Informacje dla pacjent贸w o retinopatii cukrzycowej
Zaktualizowano 27 lipca 2022
Niniejsza broszura zosta艂a opracowana przez agencj臋 Public Health England (PHE) na zlecenie NHS. Forma osobowa 鈥瀖y鈥� u偶yta w niniejszej publikacji odnosi si臋 do NHS 艣wiadcz膮cego badania przesiewowe.
1. 奥蝉迟臋辫
Niniejsze informacje przeznaczone s膮 dla os贸b, u kt贸rych wykryto retinopati臋 nieproliferacyjn膮 w badaniu okulistycznym dla diabetyk贸w.
Obejmuj膮 one istotne informacje dotycz膮ce zmian w oku spowodowanych cukrzyc膮.
Wyja艣nienia dotycz膮:
- zmian wykrytych w oku
- mo偶liwych post臋p贸w choroby w przysz艂o艣ci
- dzia艂a艅, jakie mo偶e podj膮膰 pacjent, aby zmniejszy膰 ryzyko wyst膮pienia powa偶niejszych zmian
Informacje te mo偶na om贸wi膰 z pracownikami ochrony zdrowia.
2. Retinopatia cukrzycowa

Przekr贸j ga艂ki ocznej u osoby zdrowej, na kt贸rym widoczne s膮 藕renica oka, soczewka, nerw wzrokowy, plamka 偶贸艂ta i siatk贸wka
Retinopatia cukrzycowa jest uszkodzeniem siatk贸wki, czyli tylnej powierzchni oka, przekszta艂caj膮cej 艣wiat艂o w sygna艂 elektryczny. Sygna艂 ten jest nast臋pnie interpretowany przez m贸zg cz艂owieka, tworz膮c widziany przez niego obraz.
Naczynia krwiono艣ne zaopatruj膮 siatk贸wk臋 w tlen i substancje od偶ywcze. Cukrzyca mo偶e mie膰 negatywny wp艂yw na stan tych naczy艅 krwiono艣nych, szczeg贸lnie je偶eli nie jest odpowiednio kontrolowana. Powa偶ne zmiany mog膮 wp艂yn膮膰 na stan siatk贸wki i doprowadzi膰 do uszkodzenia wzroku.
Nieleczona retinopatia cukrzycowa jest jedn膮 z najcz臋stszych przyczyn utraty wzroku. Ryzyko retinopatii cukrzycowej wyst臋puje u wszystkich diabetyk贸w, bez wzgl臋du na to, czy objawy choroby kontrolowane s膮 przez diet臋, leki w tabletkach, czy insulin臋.
3. Czynniki ryzyka
Zwi臋kszone ryzyko wyst膮pienia retinopatii cukrzycowej wyst臋puje w nast臋puj膮cych przypadkach:
- u pacjent贸w cierpi膮cych na cukrzyc臋 przez d艂u偶szy czas
- u pacjent贸w, u kt贸rych cukrzyca nie by艂a w艂a艣ciwie kontrolowana
- u pacjent贸w z wysokim ci艣nieniem krwi
- u kobiet w ci膮偶y
- u os贸b pochodz膮cych z azjatyckiej lub afrokaraibskiej grupy etnicznej
W艂a艣ciwe leczenie cukrzycy mo偶e obni偶y膰 ryzyko post臋powania retinopatii i mo偶e spowolni膰 tempo zmian.
Poddawanie si臋 regularnie badaniom okulistycznym jest istotne, poniewa偶 retinopatia cukrzycowa nie wywo艂uje 偶adnych objaw贸w przed osi膮gni臋ciem zaawansowanego stadium. Leczenie jest skuteczne, je偶eli choroba zostanie wykryta we wczesnym stadium.
4. Zalecenia dla pacjenta
Pacjent mo偶e zmniejszy膰 ryzyko pogorszenia si臋 retinopatii cukrzycowej w nast臋puj膮cy spos贸b:
- poddawanie si臋 badaniom okulistycznym dla diabetyk贸w zgodnie z zaleceniami
- utrzymywanie poziom cukru we krwi (HbA1c) w granicach ustalonych z pracownikami ochrony zdrowia
- regularne poddawanie si臋 badaniom, aby zapobiega膰 wzrostowi ci艣nienia krwi
- utrzymywanie poziomu cholesterolu we krwi w granicach ustalonych z pracownikami ochrony zdrowia
- korzystanie z porady lekarskiej w razie zauwa偶enia nowych objaw贸w pogorszenia wzroku
- przestrzeganie zdrowej, zr贸wnowa偶onej diety
- osoby z nadwag膮 powinny pr贸bowa膰 zrzuci膰 wag臋
- przyjmowanie lek贸w zgodnie z zaleceniami lekarza
- regularne wykonywanie 膰wicze艅 fizycznych
- osoby pal膮ce powinny ograniczy膰 lub rzuci膰 palenie
Opr贸cz regularnych bada艅 okulistycznych dla diabetyk贸w, nale偶y pami臋ta膰 o poddawaniu si臋 normalnym badaniom wzroku w zak艂adzie optycznym.
5. Retinopatia nieproliferacyjna
Retinopatia nieproliferacyjna jest najwcze艣niejszym stadium zmian w siatk贸wce powodowanych przez cukrzyc臋. Wyst臋puje ona cz臋sto.
W tym stadium cukrzyca zaczyna powodowa膰 zmiany w naczyniach krwiono艣nych w siatk贸wce oka. Do zmian tych nale偶膮:
- uwypuklenia 艣cian naczy艅 (mikrot臋tniaki)
- wybroczyny (krwotok do siatk贸wki)
- wysi臋ki p艂ynu
Retinopatia nieproliferacyjna nie wp艂ywa na widzenie, ale oznacza, 偶e u pacjenta wyst臋puje podwy偶szone ryzyko powa偶niejszych zmian mog膮cych prowadzi膰 do uszkodzenia wzroku.
6. Dalsze stadia choroby
6.1 Retinopatia przedproliferacyjna
Retinopatia przedproliferacyjna wyst臋puje, gdy zmiany w siatk贸wce osi膮gaj膮 stan bardziej zaawansowany ni偶 w retinopatii nieproliferacyjnej. Oznacza to, 偶e pacjent mo偶e wymaga膰 dok艂adniejszych kontroli ze wzgl臋du na zwi臋kszone ryzyko wyst膮pienia zmian mog膮cych prowadzi膰 do uszkodzenia wzroku.
7. Retinopatia proliferacyjna

Zdj臋cie cyfrowe, na kt贸rym widoczne s膮 objawy zmian wywo艂anych przez retinopati臋 cukrzycow膮
Retinopatia proliferacyjna jest powa偶niejszym stadium i mo偶e prowadzi膰 do utraty wzroku. Dochodzi do niej, gdy retinopatia post臋puje, uniemo偶liwiaj膮c dop艂yw krwi do du偶ych obszar贸w siatk贸wki.
Leczenie retinopatii proliferacyjnej obni偶a ryzyko utraty wzroku, szczeg贸lnie je偶eli zostanie podj臋te przed pogorszeniem widzenia.
7.1 Makulopatia
Plamka 偶贸艂ta jest ma艂ym obszarem w 艣rodku siatk贸wki odpowiedzialnym za ostre widzenie. Jest to najcz臋艣ciej u偶ywany obszar siatk贸wki, na przyk艂ad teraz 鈥� do czytania tej broszury.
Do makulopatii dochodzi, gdy retinopatia cukrzycowa wyst臋puje w obszarze plamki 偶贸艂tej lub w jej otoczeniu. Pacjenci cierpi膮cy na makulopati臋 mog膮 wymaga膰 dok艂adniejszej kontroli lub mog膮 zosta膰 poddani leczeniu w celu ograniczenia ryzyka utraty wzroku.
8. Dodatkowe informacje
Dalsze informacje na ten temat mo偶na znale藕膰 na stronie internetowej:
Informacje na temat sposobu, w jaki agencja Public Health England oraz NHS wykorzystuj膮 i chroni膮 dane osobowe pochodz膮ce z bada艅 przesiewowych:.
Informacje na temat rezygnacji z bada艅 przesiewowych.