Wrecsam yn hawlio ei statws fel Seithfed Ddinas Cymru
Daeth Wrecsam yn ddinas yn swyddogol ar ddydd Iau 1 Medi wedi cystadleuaeth a oedd yn rhan o ddathliadau Jiwbil卯 Platinwm y Frenhines.

Unesco World Heritage site of Pontcysyllte Aqueduct
Yn swyddogol, daw Wrecsam yn ddinas heddiw (dydd Iau 1 Medi) ar 么l ennill statws mawreddog trwy gystadleuaeth a oedd yn rhan o ddathliadau Jiwbil卯 Platinwm y Frenhines Ei Mawrhydi. Rhoddwyd yr anrhydedd yn gynharach eleni ac mae鈥檙 Breinlythyr swyddogol yn cadarnhau bod y statws dinesig yn dod i rym o 1 Medi 2022 ymlaen.
Wrecsam bellach yw鈥檙 seithfed ddinas swyddogol yng Nghymru, gan ymuno 芒 Chaerdydd, Abertawe, Casnewydd, Bangor, Tyddewi a Llanelwy. Cynhaliwyd y gystadleuaeth anrhydedd dinesig diwethaf 10 mlynedd yn 么l i nodi Jiwbil卯 Ddiemwnt y Frenhines, pan gafodd Llanelwy ei anrhydeddu 芒鈥檙 statws.
Dywedodd Syr Robert Buckland, Ysgrifennydd Gwladol Cymru:
Llongyfarchiadau i Wrecsam ar ennill statws dinesig. Mae gan y ddinas a鈥檙 ardal gyfagos eisoes gymaint i鈥檞 gynnig 鈥� mae鈥檔 gartref i鈥檙 bragdy enwog 鈥淲rexham Lager鈥�, i Draphont Dd诺r Pontcysyllte ac i un o鈥檙 clybiau p锚l-droed hynaf yn y byd.
Mae gan Wrecsam llawer i fod yn falch ohono, ac mae ei dyfodol yr un mor gyffrous. Rwy鈥檔 gobeithio y bydd dinas Wrecsam yn parhau i ffynnu a thyfu.
Dywedodd y Cynghorydd Mark Pritchard, Arweinydd Cyngor Wrecsam:
Mae gennym ni gymaint i鈥檞 ddathlu yn Wrecsam. Mae gennym ni Safle Treftadaeth y Byd anhygoel, clwb p锚l-droed 芒 pherchnogion arbennig, a diwydiant celfyddydau a diwylliant cyfoethog ac amrywiol. Mae gennym gysylltiadau cryf 芒鈥檔 lluoedd arfog, ein busnesau o鈥檙 radd flaenaf a鈥檔 ffrindiau o bob cwr o鈥檙 byd.
Ond ein hased mwyaf yw ein cymunedau, ac angerdd, cymeriad a chreadigrwydd anhygoel y bobl sy鈥檔 byw yma sy鈥檔 gwneud Wrecsam yn le mor arbennig.
Mae statws dinesig yn llwyddiant ysgubol ac mae鈥檔 adlewyrchu鈥檙 hyder a鈥檙 uchelgeisiau sydd gennym yn Wrecsam. Hoffwn ddiolch i bawb a gefnogodd y cais uchelgeisiol am statws dinesig, gan gynnwys Aelodau Seneddol, Aelodau o鈥檙 Senedd, cynghorwyr etholedig, a鈥檙 holl fusnesau yn Wrecsam a thu hwnt.
Hoffwn ddiolch hefyd i Ei Mawrhydi y Frenhines am roi statws dinesig i Wrecsam. Rydyn ni wedi cael ein llongyfarch gan gefnogwyr a ffrindiau o bob cwr o鈥檙 byd, ac mae hwn yn ddiwrnod hanesyddol dros ben.
Mae Cyngor Wrecsam yn bwriadu cynnal mis o ddigwyddiadau ar benwythnosau drwy gydol mis Medi i ddathlu Wrecsam a鈥檌 llwyddiant:
Dydd Sadwrn 3 Medi
- Ailddatgan Rhyddid y Fwrdeistref i鈥檙 Cymry Brenhinol鈥� yn dechrau yn Llwyn Isaf am 11am.
Dydd Sadwrn 10 Medi
- Gwasanaeth i westeion gwadd yn Eglwys St Giles i ddathlu ennill statws dinesig am 12pm.
- Clwb P锚l Droed Wrecsam v Maidenhead United yn stadiwm y Cae Ras am 3pm.
- Cerddoriaeth fyw gan The Royston Club a mwy yn Llwyn Isaf o 6pm ymlaen.
Dydd Sadwrn 17 Medi
- Diwrnod Hwyl Dinas Wrecsam 鈥� gweithgareddau ledled canol y ddinas i鈥檙 teulu cyfan.
Dydd Sadwrn 24 Medi
- G诺yl fwyd Wrecsam ym maes parcio Byd D诺r o 10am ymlaen (hefyd dydd Sul, Medi 25)
- Clwb P锚l Droed Wrecsam v Torquay United yn y Cae Ras am 3pm.
Roedd Cystadleuaeth Anrhydeddau Dinesig y Jiwbil卯 Platinwm yn mynnu bod ymgeiswyr yn dangos sut roedd eu cymunedau a鈥檜 hunaniaeth leol unigryw yn golygu eu bod yn haeddu cael statws dinesig. Roedd hi鈥檔 ofynnol iddynt hefyd dynnu sylw at eu cysylltiadau brenhinol a鈥檜 treftadaeth ddiwylliannol.
Gall ennill statws dinesig roi hwb i gymunedau lleol ac agor cyfleoedd newydd i bobl sy鈥檔 byw yno. Mae hyn yn wir am Perth a Preston, enillwyr y gorffennol, lle mae trigolion wedi disgrifio sut mae鈥檙 llwyddiant wedi cael effaith gadarnhaol ar eu statws cenedlaethol a rhyngwladol, gan eu gosod ar y map fel y llefydd delfrydol i wneud busnes.
Mae Perth, a gafodd statws dinesig yn 2012 fel rhan o Jiwbil卯 Diemwnt y Frenhines, wedi gweld yr economi leol yn ehangu 12% dros y ddegawd ddiwethaf.