Gordaliadau budd-dal
Printable version
1. Trosolwg
Dywedwch wrth y swyddfa sy鈥檔 delio 芒鈥檆h budd-dal os:
- rydych yn credu eich bod yn cael eich gordalu
- bydd eich amgylchiadau鈥檔 newid
Efallai y bydd yn rhaid i chi ad-dalu鈥檙 budd-dal os ydych wedi cael eich gordalu.
Mae yna broses gwahanol am gordaliad credydau treth.
Efallai y byddwch yn cael eich erlyn am dwyll budd-dal neu orfod talu cosb os nad ydych yn dweud wrth ddarparwyr budd-dal am ordaliadau.
Mae鈥檙 dudalen hon hefyd ar gael yn Saesneg (English).
Os ydych wedi鈥檆h gordalu am Gredyd Cynhwysol
Gallwch roi gwybod am ordaliad drwy fewngofnodi i鈥檆h cyfrif Credyd Cynhwysol neu ffonio llinell gymorth Credyd Cynhwysol.
Llinell gymorth Credyd Cynhwysol
Ff么n: 0800 328 1744
Ff么n testun: 0800 328 1344
(os na allwch glywed neu siarad dros y ff么n):
18001 yna 0800 328 1744
Iaith Arwyddion Prydain (BSL) os ydych ar gyfrifiadur 鈥� darganfyddwch sut i
Llinell Saesneg: 0800 328 5644
Dydd Llun i ddydd Gwener, 8am i 6pm
Darganfyddwch am gostau galwadau
Pryd bydd y swyddfa budd-daliadau yn cysylltu 芒 chi
Byddwch yn cael llythyr i ddweud wrthych eich bod wedi cael eich gordalu.
Os ydych yn credu ei fod yn gamgymeriad gallwch ofyn am ailystyriaeth orfodol. Fel arfer mae angen i chi wneud hyn o fewn mis i dderbyn y llythyr hwn.
Budd-dal Tai a delir yn uniongyrchol i鈥檆h landlord
Efallai y gofynnir i鈥檆h landlord ad-dalu鈥檙 arian os ydynt yn gyfrifol am y gordaliad. Efallai y bydd yn rhaid i chi ei ad-dalu, os mai chi sydd ar fai.
2. Pryd y mae angen gwneud ad-daliadau
Efallai y bydd yn rhaid i chi dalu鈥檙 arian yn 么l os ydych wedi鈥檆h gordalu. Er enghraifft, os:
- roedd y wybodaeth a roddwyd gennych yn anghywir
- ni wnaethoch roi gwybod am newid yn eich amgylchiadau ar unwaith
- gwnaethoch roi鈥檙 wybodaeth anghywir pan wnaethoch rhoi gwybod am newid mewn amgylchiadau
- gwnaethpwyd camgymeriad gyda鈥檆h taliad
Darganfyddwch sut i wneud ad-daliadau.
Mae yna system wahanol os yw鈥檙 person a ordalwyd wedi marw.
3. Ad-daliadau pan fydd rhywun wedi marw
Gall yr Adran Gwaith a Phensiynau (DWP) adennill gordaliadau budd-daliadau o yst芒d unigolyn.
Gallai gordaliad fod wedi digwydd oherwydd, er enghraifft, y person a fu farw:
- wedi cael mwy o gynilion nag a ddatganwyd ganddynt yn eu cais am fudd-dal
- heb ddatgan incwm
- yn yr ysbyty neu gartref nyrsio ac heb ddweud wrth DWP
Os ydych yn delio 芒鈥檙 yst芒d, bydd DWP yn ysgrifennu atoch unwaith y bydd profiant wedi鈥檌 ganiat谩u i ofyn am y wybodaeth sydd ei hangen arnynt.
Ni ddylech ddosbarthu鈥檙 yst芒d nes eich bod yn gwybod beth sydd angen ei ad-dalu. Os gwnewch hynny, efallai y bydd yn rhaid i chi dalu鈥檙 arian eich hun yn 么l.
Beth sydd angen i chi ei wneud
Gofynnir i chi ddarparu gwybodaeth i helpu i ddarganfod a oes angen ad-dalu unrhyw beth.
Efallai y bydd angen cyfiflenni banc, llyfrau pas cymdeithas adeiladu neu wybodaeth arall arnoch am asedau鈥檙 person a fu marw.
Os na fyddwch yn darparu鈥檙 wybodaeth y gofynnir amdani, bydd y gordaliad yn cael ei gyfrif yn seiliedig ar y ffigwr profiant cyn unrhyw ddidyniadau (hynny yw, yr yst芒d gyfan).
Os oes gordaliad wedi digwydd
Bydd DWP yn ysgrifennu atoch yn gofyn am yr arian yn 么l o鈥檙 yst芒d. Byddant yn dweud wrthych sut y cyfrifwyd unrhyw ordaliad ac yn egluro pam y digwyddodd. Byddant hefyd yn dweud wrthych sut i dalu.
Os oes angen i chi drafod eich taliad, neu sefydlu cynllun ad-dalu, ffoniwch Adferiad o Ystadau Rheoli Dyled DWP. Mae鈥檙 rhif ar y llythyr.
Gallwch hefyd ysgrifennu atynt:
Os ydych yng Nghymru a Lloegr
Debt Management (RE)
Main Handling Site A
Wolverhampton
WV98 2DG
Os ydych yn yr Alban
Debt Management (RES)
Main Handling Site A
Wolverhampton
WV98 2DH
Os ydych yng Ngogledd Iwerddon, cysylltwch 芒 .
Os ydych yn anghytuno 芒鈥檙 penderfyniad gordaliad
Os ydych yn anghytuno 芒鈥檙 penderfyniad gordaliad, gallwch ofyn am edrych ar y penderfyniad eto - gelwir hyn yn 鈥�ailystyriaeth orfodol鈥�.
Gallwch wneud hyn os ydych:
- yn meddwl bod DWP wedi gwneud gwall neu wedi methu tystiolaeth bwysig
- yn anghytuno 芒鈥檙 rhesymau dros y penderfyniad
- eisiau i鈥檙 penderfyniad gael ei edrych arno eto
Taliadau a wnaed ar 么l marwolaeth
Os digwyddodd y gordaliad oherwydd gwnaeth y taliad gyrraedd cyn i DWP gael gwybod am y farwolaeth, bydd Rheoli Dyled DWP yn cysylltu 芒:
- perthynas agosaf yr ymadawedig
- y banc y talwyd y budd-dal iddo
- pwy bynnag sy鈥檔 trin yr yst芒d
4. Sut i wneud ad-daliad
Mae sut rydych yn talu鈥檙 gordaliad yn 么l yn dibynnu ar:
- p鈥檜n ai ydych yn gwneud ad-daliadau am y tro cyntaf neu鈥檔 eu hail-ddechrau
- p鈥檜n ai ydych yn dal i gael budd-daliadau
Mae yna broses gwahanol am ordaliad credydau treth a gordaliad Budd-dal Plant, neu os ydych wedi cael eich gordalu gan 苍别耻鈥檙 .
Dechrau gwneud ad-daliadau os ydych yn parhau i gael budd-daliadau
Os ydych yn parhau i gael budd-daliadau, bydd y swm rheolaidd rydych yn ei gael yn cael ei leihau hyd nes i chi dalu鈥檙 arian yn 么l.
Cysylltwch 芒 chanolfan gyswllt Rheoli Dyled yr Adran Gwaith a Phensiynau (DWP) os credwch fod gormod wedi cael ei gymryd am ad-daliad.
Dechrau gwneud ad-daliadau os nad ydych bellach yn cael budd-daliadau
Cewch lythyr gan Reoli Dyled DWP yn egluro sut i ad-dalu a rheoli arian budd-dal sy鈥檔 ddyledus. Gallwch ad-dalu鈥檙 gordaliad yn llawn neu sefydlu taliadau misol rheolaidd.
Cael help gyda鈥檆h ad-daliadau
Cysylltwch 芒 Rheoli Dyled DWP os oes angen help arnoch i reoli eich ad-daliadau. Gallant drafod eich opsiynau, gan gynnwys yr hyn y gallwch fforddio ei dalu.
Canolfan gyswllr Rheoli Dyled DWP
Ff么n: 0800 916 0647
Ff么n testun: 0800 916 0651
(os na allwch siarad neu glywed dros y ff么n): 18001 yna 0800 916 0647
ar gyfer defnyddwyr Iaith Arwyddion Prydain (BSL) -
Ffonio o dramor: +44 (0)161 904 1233
Dydd Llun i ddydd Gwener, 8am i 7:30pm
Darganfyddwch am gostau galwadau
Os nad ydych yn talu鈥檙 arian yn 么l
Os nad ydych yn talu鈥檙 arian yn 么l nac yn cysylltu 芒 chanolfan cyswllt Rheoli Dyled DWP, efallai y byddant yn:
- gofyn i鈥檆h cyflogwr wneud didyniadau o鈥檆h cyflog
- trosglwyddo鈥檆h cais i gasglwr dyledion annibynnol
- trosglwyddo鈥檆h cais i D卯m Gorfodi Dyled y DWP
Os yw鈥檆h achos yn cael ei roi i gasglwr dyled annibynnol
Byddwch yn derbyn llythyr i roi gwybod am hwn gan un o鈥檙 asiantaethau casglu dyled canlynol:
- Advantis
- BPO Collections
- CCS Collect
- Moorcroft
- Past Due Credit
- Resolve Call
- Shakespeare Martineau
Dylech ddelio鈥檔 uniongyrchol 芒鈥檙 casglwr dyled i drefnu ad-daliad.
Os yw鈥檆h cais yn cael ei drosglwyddo i D卯m Gorfodi Dyled y DWP
Byddwch yn cael llythyr o鈥檙 t卯m yn eich gofyn i sefydlu cynllun ad-dalu.
Os nad ydych yn cysylltu 芒鈥檙 t卯m neu nad ydych yn dilyn eich cynllun ad-dalu, bydd y t卯m yn cyflwyno cais yn eich erbyn i鈥檙 Gwasanaeth Llysoedd a Thribiwnlysoedd ei Mawrhydi (HMCTS). Bydd y t卯m yn ychwanegu costau ychwanegol i鈥檙 arian sy鈥檔 ddyledus gennych.
Yna bydd angen i chi ad-dalu鈥檙 holl arian sy鈥檔 ddyledus gennych o fewn 6 mis neu bydd y t卯m yn gwneud cais am ddyfarniad llys sirol.
Os ydych yn cael dyfarniad llys sirol:
- bydd y llys yn ychwanegu mwy o gostau i鈥檙 arian sy鈥檔 ddyledus gennych
- caiff eich sg么r credyd ei effeithio am hyd at 6 mlynedd
Gall T卯m Gorfodi Dyled DWP hefyd gymryd camau gweithredu pellach, fel cymryd arian yn uniongyrchol o鈥檆h cyflog.