Guidance

Definition of work with children (Welsh)

Updated 21 February 2025

Ymwadiad: Nid cyngor cyfreithiol yw hwn. Os oes angen help arnoch i sicrhau eich bod yn cydymffurfio 芒鈥檙 gyfraith, dylech siarad 芒 chynghorydd cyfreithiol.

1. Cyflwyniad

Mae鈥檙 daflen hon yn egluro鈥檙 hyn sydd wedi鈥檌 gynnwys yn y diffiniad cyfreithiol o 鈥榳aith gyda phlant鈥�, gan ddisgrifio鈥檙 gweithgareddau a鈥檙 swyddi penodol sy鈥檔 gymwys am wiriad Manylach y Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd yn y gweithlu plant. Mae鈥檙 canllawiau hyn yn berthnasol p鈥檜n a yw鈥檙 unigolion yn cael eu talu neu鈥檔 ddi-d芒l.

Os yw eich sefydliad yn cyflogi pobl yn y rolau hyn sydd 芒 dyletswyddau ychwanegol i鈥檙 rhai a amlinellir yn y daflen hon, efallai y byddant yn gymwys i gael lefel wahanol o wiriad. Bydd angen i chi gyfeirio at ein offeryn a chanllawiau cymhwysedd ar-lein i wirio hyn. Os yw鈥檆h sefydliad yn cyflogi pobl mewn rolau gwahanol sy鈥檔 cyflawni dyletswyddau tebyg i鈥檙 rhai yn y daflen hon, dylech gyfeirio at ein canllawiau ar-lein gan y gallent fod yn gymwys i gael yr un lefel o wiriad.

Gall unrhyw newidiadau i r么l, neu鈥檙 gweithgareddau y mae person yn eu cyflawni, effeithio ar lefel y gwiriad sy鈥檔 berthnasol. Mae rhagor o wybodaeth ar gael yn ein canllawiau cymhwysedd ar ein gwefan yn /government/collections/dbs-eligibility-guidance.

Mae鈥檙 canllawiau hyn yn berthnasol i wiriadau cofnodion troseddol (gwiriadau DBS) yng Nghymru, Lloegr, Ynysoedd y Sianel ac Ynys Manaw. Gellir cael gwybodaeth am wiriadau sydd ar gael yn yr Alban oddi wrth . Gellir cael gwybodaeth am wiriadau sydd ar gael yng Ngogledd Iwerddon oddi wrth .

Rydym wedi defnyddio rhai senarios yn y daflen hon i鈥檆h helpu i ddeall sut mae鈥檙 canllawiau鈥檔 gweithio鈥檔 ymarferol.

2. Diffiniad

Mae鈥檙 diffiniad cyfreithiol o 鈥榳aith gyda phlant鈥� yn rhestru gweithgareddau penodol a ddarperir yn uniongyrchol i blant neu sy鈥檔 ymwneud 芒 phlant. Os yw鈥檆h sefydliad yn cyflogi unrhyw un sy鈥檔 gwneud unrhyw beth sydd wedi鈥檌 gynnwys yn y diffiniad o waith gyda phlant, maent yn gymwys i gael gwiriad DBS Manylach yn y gweithlu plant.

Mae adrannau penodol o waith gyda phlant hefyd wedi鈥檜 cynnwys yn y darn o ddeddfwriaeth sy鈥檔 caniat谩u mynediad i wiriadau Rhestr Gwahardd. Mae gwaith gyda phlant yn cynnwys gweithgaredd a reoleiddir gyda phlant, felly os yw eich sefydliad yn cyflogi rhywun sy鈥檔 cyflawni gweithgaredd a reoleiddir gallwch ofyn am wiriad DBS Manylach gyda gwiriad Rhestr Gwahardd Plant.聽聽

Gall rolau penodol nad ydynt yn weithgaredd a reoleiddir hefyd alw am wiriad Rhestr Gwahardd Plant.

Cyhoeddir gwybodaeth am hyn a pha fath o waith sydd yn y gweithlu plant yn ein [canllawiau i鈥檙 gweithlu] (/government/publications/dbs-workforce-guidance).

Mae manylion yr hyn sy鈥檔 perthyn i weithgaredd a reoleiddir gyda phlant i鈥檞 gweld yn ein taflen gweithgaredd a reoleiddir gyda phlant.

3. Cymhwysedd ar gyfer gwiriadau DBS Manylach

Mae unrhyw rolau sy鈥檔 ymwneud 芒鈥檙 gweithgareddau a restrir isod yn gymwys i gael gwiriad DBS Manylach. Nid oes mynediad i wiriad Rhestr Gwahardd Plant ar gyfer y gweithgareddau hyn. Mae鈥檙 rhestr hon yn cynnwys rolau a arferai fod yn weithgaredd a reoleiddir gyda phlant cyn 2012, pan gafodd eu dileu gan Ddeddf Diogelu Rhyddidau 2012.

Os yw rhywun yn gwneud unrhyw un o鈥檙 gweithgareddau a restrir isod, fwy nag unwaith, maent yn bodloni鈥檙 diffiniad o waith gyda phlant:

  • darparu cyngor cyfreithiol i blant
  • unrhyw fath o waith mewn ysbyty plant, lle mae鈥檙 person sy鈥檔 gwneud y gwaith yn cael cyfle i ddod i gysylltiad 芒鈥檙 plant sy鈥檔 cael eu trin yno a bod y gwaith hwnnw at ddiben yr ysbyty plant
  • gwaith sy鈥檔 bodloni鈥檙 diffiniad o weithgaredd a reoleiddir gyda phlant ond nad yw鈥檔 cael ei wneud yn ddigon aml (mwy nag unwaith, ond llai na 4 diwrnod mewn cyfnod o 30 diwrnod)
  • darparu triniaeth neu therapi i blant, er enghraifft, therapyddion cyflenwol - oni bai bod y gwaith yn cael ei gwmpasu gan ddarparu gofal iechyd, gofal neu oruchwyliaeth, cyngor neu arweiniad yn y diffiniad o weithgaredd a reoleiddir gyda phlant
  • unrhyw waith mewn sefydliad penodol yr ystyrir (gan y sefydliad) yn waith dros dro neu achlysurol 鈥� gweler y taflen gweithgaredd a reoleiddir gyda phlant am fanylion ynghylch beth yw鈥檙 rhain
  • darparu addysgu, hyfforddi, cyfarwyddo, gofal, neu oruchwylio plant o dan yr hyn y mae鈥檙 sefydliad yn penderfynu sy鈥檔 oruchwyliaeth resymol yn unol 芒 goruchwyliaeth statudol Canllawiau goruchwylio statudol yr Adran Addysg os, naill ai:

    • nid yw鈥檙 gwaith yn digwydd mewn sefydliad penodedig
    • mae鈥檔 r么l ddi-d芒l mewn sefydliad penodedig

3.1 Senario 1

Mae clwb chwaraeon yn cyflogi Xavier fel masseur chwaraeon ar gyfer eu timau plant ac mae鈥檔 dod i鈥檙 clwb i wneud hyn bob yn ail ddydd Sadwrn. Gall y clwb chwaraeon ofyn i Xavier wneud cais am wiriad DBS Manylach heb wiriad Rhestr Gwahardd Plant. Mae hyn oherwydd bod ei waith yn darparu triniaeth neu therapi i blant.

3.2 Senario 2

Mae Rachel yn gwirfoddoli yn ei hysgol gynradd leol i helpu ag ymarfer darllen. Mae hi鈥檔 mynd i mewn i鈥檙 ysgol unwaith yr wythnos i helpu gyda hyn ac maen nhw鈥檔 penderfynu ei bod hi鈥檔 cael ei goruchwylio鈥檔 ddigonol gan yr ysgol oherwydd bod yr athrawes yn yr ystafell gyda hi tra mae鈥檔 gweithio gyda鈥檙 plant. Gall yr ysgol ofyn i Rachel wneud cais am wiriad DBS Manylach heb wiriad Rhestr Gwahardd Plant oherwydd ei bod yn addysgu鈥檙 plant yn rheolaidd ond yn wirfoddolwr mewn sefydliad penodol dan oruchwyliaeth resymol.

Nid oes angen cyflawni鈥檙 gweithgareddau canlynol nifer penodol o weithiau:

  • cofrestru i redeg asiantaeth gwarchod plant

  • gweithio i asiantaeth gwarchod plant mewn r么l sy鈥檔 cynnwys yn benodol, naill ai:

    • ymweliadau sicrhau ansawdd 芒 safleoedd gofal dydd neu warchod plant
    • mynediad at wybodaeth sensitif neu bersonol am y plant y mae鈥檙 asiantaeth yn gofalu amdanynt
  • unrhyw un 16 oed a throsodd sy鈥檔 byw ar aelwyd rhywun sy鈥檔 cael ei asesu i weithio yn unrhyw un o鈥檙 gweithgareddau neu鈥檙 lleoedd canlynol, lle mae鈥檙 ddau yn byw ar y safle lle bydd y gwaith yn digwydd:

    • sefydliad addysg bellach

    • academi 16-19

    • unrhyw un o鈥檙 gweithgareddau gwaith gyda phlant a restrir uchod

  • unrhyw un sy鈥檔 dal y swyddi penodol canlynol:聽聽

    • aelodau o gorff llywodraethu neu bwyllgor rheoli sefydliad addysgol neu glercod iddo

    • perchnogion neu reolwyr ysgolion annibynnol

    • Swyddogion Gwasanaeth Cynghori a Chynorthwyo Llys i Blant a Theuluoedd (Cafcass).

    • Swyddog achosion teulu Cymreig

    • swyddogaethau arolygu penodol yn Lloegr

    • Arolygwyr y Comisiwn Ansawdd Gofal

    • aelodau panel mabwysiadu a maethu

    • ymddiriedolwyr elusennau plant

    • aelodau o fyrddau diogelu lleol

    • aelodau Bwrdd Cyfiawnder Ieuenctid Cymru a Lloegr

    • Comisiynydd Plant a鈥檙 Dirprwy yng Nghymru a Lloegr

    • Dirprwy Galluedd Meddyliol wedi鈥檌 benodi ar gyfer plentyn

    • unigolion sy鈥檔 ceisio rheoli asiantaeth neu sefydliad a reoleiddir ar gyfer gofal, llety neu wasanaethau i blant

    • cyfarwyddwr arweiniol ar gyfer gwasanaethau plant a phobl ifanc yng Nghymru neu Gyfarwyddwr Hawliau Plant yn Lloegr

3.3 Senario 3

Mae Samina yn ymddiriedolwr elusen blant leol. Gan ei bod yn dal y teitl hwn, gall yr elusen ofyn iddi wneud cais am wiriad DBS Manylach heb wiriad Rhestr Gwahardd Plant.

3.4 Senario 4

Mae Harry yn 17 oed ac yn byw gyda鈥檌 rieni a鈥檌 frawd iau. Mae mam Harry yn diwtor mewn coleg addysg bellach nad yw鈥檔 sefydliad penodedig ac mae鈥檙 teulu鈥檔 byw mewn t欧 ar dir y coleg. Gan fod Harry dros 16 oed a鈥檌 fam yn gweithio i鈥檙 coleg, gall y coleg ofyn iddo ef a鈥檌 dad wneud cais am wiriad DBS Manylach heb wiriad Rhestr Gwahardd Plant.

4. Cymhwysedd ar gyfer gwiriadau DBS Manylach gyda gwiriad Rhestr Gwahardd Plant

Nid oes angen cyflawni鈥檙 gweithgareddau isod nifer penodol o weithiau. Er bod y gweithgareddau hyn yn gallu cael mynediad at wiriad Rhestr Gwahardd Plant, nid ydynt mewn gweithgaredd a reoleiddir gyda phlant.

  • unrhyw un 16 oed a throsodd sy鈥檔 byw ar aelwyd rhywun sy鈥檔 cael ei asesu i weithio mewn gweithgaredd a reoleiddir gyda phlant lle mae鈥檙 ddau yn byw ar y safle lle bydd y gweithgaredd a reoleiddir yn digwydd

  • unrhyw un 16 oed a throsodd sy鈥檔 byw neu鈥檔 gweithio ar safle gofal dydd, gofal plant neu warchod plant lle mae ganddynt gyfle i ddod i gysylltiad 芒鈥檙 plant sy鈥檔 derbyn gofal yn y safle hwnnw

  • unrhyw un 16 oed a throsodd sy鈥檔 byw ar aelwydydd maethu a maethu preifat lle mae cyfle i ddod i gysylltiad 芒鈥檙 plant maeth 鈥� mae鈥檙 Rheoliadau Maethu yn nodi bod yn rhaid gwneud hyn ar gyfer unrhyw un 18 oed a h欧n ond bod mynediad ar gyfer pobl 16 a 17 oed hefyd

  • darpar rieni mabwysiadol neu warcheidwaid arbennig gan gynnwys unrhyw un 18 oed a throsodd sy鈥檔 byw yn yr aelwyd

4.1 Senario 5

Mae Talia yn 19 oed ac yn dal i fyw yn y cartref maeth y cafodd ei magu ynddo tra mae鈥檔 mynd i鈥檙 brifysgol. Mae ei rhieni maeth yn parhau i faethu plant eraill. Mae Talia bellach yn cael ei hystyried yn oedolyn sy鈥檔 aelod o鈥檙 cartref maethu 鈥� oherwydd hyn, gall yr asiantaeth faethu ofyn i Talia wneud cais am wiriad DBS Manylach gyda gwiriad Rhestr Gwahardd Plant.