedeg gydag ystad neu fudd y prynwr, fel bod olynydd yn y teitl yn gallu eu gorfodi (adran 7 o Ddeddf Cyfraith Eiddo (Darpariaethau Amrywiol) 1994). Fodd bynnag, nid yw鈥檙 atebolrwydd o dan y cyfamodau ymhlyg hyn yn atafaelu i dir a gedwir gan y gwerthwr ac, felly, nid yw鈥檔 trosglwyddo i olynydd y gwerthwr yn y teitl.
Mae modd cyfyngu neu ymestyn y cyfamodau ymhlyg yn y ddogfen sy鈥檔 peri鈥檙 gwarediad (adran 8(1) o Ddeddf Cyfraith Eiddo (Darpariaethau Amrywiol) 1994). Yn gyffredinol, ni fydd cyfeiriad at unrhyw gyfamod ymhlyg trwy Ddeddf Cyfraith Eiddo (Darpariaethau Amrywiol) 1994 yn cael ei wneud ar y gofrestr (rheol 67(5) o Reolau Cofrestru Tir 2003). Fodd bynnag, mae modd cyfeirio lle bo gwarediad cofrestradwy tir prydlesol yn cyfyngu ar neu鈥檔 ymestyn y cyfamod sy鈥檔 ymhlyg o dan adran 4(1)(b) o Ddeddf Cyfraith Eiddo (Darpariaethau Amrywiol) 1994, nad oes toriad o amod neu rwymedigaeth tenant yn bodoli na dim a fyddai ar y pryd yn gwneud y brydles yn agored i fforffediad. Rhaid i unrhyw ddogfen sy鈥檔 gweithredu gwarediad cofrestradwy sy鈥檔 cyfyngu ar neu鈥檔 ymestyn y cyfamod hwnnw wneud hynny trwy gyfeirio鈥檔 benodol at 2.4(2)(b) o Ddeddf Cyfraith Eiddo (Darpariaethau Amrywiol) 1994.
2. Y cyfamodau ymhlyg mewn gwarediadau a wnaed gyda gwarant teitl llawn neu gyfyngedig
Effaith adrannau 2 i 5 o Ddeddf Cyfraith Eiddo (Darpariaethau Amrywiol) 1994 yw, lle bo gwarediad yn cael ei fynegi i鈥檞 wneud gyda gwarant teitl llawn neu gyda gwarant teitl cyfyngedig, heb addasiad, mae鈥檙 cyfamodau canlynol yn ymhlyg.
- bod hawl gan y gwerthwr (gyda chydsyniad unrhyw un arall sy鈥檔 gwneud y gwarediad) i waredu鈥檙 eiddo fel y maent yn honni
- y bydd y gwerthwr ar ei draul ei hun yn gwneud popeth a all yn rhesymol i roi i鈥檙 prynwr y teitl y maent yn honni ei roi, sy鈥檔 cynnwys gwneud yr hyn all yn rhesymol i sicrhau bod gan y prynwr hawl i鈥檞 gofrestru gydag o leiaf ddosbarth y teitl a gofrestrwyd cyn y gwarediad (neu, os yw鈥檙 gwarediad yn peri cofrestriad cyntaf gorfodol, yn rhoi holl gymorth rhesymol i brofi鈥檔 llawn i foddhad y cofrestrydd hawl y prynwr i鈥檞 gofrestru fel perchennog)
- lle mynegwyd y gwarediad i鈥檞 wneud gyda gwarant teitl llawn, bod yr eiddo鈥檔 rhydd o holl arwystlon a llyffetheiriau (pa un ai ariannol neu beidio) ac o holl hawliau eraill arferadwy gan drydydd bart茂on, heblaw unrhyw arwystlon neu hawliau nad yw鈥檙 gwerthwr yn gwybod amdanynt ac na ellid disgwyl yn rhesymol iddo wybod
- lle mynegwyd y gwarediad i鈥檞 wneud gyda gwarant teitl cyfyngedig, nad yw鈥檙 gwerthwr ers y gwarediad olaf am werth
- wedi creu arwystl na llyffethair sy鈥檔 dal i fodoli ar adeg y gwarediad, nac wedi rhoi hawliau trydydd parti o ran yr eiddo sy鈥檔 dal i fodoli ar y pryd
- wedi gadael i鈥檙 eiddo gael ei arwystlo na鈥檌 lyffetheirio na bod ag unrhyw hawliau o鈥檙 fath arno felly, ac nad ydynt yn ymwybodol bod neb arall wedi gwneud hynny
- lle bo鈥檙 eiddo鈥檔 brydlesol, bod y brydles yn bodoli ar adeg y gwarediad, ac nad oes unrhyw doriad amod nac ymrwymiad tenant yn bodoli na dim fyddai bryd hynny yn gadael y brydles yn agored i fforffediad
- lle bo鈥檙 gwarediad yn rhoi isbrydles, bod y brydles y caiff yr isbrydles ei chreu ohoni yn bodoli ar adeg y gwarediad, ac nad oes unrhyw doriad amod nac ymrwymiad tenant yn bodoli na dim fyddai bryd hynny yn gadael y brydles yn agored i fforffediad
- lle bo鈥檙 gwarediad yn arwystl eiddo prydlesol, y bydd yr arwystlwr yn cadw a chyflawni鈥檙 holl ymrwymiadau o dan y brydles sydd arnynt fel tenant yn llawn ac yn brydlon
- lle bo鈥檙 gwarediad yn arwystl eiddo gyda rhent-d芒l arno, y bydd yr arwystlwr yn cadw a chyflawni yn llawn ac yn brydlon holl ymrwymiadau offeryn creu鈥檙 rhent-d芒l sy鈥檔 orfodadwy gan berchennog y rhent-d芒l fel y perchennog
2.1 Y cyfyngiadau ar atebolrwydd
Mae Adran 6 o Ddeddf Cyfraith Eiddo (Darpariaethau Amrywiol) 1994 yn darparu nad yw gwerthwr yn atebol o dan y cyfamodau ym mharagraffau (a), (c), (d) nac (e) yn Y cyfamodau ymhlyg mewn gwarediadau a wnaed gyda gwarant teitl llawn neu gyfyngedig:
- o ran unrhyw fater arbennig y gwneir y gwarediad yn ddarostyngedig iddo鈥檔 benodol
- am unrhyw beth sydd ar adeg y gwarediad o fewn gwybodaeth wirioneddol, neu sydd yn ganlyniad angenrheidiol ffeithiau sydd o fewn gwybodaeth wirioneddol, y prynwr (i鈥檙 diben hwn, caiff adran 198 o Ddeddf Cyfraith Eiddo 1925 ei hanwybyddu ac, felly, bydd cofrestru yn Adran Pridiannau Tir yn cael ei anwybyddu)
- lle bo鈥檙 gwarediad o fudd gyda鈥檙 teitl iddo wedi ei gofrestru, am unrhyw beth oedd ar y gofrestr ar adeg y gwarediad
2.2 Materion ychwanegol
Bydd cwmpas y cyfamod ym mharagraff (a) yn Y cyfamodau ymhlyg mewn gwarediadau a wnaed gyda gwarant teitl llawn neu gyfyngedig yn gyfyngedig iawn lle bo鈥檙 tir wedi ei gofrestru gyda theitl rhydd-ddaliol neu brydlesol llwyr. Mae Adran 23 o Ddeddf Cofrestru Tir 2002 yn darparu y gall perchennog cofrestredig wneud unrhyw warediad sy鈥檔 oddefedig o dan y gyfraith gyffredinol (heblaw morgais trwy brydles neu isbrydles); er mwyn diogelu prynwyr, mae adran 26 o Ddeddf Cofrestru Tir 2002 yn darparu bod hawl perchennog i ymarfer y pwerau hyn i鈥檞 gymryd i fod yn rhydd o unrhyw gyfyngiad heblaw un a adlewyrchir gan gofnod ar y gofrestr neu a osodir gan neu o dan Ddeddf Cofrestru Tir 2002.
Gan fod gwarant teitl cyfyngedig dim ond yn cwmpasu arwystlon ac ati a gr毛wyd gan neu gyda gwybodaeth y gwerthwr ers y gwarediad diwethaf am werth, mae modd ystyried ei fod yn addas i ymddiriedolwyr neu gynrychiolwyr personol ei ddefnyddio.
Nid oes modd mwyach i oroeswr cyd-denantiaid fanteisio ar Ddeddf 1964 trwy drawsgludo fel perchennog llesiannol (adran 21(1) ac Atodlen 1, paragraff 3 i Ddeddf Cyfraith Eiddo (Darpariaethau Amrywiol) 1994). Yn lle hynny, dylid cynnwys datganiad tebyg i鈥檙 canlynol mewn trosglwyddiad tir digofrestredig.
鈥淔el goroeswr cyd-denantiaid mae gan y trosglwyddwr fudd llesiannol ac unigol yn [yr eiddo a drosglwyddwyd].鈥�
Nid yw Deddf 1964 yn berthnasol i dir cofrestredig (adran 3 o Ddeddf Cyfraith Eiddo (Cyd-denantiaid) 1964).
Fel y crybwyllwyd yn Cyflwyniad ni fydd y gofrestr, yn gyffredinol, yn cynnwys unrhyw gyfeiriad at gyfamodau ymhlyg, na鈥檜 cyfyngu neu ymestyn. Fodd bynnag, lle bydd rhywun am wybod pa ddarpariaeth a wnaed mewn trosglwyddiad, gall wneud cais i鈥檙 cofrestrydd am gopi swyddogol o鈥檙 ddogfen.
3. Cyfamodau ymhlyg i dalu rhent, ac ati
Yn yr adran hon, 鈥榯enantiaeth newydd鈥� yw prydles a roddwyd ar neu ar 么l 1 Ionawr 1996 heblaw yn unol 芒 chytundeb yr aethpwyd iddo, opsiwn a roddwyd neu orchymyn llys a wnaed cyn y dyddiad hwnnw (adran 1(3) o Ddeddf (Cyfamodau) Landlord a Thenant 1995). Os dyddiwyd prydles gofrestredig ar neu ar 么l 1 Ionawr 1996 bydd yn denantiaeth newydd yn gyffredinol oni bai y gwnaed cofnod i鈥檙 gwrthwyneb ar y gofrestr. 鈥楬en denantiaeth鈥� fydd tenantiaeth a roddwyd cyn 1 Ionawr 1996 neu鈥檔 unol 芒chytundeb ac ati a wnaed cyn y dyddiad hwnnw.
3.1 Aseiniadau o hen denantiaethau
Mae tenant o dan hen denantiaeth, sy鈥檔 trosglwyddo鈥檙 denantiaeth, yn aros yn atebol i鈥檙 landlord am y cyfamodau yn y denantiaeth am ei chyfnod llawn ar waethaf y trosglwyddiad. Weithiau caiff hyn ei alw yn 鈥榓tebolrwydd tenant gwreiddiol鈥�. O ganlyniad, mae angen i gyfamodau fod yn ymhlyg yn nhrosglwyddiadau tenantiaethau o鈥檙 fath.
Er bod atebolrwydd tenant gwreiddiol yn aros yn achos prydlesi sydd heb fod yn denantiaethau newydd, mae adran 19 o Ddeddf (Cyfamodau) Landlord a Thenant 1995 yn galluogi i denant gwreiddiol, sy鈥檔 gorfod talu 么l-ddyledion rhent ar ddiffyg daliad y tenant presennol, gael prydles or-redol. Bydd prydles or-redol yn adnabyddadwy fel y cyfryw gan fod rhaid iddi ddatgan ei bod yn cael ei rhoi o dan adran 19 o Ddeddf (Cyfamodau) Landlord a Thenant, a hynny os yw鈥檔 denantiaeth newydd at ddibenion adran 1 o Ddeddf (Cyfamodau) Landlord a Thenant 1995 neu beidio. Nid yw prydles or-redol yn denantiaeth newydd os nad yw鈥檙brydles wreiddiol yn denantiaeth newydd.
Oni bai y mynegir bwriad i鈥檙 gwrthwyneb, mae cyfamod gan y trosglwyddai yn ymhlyg mewn trosglwyddo prydles gofrestredig sydd yn hen denantiaeth y bydd y trosglwyddai ac olynwyr y trosglwyddai yn y teitl, yn ystod gweddill y cyfnod a roddwyd gan y brydles gofrestredig:
- yn talu鈥檙 rhent
- yn cydymffurfio 芒鈥檙 cyfamodau ac amodau yn y brydles
- yn parhau i indemnio鈥檙 trosglwyddwr ac olynwyr y trosglwyddwr yn y teitl o ran unrhyw fethiant i dalu鈥檙 rhent neu i gydymffurfio 芒鈥檙 cyfamodau ac amodau
Os yw鈥檙 trosglwyddiad o ran yn unig o鈥檙 tir sy鈥檔 ffurfio鈥檙 brydles gofrestredig, y cyfamod yw y bydd y trosglwyddai ac olynwyr y trosglwyddai yn y teitl:
- lle bo鈥檙 rhent a neilltuwyd gan y brydles yn cael ei ddyrannu, yn talu鈥檙 rhent a ddyrannwyd i鈥檙 rhan a drosglwyddwyd
- yn cydymffurfio 芒鈥檙 cyfamodau ac amodau yn y brydles i鈥檙 graddau eu bod yn effeithio ar y rhan a drosglwyddwyd
- yn parhau i indemnio鈥檙 trosglwyddwr ac olynwyr y trosglwyddwr yn y teitl o ran unrhyw fethiant i dalu鈥檙 rhent neu i gydymffurfio 芒鈥檙 cyfamodau ac amodau
A, lle bo鈥檙 trosglwyddwr yn parhau i ddal tir o dan y brydles, mae cyfamod gan y trosglwyddwr yn ymhlyg y bydd y trosglwyddwr ac olynwyr y trosglwyddwr yn y teitl:
- lle bo鈥檙 rhent a neilltuwyd gan y brydles yn cael ei ddyrannu, yn talu鈥檙 rhent a ddyrannwyd i鈥檙 rhan a gadwyd
- yn cydymffurfio 芒鈥檙 cyfamodau ac amodau yn y brydles i鈥檙 graddau eu bod yn effeithio ar y rhan a gadwyd
- yn parhau i indemnio鈥檙 trosglwyddai ac olynwyr y trosglwyddai yn y teitl o ran unrhyw fethiant i dalu鈥檙 rhent neu i gydymffurfio 芒鈥檙 cyfamodau ac amodau
Mae鈥檙 cyfamodau hyn yn ymhlyg trwy adran 134 ac Atodlen 12, paragraff 20 i Ddeddf Cofrestru Tir 2002. Lle bo鈥檙 hen denantiaeth yn ddigofrestredig, i bob diben mae鈥檙 un cyfamodau yn ymhlyg trwy adran 77 o Ddeddf Cyfraith Eiddo 1925.
Gwneir darpariaeth ychwanegol yn Rheolau Cofrestru Tir 2003 lle bo鈥檙 hen denantiaeth yn brydles gofrestredig a鈥檙 trosglwyddiad o ran yn unig o鈥檙 tir oedd yn ffurfio鈥檙 brydles.
- mae rheol 60(2) o Reolau Cofrestru Tir 2003 yn darparu lle mynegwyd bod y rhan a drosglwyddwyd, heb ganiat芒d y prydleswr, i fod wedi ei rhyddhau o鈥檙 rhent llawn, bod cyfamod y trosglwyddwr yn ymestyn i鈥檙 rhent llawn. Yn yr un modd, mae rheol 60(3) o Reolau Cofrestru Tir 2003 yn darparu lle mynegwyd bod y rhan a drosglwyddwyd, heb ganiat芒d y prydleswr, i fod 芒鈥檙 rhent llawn arni, bod cyfamod y trosglwyddai yn ymestyn i鈥檙 rhent llawn
- mae rheol 66 o Reolau Cofrestru Tir 2003 yn darparu os yw trosglwyddo prydles gofrestredig sy鈥檔 hen denantiaeth yn addasu neu鈥檔 negyddu unrhyw gyfamodau ar ran y trosglwyddai sy鈥檔 ymhlyg trwy Atodlen 12, paragraff 20 i Ddeddf Cofrestru Tir 2002, yna rhaid cofnodi hyn ar y gofrestr
3.2 Aseiniadau o denantiaethau newydd
Dil毛wyd atebolrwydd tenant gwreiddiol ar gyfer tenantiaethau newydd. Felly, nid yw cyfamodau ymhlyg mewn trosglwyddiadau o hen denantiaethau yn ymhlyg mewn trosglwyddiadau o denantiaethau newydd. Ond, wrth gwrs, bydd trosglwyddiadau o鈥檙 tenantiaethau hyn yn dal i fod yn ddarostyngedig i鈥檙 cyfamodau ymhlyg ar gyfer teitl yn 么l Y cyfamodau ymhlyg mewn gwarediadau a wnaed gyda gwarant teitl llawn neu gyfyngedig.
4. Cyfamodau ymhlyg o ran rhent-daliadau
Mae trosglwyddiad am gydnabyddiaeth 芒 gwerth iddi sy鈥檔 ddarostyngedig i rent-d芒l presennol yn ymhlygu cyfamod gan y trosglwyddai y bydd y trosglwyddai ac olynwyr y trosglwyddai yn y teitl yn:
- talu鈥檙 rhent-d芒l
- cydymffurfio 芒鈥檙 cyfamodau ac amodau a osodwyd ar berchennog y tir gan y ddogfen yn creu鈥檙 rhent-d芒l
- parhau i indemnio鈥檙 trosglwyddwr ac olynwyr y trosglwyddwr yn y teitl o ran unrhyw fethiant i dalu鈥檙 rhent-d芒l neu i gydymffurfio 芒鈥檙 cyfamodau ac amodau
Lle bo鈥檙 trosglwyddiad o ran yn unig o鈥檙 tir sydd 芒鈥檙 rhent-d芒l arno, a鈥檙 rhent wedi ei ddyrannu heb ganiat芒d perchennog y rhent-d芒l, mae cyfamod y trosglwyddai o ran y rhent a ddyrannwyd yn unig. Yn yr un modd mae鈥檙 trosglwyddwr yn cyfamodi y byddant a鈥檜 holynwyr yn y teitl yn talu gweddill y rhent, yn cydymffurfio 芒鈥檙 cyfamodau ac amodau ac yn parhau i indemnio鈥檙 trosglwyddai.
Lle mynegir bod y rhan a drosglwyddwyd, heb ganiat芒d perchennog y rhent-d芒l, wedi ei rhyddhau o鈥檙 rhent llawn, mae cyfamod y trosglwyddwr yn ymestyn i鈥檙 rhent llawn (rheol 69(2) o Reolau Cofrestru Tir 2003). Lle mynegir bod y rhent llawn ar y rhan a drosglwyddwyd, heb ganiat芒d perchennog y rhent-d芒l, mae cyfamod y trosglwyddai yn ymestyn i鈥檙 rhent llawn (rheol 69(3) o Reolau Cofrestru Tir 2003).
Mae鈥檙 cyfamodau hyn yn ymhlyg trwy adran 77 ac Atodlen 2 i Ddeddf Cyfraith Eiddo 1925.
Nid yw鈥檙 cyfamodau hyn yn berthnasol i rent-d芒l sy鈥檔 dod o fewn adran 2(3)(a) o Ddeddf Rhent-daliadau 1977 (arwystlon teulu) sydd 芒 chyfamodau gwahanol yn ymhlyg ynddynt (adran 11 o Ddeddf Rhent-daliadau 1977).
5. Pethau i鈥檞 cofio
Dim ond gwybodaeth ffeithiol a chyngor diduedd ynghylch ein gweithdrefnau rydym yn eu darparu. Darllenwch ragor am y cyngor rydym yn ei roi.