Guidance

Regulated activity with adults in England and Wales (Welsh)

Updated 21 February 2025

Ymwadiad: Nid cyngor cyfreithiol yw hwn. Os oes angen help arnoch i wneud yn si诺r eich bod yn cydymffurfio 芒鈥檙 gyfraith, dylech siarad 芒 chynghorydd cyfreithiol.

1. Cyflwyniad

Mae鈥檙 daflen hon yn esbonio鈥檙 hyn sydd wedi鈥檌 gynnwys yn y diffiniad cyfreithiol o weithgarwch rheoledig gydag oedolion, gan ddisgrifio鈥檙 gweithgareddau, sefydliadau a swyddi penodol sy鈥檔 gymwys i gael Gwiriad Manwl y Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd (DBS), gyda gwiriad Rhestr Gwahardd Oedolion yn y gweithlu oedolion. Mae鈥檙 canllawiau hyn yn berthnasol p鈥檜n a yw鈥檙 unigolion yn cael eu talu neu鈥檔 ddi-d芒l.

Os yw eich sefydliad yn cyflogi pobl yn y rolau hyn nad ydynt yn bodloni鈥檙 holl amodau a amlinellir yn y daflen hon, efallai y byddant yn gymwys i gael gwiriad lefel wahanol. Bydd angen i chi gyfeirio at ein hadnodd a鈥檔 canllawiau ar-lein i wirio hyn. Os yw eich sefydliad yn cyflogi pobl mewn rolau gwahanol sy鈥檔 cyflawni dyletswyddau tebyg i鈥檙 rhai yn y daflen hon, dylech gyfeirio at ein canllawiau ar-lein, oherwydd gallent fod yn gymwys i gael yr un lefel o wiriad.

Gall unrhyw newidiadau yn r么l neu鈥檙 gweithgareddau y mae person yn eu cyflawni effeithio ar lefel y gwiriad sy鈥檔 berthnasol. Am ragor o wybodaeth, gweler ein canllawiau cymhwysedd ar ein gwefan yn /government/collections/dbs-eligibility-guidance.

Mae鈥檙 arweiniad hwn yn gymwys i Wiriadau Cofnod Troseddol yng Nghymru, Lloegr, Ynysoedd y Sianel ac Ynys Manaw. Mae gwybodaeth am wiriadau sydd ar gael yn yr Alban ar gael gan . Mae gwybodaeth am wiriadau sydd ar gael yng Ngogledd Iwerddon ar gael gan .

2. Beth yw gweithgarwch rheoledig?

Mae gweithgarwch rheoledig yn waith na ddylai person sydd wedi鈥檌 wahardd ei wneud. Fe鈥檌 diffinnir yn Neddf Diogelu Grwpiau Hyglwyf (SVGA) 2006, a ddiwygiwyd gan Ddeddf Diogelu Rhyddidau (PoFA) 2012. Nid yw鈥檔 cynnwys unrhyw weithgarwch a wneir yn ystod perthnasoedd teuluol, a pherthnasoedd personol, anfasnachol.

Mae oedolyn yn unrhyw un sy鈥檔 18 oed neu鈥檔 h欧n.

2.1 Dim ond unwaith y bydd angen i chi gynnal unrhyw un o鈥檙 gweithgareddau i fod mewn gweithgaredd rheoledig gydag oedolion.

Os ydych chi鈥檔 cyflogi rhywun i wneud gwaith sy鈥檔 weithgaredd rheoledig gydag oedolion, gallwch ofyn iddynt wneud cais am wiriad manwl DBS gyda gwiriad Rhestr Gwahardd Oedolion.

Pan fyddwch yn gofyn am wiriad DBS i asesu rhywun i gyflawni gweithgarwch rheoledig gydag oedolion, mae hyn yn golygu eich bod yn ddarparwr gweithgarwch rheoledig (RAP).

Fel RAP, mae gennych ddyletswydd gyfreithiol i atgyfeirio unigolyn at DBS lle mae鈥檙 amodau perthnasol yn cael eu bodloni.

3. Am wybodaeth am atgyfeiriadau, gallwch:

4. Gweithgarwch rheoledig gydag oedolion yw:

  • Darparu gofal iechyd drwy, neu o dan gyfarwyddyd neu oruchwyliaeth, gweithiwr gofal iechyd proffesiynol rheoledig.

    • Gofal iechyd o dan oruchwyliaeth gweithiwr gofal iechyd proffesiynol yw lle mae鈥檙 unigolyn mewn cysylltiad 芒 gweithiwr gofal iechyd proffesiynol pan fyddant yn darparu triniaeth i glaf.

    • Gofal iechyd o dan gyfarwyddyd gweithiwr gofal iechyd proffesiynol yw lle mae鈥檙 unigolyn wedi derbyn cyfarwyddiadau gan weithiwr gofal iechyd proffesiynol ynghylch pa driniaeth i鈥檞 darparu a sut i鈥檞 darparu i glaf.

  • Darparu gofal personol, sy鈥檔 cynnwys:

    • Cynorthwyo oedolyn yn gorfforol gyda bwyta, yfed, mynd i鈥檙 toiled, golchi neu ymolchi, gwisgo, cynnal gofal y geg neu鈥檙 croen, gwallt neu ewinedd pan na all yr oedolyn hwnnw wneud hyn eu hun oherwydd eu hoedran, salwch neu anabledd.

    • annog ac yna goruchwylio oedolyn i fwyta, yfed, mynd i鈥檙 toiled, golchi neu ymolchi, gwisgo a dadwisgo, cynnal gofal y geg neu鈥檙 croen, gwallt neu ewinedd pan na all yr oedolyn hwnnw benderfynu gwneud hyn eu hun oherwydd eu hoedran, salwch neu anabledd

    • hyfforddi, cyfarwyddo, darparu cyngor neu roi arweiniad i oedolyn ar sut i fwyta, yfed, mynd i鈥檙 toiled, golchi neu ymolchi, gwisgo a dadwisgo, gofal y geg neu鈥檙 croen, gwallt neu ewinedd pan na all yr oedolyn hwnnw wneud hyn oherwydd eu hoedran, salwch neu anabledd

  • Darparu gwaith cymdeithasol gan weithiwr gofal cymdeithasol i oedolyn sy鈥檔 gleient neu鈥檔 ddarpar gleient

  • Cynorthwyo oedolyn gyda gwaith ariannol rhedeg eu haelwyd o ddydd i ddydd yn ymwneud 芒:

    • rheoli arian parod yr oedolyn

    • talu biliau鈥檙 oedolyn

    • gwneud siopa鈥檙 oedolyn

pan na all yr oedolyn wneud hyn dros eu hun oherwydd eu hoedran, salwch neu anabledd

  • Cael eich penodi i ddarparu cymorth wrth gynnal materion oedolyn, lle:

    • mae atwrneiaeth arhosol yn cael ei greu

    • mae atwrneiaeth barhaus wedi鈥檌 gofrestru neu gwneir cais amdano

    • mae鈥檙 Llys Gwarchod wedi gwneud gorchymyn mewn perthynas 芒 gwneud penderfyniadau ar ran yr oedolyn

    • penodir eiriolwr iechyd meddwl neu eiriolwr gallu meddyliol annibynnol

    • darperir gwasanaethau eiriolaeth annibynnol

    • penodir cynrychiolydd i dderbyn taliadau budd-daliadau ar ran yr oedolyn

  • Cludo oedolyn i, o neu rhwng gwasanaethau gofal iechyd, gofal personol a/neu waith cymdeithasol na lle allant gludo eu hunain oherwydd eu hoedran, salwch neu anabledd

  • Yng Nghymru yn unig: Swyddogaethau arolygu lle mae鈥檙 arolygiad yn ymwneud 芒 gwasanaethau cymdeithasol, gofal, triniaeth neu therapi i oedolyn ac yn rhoi cyfle i gysylltu 芒鈥檙 oedolyn hynny, ar gyfer y canlynol:

    • Mae鈥檔 ofynnol i asiantaethau yng Nghymru gael eu cofrestru o dan adran 11 Deddf Safonau Gofal 2000

    • Mae鈥檔 ofynnol i bobl yng Nghymru gael eu cofrestru o dan Ran 2 Deddf Safonau Gofal 2000

    • Cyrff GIG Cymru

    • Unrhyw un, ar wah芒n i awdurdod lleol, sy鈥檔 darparu gwasanaethau cymdeithasol awdurdod lleol yng Nghymru

  • Yng Nghymru a Lloegr: Rheoli neu oruchwylio unrhyw un sy鈥檔 cyflawni鈥檙 gweithgareddau uchod o ddydd i ddydd

  • Yng Nghymru yn unig: Comisiynydd Pobl H欧n Cymru neu Ddirprwy Gomisiynydd Pobl H欧n Cymru