Cymryd absenoldeb salwch
Gall gweithwyr gymryd amser i ffwrdd o鈥檙 gwaith os ydynt yn s芒l. Mae angen iddynt roi prawf i鈥檞 cyflogwr os ydynt yn s芒l am fwy na 7 diwrnod.
Os ydynt yn s芒l ychydig cyn neu yn ystod eu gwyliau, gallant ei gymryd fel absenoldeb salwch yn lle hynny.
Mae鈥檙 dudalen yma hefyd ar gael yn Saesneg (English).
Nodiadau ffitrwydd a thystiolaeth o salwch
Rhaid i weithwyr roi 鈥榥odyn ffitrwydd鈥� i鈥檞 cyflogwr (a elwir weithiau yn 鈥榥odyn salwch鈥�) os ydynt wedi bod yn s芒l am fwy na 7 diwrnod yn olynol ac wedi cymryd absenoldeb salwch. Mae hyn yn cynnwys diwrnodau di-waith, megis penwythnosau a gwyliau banc.
Bydd y nodyn ffitrwydd yn dweud bod y cyflogai naill ai 鈥榙dim yn ffit i weithio鈥� neu 鈥榞allai fod yn ffit i weithio鈥�.
Os yw鈥檔 dweud y 鈥榞allai鈥檙 gweithiwr fod yn ffit i weithio鈥�, dylai cyflogwyr drafod unrhyw newidiadau a allai helpu鈥檙 cyflogai i ddychwelyd i鈥檙 gwaith (er enghraifft, oriau neu dasgau gwahanol). Rhaid trin y cyflogai fel 鈥榙dim yn ffit i weithio鈥� os nad oes cytundeb ar y newidiadau hyn.
Gall cyflogwyr gymryd copi o鈥檙 nodyn ffitrwydd. Dylai鈥檙 gweithiwr gadw鈥檙 gwreiddiol.
Cael nodyn ffitrwydd
Gall gweithwyr gael nodyn ffitrwydd o鈥檙 gweithwyr gofal iechyd proffesiynol canlynol:
- meddyg teulu neu feddyg ysbyty
- nyrs gofrestredig
- therapydd galwedigaethol
- fferyllydd
- ffisiotherapydd
Mae鈥檔 angen i鈥檙 gweithiwr gofal iechyd proffesiynol asesu ffitrwydd y gweithiwr i weithio cyn rhoi nodyn ffitrwydd.
Mae nodiadau ffitrwydd am ddim os yw鈥檙 gweithiwr wedi bod yn s芒l am fwy na 7 diwrnod pan fydd yn gofyn am un. Efallai bydd y gweithiwr gofal iechyd proffesiynol yn codi t芒l os ydy鈥檙 gweithiwr wedi bod yn s芒l am 7 diwrnod neu鈥檔 llai.
Tystiolaeth arall o salwch
Os yw eu cyflogwr yn cytuno, gall y gweithiwr ddefnyddio dogfen debyg a elwir yn Adroddiad Iechyd a Gwaith Gweithiwr Proffesiynol Perthynol i Iechyd (AHP) yn lle hynny. Gall rhywun sy鈥檔 gweithio yn unrhyw un o鈥檙 galwedigaethau canlynol ddarparu hyn:
- Therapydd Celf
- Dramatherapydd
- Ciropodydd
- Dietegydd
- Therapydd cerdd
- Therapydd galwedigaethol
- Ymarferydd Adran Weithredu
- Orthoptydd
- Osteopath
- Orthotydd
- Parafeddyg
- Ffisiotherapydd
- Podiatregydd
- Prosthetydd
- Radiograffydd
- Therapydd lleferydd ac iaith
Bydd ffisiotherapydd neu therapydd galwedigaethol yn rhoi naill ai nodyn ffitrwydd neu Adroddiad Iechyd a Gwaith AHP yn dibynnu ar anghenion y cyflogai. Ni ellir defnyddio Adroddiad Iechyd a Gwaith AHP i wneud cais am Lwfans Cyflogaeth a Chymorth (ESA).
Hunan-ardystio
Os yw gweithwyr i ffwrdd o鈥檙 gwaith am 7 diwrnod neu lai, nid oes angen iddynt roi nodyn ffitrwydd na phrawf arall o salwch gan weithiwr gofal iechyd proffesiynol i鈥檞 cyflogwr.
Pan fyddant yn dychwelyd i鈥檙 gwaith, gall eu cyflogwr ofyn iddynt gadarnhau eu bod wedi bod i ffwrdd yn s芒l. Gelwir hyn yn 鈥榟unan-ardystio鈥�. Bydd y cyflogwr a鈥檙 gweithiwr yn cytuno ar sut y dylai鈥檙 cyflogai wneud hyn. Efallai y bydd angen iddynt lenwi ffurflen neu anfon manylion eu habsenoldeb salwch trwy e-bost.
Absenoldeb salwch a gwyliau
Mae hawl gwyliau statudol yn cael ei gronni (cronedig) tra bod cyflogai i ffwrdd o鈥檙 gwaith oherwydd salwch (ni waeth pa mor hir y mae i ffwrdd).
Gall unrhyw hawl gwyliau statudol nad yw鈥檔 cael ei ddefnyddio oherwydd salwch gael ei gario drosodd i鈥檙 flwyddyn wyliau nesaf. Os bydd gweithiwr yn s芒l ychydig cyn neu yn ystod ei wyliau, gall ei gymryd fel absenoldeb salwch yn lle hynny.
Gall cyflogai ofyn am gael cymryd ei wyliau 芒 th芒l am yr amser y mae i ffwrdd o鈥檙 gwaith oherwydd salwch. Gallant wneud hyn os nad ydynt yn gymwys i gael t芒l salwch, er enghraifft. Bydd unrhyw reolau sy鈥檔 ymwneud ag absenoldeb salwch yn berthnasol o hyd.
Ni all cyflogwyr orfodi gweithwyr i gymryd gwyliau blynyddol pan fyddant yn gymwys i gael absenoldeb salwch.
罢芒濒
Pan fydd gweithiwr yn newid ei wyliau i absenoldeb salwch mae鈥檔 cael 罢芒濒 Salwch Statudol a fydd yn cyfrif tuag at swm y t芒l gwyliau y mae wedi鈥檌 dderbyn. Yr eithriadau i鈥檙 rheol hon yw:
- nid ydynt yn gymwys ar gyfer 罢芒濒 Salwch Statudol
- eu bod i ffwrdd o鈥檙 gwaith yn s芒l ac yn cael 鈥榯芒l salwch galwedigaethol鈥�
Dychwelyd i鈥檙 gwaith
Rhaid i gyflogwyr wneud newidiadau i amodau gwaith cyflogai os yw鈥檔 anabl. Gelwir y newidiadau hyn yn 鈥榓ddasiadau rhesymol鈥� a gallent gynnwys gweithio oriau byrrach neu addasu offer y mae gweithwyr yn eu defnyddio yn y gwaith.
Gall gweithwyr gael ar reoli cyflyrau iechyd yn y gwaith a dychwelyd i鈥檙 gwaith o absenoldeb salwch.
Salwch tymor hir
Gall gweithwyr sydd i ffwrdd o鈥檙 gwaith oherwydd salwch am fwy na 4 wythnos gael eu hystyried yn s芒l am gyfnod hir. Mae gweithiwr sy鈥檔 s芒l am gyfnod hir yn dal i fod 芒 hawl i wyliau blynyddol.
Diswyddo gweithiwr sy鈥檔 s芒l am gyfnod hir
Fel cam olaf, gall cyflogwyr ddiswyddo cyflogai sydd 芒 salwch hirdymor, ond cyn y gallant wneud hyn rhaid i gyflogwyr:
- ystyried a all cyflogai ddychwelyd i鈥檙 gwaith - megis gweithio鈥檔 hyblyg neu鈥檔 rhan-amser, gwneud gwaith gwahanol neu waith llai o straen (gyda hyfforddiant os oes angen)
- ymgynghori 芒 gweithwyr ynghylch pryd y gallent ddychwelyd i鈥檙 gwaith ac os fydd eu hiechyd yn gwella
Gall cyflogai fynd 芒鈥檌 achos i dribiwnlys cyflogaeth os yw鈥檔 meddwl ei fod wedi鈥檌 ddiswyddo鈥檔 annheg.