Ysgrifennydd Cymru: Araith y Frenhines yn hybu peiriannau twf ac yn gwobrwyo gwaith caled
Dywedodd Stephen Crabb heddiw (27 Mai) y bydd Araith y Frenhines yn cryfhau safle Cymru o fewn y DU ac yn sicrhau lle canolog i bobl sy鈥檔 gweithio.

Dywedodd Mr Crabb y byddai ymagwedd Un Genedl Llywodraeth y DU yn adeiladu ar y sylfeini a osodwyd yn y Senedd ddiwethaf i helpu i greu swyddi, twf economaidd a chyfiawnder cymdeithasol i bawb yng Nghymru sydd am lwyddo.
Mae鈥檙 Biliau yn yr araith a fydd o fudd i Gymru鈥檔 cynnwys:
- Bil Cymru a fydd yn arwain at setliad datganoli mwy eglur a sefydlog fel y cytunwyd arno yng Nghytundeb Dydd G诺yl Dewi;
- Bil Menter a fydd yn cael gwared ar fiwrocratiaeth ac yn arbed o leiaf 拢10 biliwn i fusnesau bach yn ystod y pum mlynedd nesaf.
- Bil Lwfans Treth Bersonol i godi鈥檙 trothwy enillion pan fydd pobl sy鈥檔 gweithio鈥檔 dechrau talu treth incwm i 拢12,500 鈥� sy鈥檔 codi鈥檙 trothwy o鈥檙 lefel bresennol o 拢10,600.
- Bil Refferendwm ar yr Undeb Ewropeaidd i gynnal pleidlais i Mewn / Allan ar aelodaeth Prydain o鈥檙 UE erbyn diwedd 2017 i roi llais i鈥檙 DU a dewis gwirioneddol yn Ewrop.
- Bil Cyflogaeth Lawn a Budd-daliadau Lles i sicrhau bod gwaith yn talu鈥檔 hytrach na dibynnu ar fudd-daliadau i roi tegwch i鈥檙 trethdalwr ond gan helpu鈥檙 bobl yn yr angen mwyaf.
- Bil Mewnfudo i wneud yn si诺r ein bod yn rhoi teuluoedd gweithgar Prydeinig yn gyntaf drwy fynd i鈥檙 afael ar fewnfudo anghyfreithlon ac amddiffyn ein gwasanaethau cyhoeddus.
Meddai Stephen Crabb:
Bydd Araith y Frenhines heddiw yn cryfhau safle Cymru o fewn y Deyrnas Unedig drwy fwrw ymlaen 芒 chytundeb Dydd G诺yl Dewi. Mae鈥檔 hybu peiriannau twf ac yn sicrhau lle canolog i bobl sy鈥檔 gweithio yn sgil mesurau radical sy鈥檔 gwobrwyo gwaith caled.
Ein blaenoriaeth yw dal ati i sicrhau鈥檙 adferiad economaidd i Gymru a gwneud yn si诺r bod pob rhan o鈥檙 wlad yn elwa arno. Mae hynny鈥檔 golygu buddsoddi mewn seilwaith, annog menter a chefnogi busnesau bach.
Ar yr un pryd rydym yn gwneud yn si诺r bob pobl ar yr incwm isaf yn cadw mwy o鈥檙 arian maent yn ei ennill. Byddwn yn parhau i ddiwygio lles fel y bydd pobl yn cael help i fynd yn 么l i weithio 鈥� ond bydd y rhai sydd angen help yn ei gael.
Mae鈥檙 araith hon yn adeiladu ar ein cyflawniadau yn y Senedd ddiwethaf ac mae鈥檔 pennu鈥檙 cyfeiriad tymor hir ar gyfer gwlad uchelgeisiol a llwyddiannus.
Biliau Allweddol i Gymru
Mae鈥檙 rhan fwyaf o鈥檙 Biliau yn Araith y Frenhines yn berthnasol i Gymru, naill ai鈥檔 gyfan gwbl neu鈥檔 rhannol. Byddant yn dod 芒 buddiannau pwysig i bobl yng Nghymru sy鈥檔 gweithio, yn sicrhau cyfiawnder cymdeithasol yng Nghymru ac yn gwneud yn si诺r ein bod yn cryfhau鈥檙 cysylltiadau sy鈥檔 ein huno fel Teyrnas Unedig. Maent yn cynnwys:
Bil Cymru:
- Bydd yn gwneud datganoli鈥檔 fwy eglur drwy gyflwyno model 鈥榗adw pwerau鈥� - y system sydd eisoes ar waith yn yr Alban. Bydd y Cynulliad Cenedlaethol yn gallu deddfu ar unrhyw bwnc oni bai ei fod wedi鈥檌 gadw鈥檔 benodol i Senedd y DU.
- Bydd yn cryfhau datganoli yng Nghymru drwy drosglwyddiad hanesyddol pwerau i Gynulliad Cenedlaethol Cymru. Bydd yn grymuso鈥檙 Cynulliad i reoli ei faterion ei hun, i newid ei enw, a phenderfynu sut y bydd ei aelodau鈥檔 cael eu hethol. Bydd y Bil hefyd yn datganoli pwerau ychwanegol i Gymru mewn meysydd fel trafnidiaeth, ynni a鈥檙 amgylchedd.
Bil Cyflogaeth Lawn a Budd-daliadau Lles:
- Byddwn yn cyflawni ymrwymiad y Llywodraeth i rewi prif gyfraddau鈥檙 rhan fwyaf o fudd-daliadau oedran gweithio.
- Lleihau lefel y cap budd-daliadau yng Nghymru, gan sicrhau bod gwaith yn talu; sicrhau tegwch i鈥檙 trethdalwr; a pharhau i gynorthwyo鈥檙 sawl sydd yn yr angen mwyaf.
- Mae hyn yn parhau ag ymrwymiad y Llywodraeth i sicrhau cyfiawnder cymdeithasol. Er 2010, mae 24,000 yn llai o aelwydydd heb waith yng Nghymru a 34,000 yn fwy o blant yn gweld eu rhieni鈥檔 mynd allan i weithio am y tro cyntaf.
Bil Menter:
- Cael gwared ar ragor o fiwrocratiaeth a chynnig mwy o help i鈥檙 230,000 o fusnesau bach yng Nghymru sy鈥檔 hanfodol i economi Cymru.
- Creu gwasanaeth cymodi ar gyfer busnesau bach i helpu i ddatrys anghydfodau rhwng busnesau, yn enwedig rhai sy鈥檔 ymwneud 芒 thaliadau hwyr.
Bil Sylweddau Seicoweithredol:
- Bydd yn gwahardd cynhyrchu, dosbarthu, gwerthu a chyflenwi sylweddau seicoweithredol newydd.
- Mae鈥檔 rhoi sylw i bryderon penodol a godwyd gan Lywodraeth Cymru, sy鈥檔 cytuno bod angen cymryd camau deddfwriaethol ar y cyfle cyntaf i leihau鈥檙 effaith ar gymunedau a phobl ifanc ym mhob rhan o Gymru.
Bil Eithafiaeth:
- Bydd yn hyrwyddo cydlyniant cymdeithasol ac yn amddiffyn pobl drwy fynd i鈥檙 afael ag eithafiaeth.
- Yn dilyn yr ymosodiadau erchyll ym Mharis yn gynharach eleni, bu鈥檙 Ysgrifennydd Gwladol yn ymweld 芒 grwpiau ffydd yng Nghymru i gadarnhau ymrwymiad y Llywodraeth i fynd i鈥檙 afael ag eithafiaeth yn ein cymunedau. Bydd y Bil hwn yn cryfhau ein gallu i wneud hynny.
Bil Mewnfudo:
- Rhoi teuluoedd gweithgar ledled Cymru, a gweddill y DU, yn gyntaf.
- Dod o hyd i fewnfudwyr anghyfreithlon, mynd i鈥檙 afael 芒 cham-fanteisio ar weithwyr ar gyflogau isel a gosod gwaharddiad mwy pendant ar fynediad at wasanaethau i fewnfudwyr anghyfreithlon.
Bil Undebau Llafur:
- Sicrhau bod streiciau鈥檔 ganlyniad penderfyniadau pendant, positif a diweddar gan aelodau undebau.
- Sicrhau nad amherir ar bobl weithgar ledled y wlad gan weithredu diwydiannol sydd heb gefnogaeth eang.